Humulin M3 (30/70)

Humulin M3 to nowoczesny preparat insuliny ludzkiej, wytwarzany metodą inżynierii genetycznej. Jeden mililitr zawiesiny zawiera 100 jednostek międzynarodowych insuliny ludzkiej, otrzymywanej metodą rekombinacji DNA z wykorzystaniem bakterii E.coli. Jest to szczególna postać insuliny – dwufazowa mieszanka, która łączy w sobie 30% insuliny rozpuszczalnej (o szybkim działaniu) oraz 70% insuliny izofanowej (o przedłużonym działaniu). Taka kombinacja pozwala na lepsze dostosowanie leczenia do indywidualnych potrzeb organizmu.

Insulina jest kluczowym hormonem odpowiedzialnym za regulację poziomu cukru we krwi. Jej głównym zadaniem jest kontrola metabolizmu glukozy – pomaga komórkom organizmu pobierać i wykorzystywać cukier z krwi. Działa też wielokierunkowo na różne tkanki: w mięśniach wspiera tworzenie zapasów energii w postaci glikogenu, pomaga w budowie białek i tłuszczów, jednocześnie hamując procesy ich rozkładu. Dzięki temu organizm lepiej gospodaruje energią i utrzymuje prawidłowy poziom cukru.

Preparat przeznaczony jest dla osób chorych na cukrzycę, które wymagają regularnego podawania insuliny dla utrzymania prawidłowego poziomu glukozy we krwi. Lekarz może przepisać ten lek, gdy organizm nie produkuje wystarczającej ilości własnej insuliny lub gdy insulina nie działa prawidłowo. Humulin M3 jako gotowa mieszanka insulin o różnym czasie działania pozwala na wygodniejsze leczenie bez konieczności samodzielnego mieszania różnych rodzajów insuliny.

Dawkowanie: Odpowiednią dawkę ustala lekarz indywidualnie dla każdego pacjenta, biorąc pod uwagę aktualne zapotrzebowanie organizmu na insulinę. Dawka może się zmieniać w zależności od wielu czynników, takich jak: dieta, aktywność fizyczna, choroby współistniejące czy stres emocjonalny.

Sposób podawania: Humulin M3 podaje się wyłącznie podskórnie, czyli pod skórę. Nie wolno wstrzykiwać tego leku do żyły. Preparat dostępny jest w specjalnych wkładach do wstrzykiwaczy wielokrotnego użytku firmy Lilly – nie można używać go z innymi wstrzykiwaczami, ponieważ nie zostało to sprawdzone pod kątem dokładności dawkowania.

Miejsca wstrzyknięć: Insulinę można wstrzykiwać w kilka miejsc na ciele:

• Górną część ramienia.
• Udo.
• Pośladek.
• Brzuch.

Bardzo ważne jest regularne zmienianie miejsca wstrzyknięcia – to samo miejsce nie powinno być używane częściej niż raz na miesiąc. Takie postępowanie zmniejsza ryzyko wystąpienia niepożądanych zmian w tkance podskórnej, takich jak zagłębienia lub uwypuklenia skóry. Po wstrzyknięciu nie należy masować miejsca iniekcji.

Przygotowanie insuliny do użycia: Bezpośrednio przed wstrzyknięciem należy dokładnie wymieszać zawartość wkładu. W tym celu trzeba obrócić wkład między dłońmi 10 razy, a następnie 10 razy odwrócić go o 180 stopni. Po prawidłowym wymieszaniu zawiesina powinna mieć jednolity, mętny lub mleczny wygląd. Wewnątrz wkładu znajduje się mała szklana kulka, która ułatwia mieszanie. Nie należy potrząsać wkładem, ponieważ może to spowodować powstanie piany utrudniającej odmierzenie prawidłowej dawki.

Preparatu nie można stosować w następujących sytuacjach:

• Podczas hipoglikemii, czyli gdy poziom cukru we krwi jest zbyt niski.
• W przypadku uczulenia na insulinę ludzką lub którykolwiek składnik preparatu (chyba że jest to część programu odczulania prowadzonego przez lekarza).
• Absolutnie nie wolno podawać tego leku dożylnie – jest przeznaczony wyłącznie do wstrzykiwań podskórnych.

Zmiana rodzaju insuliny

Każda zmiana typu lub marki stosowanej insuliny wymaga ścisłego nadzoru lekarza. Przejście na inny rodzaj insuliny (na przykład z insuliny zwierzęcej na ludzką) może wymagać zmiany dawki. U niektórych pacjentów po takiej zmianie wczesne objawy niskiego cukru mogą być słabiej odczuwalne lub zupełnie inne niż dotychczas. To bardzo ważna informacja, ponieważ nierozpoznana hipoglikemia może być niebezpieczna.

Objawy ostrzegawcze hipoglikemii

Warto wiedzieć, że sygnały ostrzegające przed zbyt niskim poziomem cukru mogą być mniej wyraźne lub w ogóle nie występować w kilku sytuacjach:

• Po poprawie kontroli poziomu cukru (na przykład dzięki intensywnej insulinoterapii).
• U osób z długotrwałą cukrzycą.
• U pacjentów z uszkodzeniem nerwów spowodowanym cukrzycą.
• Podczas przyjmowania niektórych leków, zwłaszcza beta-blokerów.

Ryzyko poważnych powikłań

Niewyrównany zbyt niski lub zbyt wysoki poziom cukru może prowadzić do utraty przytomności, śpiączki, a nawet zgonu. Stosowanie nieodpowiednich dawek lub przerwanie leczenia, szczególnie u osób z cukrzycą insulinozależną, może spowodować bardzo wysokie stężenie cukru i kwasicę ketonową – stan zagrażający życiu.

Sytuacje wymagające zmiany dawki

Zapotrzebowanie na insulinę może się znacznie zmienić w następujących przypadkach:

• Choroby nadnerczy, przysadki, tarczycy.
• Zaburzenia czynności nerek lub wątroby.
• Podczas jakiejkolwiek choroby lub infekcji.
• W sytuacjach silnego stresu emocjonalnego.
• Przy zmianie aktywności fizycznej.
• Przy modyfikacji diety.

Zmiany skórne w miejscach wstrzyknięć

Regularne wstrzykiwanie w to samo miejsce może prowadzić do powstania zagłębień, uwypukleń lub guzków pod skórą. W takich zmienionych obszarach insulina może wolniej się wchłaniać, co pogarsza kontrolę poziomu cukru. Dlatego tak ważna jest ciągła zmiana miejsc wstrzyknięć. Jeśli jednak doszło już do powstania takich zmian i pacjent nagle zmieni miejsce wstrzyknięcia na nieuszkodzony obszar, może wystąpić hipoglikemia. W takim przypadku zaleca się częstszą kontrolę poziomu cukru i ewentualne dostosowanie dawki.

Stosowanie z pioglitazonem

Jeśli pacjent przyjmuje jednocześnie pioglitazon (lek stosowany w cukrzycy), istnieje zwiększone ryzyko niewydolności serca, szczególnie u osób z dodatkowymi czynnikami ryzyka. Podczas takiego leczenia skojarzonego należy obserwować, czy nie występują objawy niewydolności serca, takie jak: duszność, obrzęki, szybki przyrost masy ciała. W przypadku nasilenia objawów ze strony serca należy przerwać stosowanie pioglitazonu.

Niektóre leki mogą wpływać na działanie insuliny i poziom cukru we krwi. Zawsze należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, w tym tych dostępnych bez recepty.

Leki zwiększające zapotrzebowanie na insulinę (podwyższające poziom cukru):

• Glikokortykosteroidy (leki przeciwzapalne i immunosupresyjne).
• Hormony tarczycy.
• Hormon wzrostu.
• Danazol.
• Leki rozszerzające oskrzela (salbutamol, terbutalina, ritodryna).
• Leki moczopędne z grupy tiazydów.

Leki zmniejszające zapotrzebowanie na insulinę (obniżające poziom cukru):

• Doustne leki przeciwcukrzycowe.
• Kwas acetylosalicylowy i inne salicylany.
• Niektóre leki przeciwdepresyjne (inhibitory MAO).
• Leki na nadciśnienie z grupy inhibitorów ACE (kaptopril, enalapril).
• Leki z grupy sartanów (antagoniści receptora angiotensyny II).
• Beta-blokery nieselektywne.
• Alkohol.

Leki o dwukierunkowym działaniu: Analogi somatostatyny (oktreotyd, lanreotyd) mogą zarówno zmniejszać, jak i zwiększać zapotrzebowanie na insulinę.

Ciąża: U kobiet w ciąży chorych na cukrzycę bardzo ważne jest utrzymanie prawidłowej kontroli poziomu cukru przez cały okres ciąży. Zapotrzebowanie na insulinę zazwyczaj zmniejsza się w pierwszych trzech miesiącach ciąży, a następnie wzrasta w drugim i trzecim trymestrze. Każda kobieta chora na cukrzycę planująca ciążę lub będąca już w ciąży powinna niezwłocznie poinformować o tym swojego lekarza. Konieczne jest dokładne monitorowanie poziomu glukozy i ogólnego stanu zdrowia.

Karmienie piersią: U kobiet karmiących piersią może być konieczna zmiana dawki insuliny lub modyfikacja diety. Decyzje te powinny być podejmowane w konsultacji z lekarzem.

Zbyt niski poziom cukru może osłabić zdolność koncentracji i szybkość reakcji. Jest to szczególnie niebezpieczne podczas prowadzenia samochodu lub obsługi urządzeń mechanicznych. Pacjenci powinni zachować szczególną ostrożność, aby uniknąć hipoglikemii podczas prowadzenia pojazdów. Dotyczy to zwłaszcza osób, które:

• Słabiej odczuwają wczesne objawy ostrzegawcze niskiego cukru.
• Nie są w pełni świadome występowania hipoglikemii.
• Często doświadczają epizodów hipoglikemii.

W takich przypadkach należy rozważyć z lekarzem, czy prowadzenie pojazdu jest bezpieczne.

Hipoglikemia

Najczęstszym działaniem niepożądanym podczas stosowania insuliny jest zbyt niski poziom cukru we krwi. Może wystąpić zarówno z powodu zbyt dużej dawki insuliny, jak i innych czynników, takich jak nieodpowiednia dieta czy intensywny wysiłek fizyczny. Objawy hipoglikemii to: apatia, dezorientacja, kołatanie serca, bóle głowy, wzmożone pocenie się i wymioty. Ciężka hipoglikemia może prowadzić do utraty przytomności, a w skrajnych przypadkach do zgonu.

Reakcje alergiczne miejscowe

Dość często (u 1-10% pacjentów) w miejscu wstrzyknięcia może wystąpić zaczerwienienie, obrzęk lub swędzenie. Te objawy zwykle ustępują samoistnie w ciągu kilku dni lub tygodni. Czasami mogą być spowodowane nie samą insuliną, ale innymi czynnikami – na przykład substancjami drażniącymi w płynach do dezynfekcji skóry lub nieprawidłową techniką wykonywania wstrzyknięcia.

Reakcje alergiczne ogólnoustrojowe

Bardzo rzadko (u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów) może wystąpić uogólniona reakcja alergiczna na insulinę. Jest to potencjalnie niebezpieczny stan objawiający się: wysypką na całym ciele, trudnościami w oddychaniu, świszczącym oddechem, spadkiem ciśnienia krwi, przyspieszonym tętnem i poceniem się. W ciężkich przypadkach takie reakcje mogą zagrażać życiu i wymagają natychmiastowej pomocy medycznej. Może być konieczna zmiana preparatu insuliny lub przeprowadzenie odczulania.

Zmiany w miejscach wstrzyknięć

Niezbyt często (u 0,1-1% pacjentów) w miejscu wstrzyknięcia może wystąpić lipodystrofia – zagłębienia lub uwypuklenia tkanki tłuszczowej pod skórą. Zgłaszano również przypadki amyloidozy skórnej (odkładania się nieprawidłowych białek w skórze). Te zmiany mogą spowodować spowolnienie wchłaniania insuliny. Ciągła zmiana miejsc wstrzyknięć w obrębie danego obszaru może zapobiec takim reakcjom lub je zmniejszyć.

Obrzęki

Podczas leczenia insuliną mogą wystąpić obrzęki, szczególnie gdy wcześniejsza słaba kontrola cukrzycy została poprawiona dzięki intensywnej insulinoterapii.

Zgłaszanie działań niepożądanych: Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepokojące, należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Dotyczy to również działań niepożądanych niewyszczególnionych w tej informacji. Działania niepożądane można zgłaszać do Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych.

Nie ma jednoznacznej definicji przedawkowania insuliny, ponieważ poziom cukru we krwi zależy od wielu czynników. Przedawkowanie objawia się przede wszystkim hipoglikemią – zbyt niskim poziomem cukru.

Postępowanie w zależności od nasilenia objawów:

Łagodna hipoglikemia: Ustępuje po zjedzeniu lub wypiciu czegoś słodkiego – glukozy, cukru lub słodkiego napoju.

Umiarkowana hipoglikemia: Należy podać glukagon domięśniowo lub podskórnie, a następnie, gdy stan pacjenta się poprawi, podać doustnie węglowodany. Jeśli pacjent nie reaguje na glukagon, konieczne jest dożylne podanie roztworu glukozy.

Ciężka hipoglikemia ze śpiączką: Należy natychmiast podać glukagon domięśniowo lub podskórnie. Jeśli glukagon nie jest dostępny lub pacjent nie reaguje na jego podanie, trzeba dożylnie podać roztwór glukozy. Gdy pacjent odzyska przytomność, powinien niezwłocznie zjeść posiłek.

Może być konieczne długotrwałe podawanie węglowodanów i obserwacja pacjenta, ponieważ hipoglikemia może powrócić po krótkotrwałej poprawie.

Nieużywane wkłady:

• Przechowywać w lodówce w temperaturze 2-8°C.
• Nie zamrażać.
• Chronić przed nadmiernym ciepłem i bezpośrednim działaniem światła słonecznego.
• Termin ważności: 3 lata.

Wkład umieszczony we wstrzykiwaczu:

• Przechowywać w temperaturze poniżej 30°C.
• Nie przechowywać w lodówce.
• Nie przechowywać wstrzykiwacza z zamocowaną igłą.
• Można używać przez 28 dni od umieszczenia we wstrzykiwaczu.

Lek należy przechowywać w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci.

Ważne zasady bezpieczeństwa:

• Każdy wkład może być używany tylko przez jedną osobę, nawet jeśli igła została wymieniona – zapobiega to przenoszeniu chorób.
• Nie należy ponownie używać zużytych igieł.
• Igły należy usuwać w bezpieczny sposób.
• Nie należy dzielić się igłami i wstrzykiwaczami z innymi osobami.
• Wkład można stosować do momentu wyczerpania jego zawartości, a następnie należy go bezpiecznie usunąć zgodnie z lokalnymi przepisami.

Kontrola jakości insuliny: Przed każdym użyciem należy sprawdzić wygląd insuliny. Po wymieszaniu zawiesina powinna mieć jednolity, mętny lub mleczny wygląd. Nie wolno stosować preparatu, jeśli:

• Wewnątrz są widoczne grudki lub białe cząsteczki.
• Białe cząsteczki przylegają do dna lub ścianek wkładu.
• Szkło ma matowy wygląd.

Substancja czynna: Insulina ludzka 100 j.m./ml (otrzymywana metodą rekombinacji DNA z wykorzystaniem bakterii E.coli). Jeden wkład zawiera 3 ml zawiesiny, co odpowiada 300 jednostkom międzynarodowym insuliny dwufazowej w proporcjach: 30% insuliny rozpuszczalnej i 70% insuliny izofanowej.

Substancje pomocnicze: m-krezol, glicerol, fenol, protaminy siarczan, disodu fosforan siedmiowodny, cynku tlenek, woda do wstrzykiwań, 10% roztwór kwasu solnego i 10% roztwór wodorotlenku sodu (do ustalenia odpowiedniego pH).

Preparat dostępny jest w postaci wkładów do wstrzykiwaczy. Wkłady są silikonowane, wykonane z bezbarwnego szkła, zamknięte z jednej strony tłoczkiem gumowym, a z drugiej kapslem z krążkiem gumowym. Jedno opakowanie zawiera 5 wkładów po 3 ml każdy.