Grofibrat S

Grofibrat S to lek dostępny wyłącznie na receptę, który zawiera substancję czynną fenofibrat mikronizowany w dawce 215 mg w jednej tabletce powlekanej. Jest to pomarańczowa, owalna tabletka z wytłoczonym napisem „215″ na jednej stronie. Fenofibrat należy do grupy leków zwanych fibratami, które pomagają obniżyć poziom tłuszczów we krwi.

Lek Grofibrat S jest przeznaczony dla osób z zaburzeniami gospodarki lipidowej, czyli nieprawidłowym poziomem tłuszczów we krwi. Stosuje się go jako uzupełnienie diety i innych metod niefarmakologicznych, takich jak regularne ćwiczenia fizyczne czy utrata nadmiernej masy ciała.

Grofibrat S jest wskazany w dwóch głównych sytuacjach:

• Ciężka hipertrójglicerydemia – gdy poziom trójglicerydów we krwi jest bardzo wysoki, niezależnie od tego, czy towarzyszy temu niski poziom „dobrego” cholesterolu HDL, czy nie.
• Mieszana hiperlipidemia – gdy występują zaburzenia zarówno cholesterolu, jak i trójglicerydów, ale tylko wtedy, gdy stosowanie statyn (innej grupy leków obniżających cholesterol) jest niemożliwe z powodu przeciwwskazań lub gdy pacjent ich nie toleruje.

Tabletkę należy połknąć w całości podczas posiłku – nie wolno jej dzielić ani rozgryzać. Przyjmowanie leku z jedzeniem zwiększa jego wchłanianie i skuteczność.

Standardowe dawkowanie

Zalecana dawka początkowa dla dorosłych to jedna tabletka Grofibrat S 160 mg na dobę. W razie potrzeby lekarz może zwiększyć dawkę do 215 mg na dobę, czyli jednej tabletki Grofibrat S 215 mg. Jeśli wcześniej przyjmowałeś kapsułkę zawierającą 267 mg fenofibratu (Grofibrat M), można ją zamienić na jedną tabletkę Grofibrat S 215 mg bez dodatkowych dostosowań.

Osoby starsze

Pacjenci w wieku 65 lat i więcej zazwyczaj nie wymagają zmiany dawki. Wyjątek stanowią osoby z zaburzeniami czynności nerek – wtedy konieczne jest dostosowanie dawkowania.

Pacjenci z problemami nerek

Jeśli współczynnik przesączania kłębuszkowego (eGFR) wynosi od 30 do 59 ml/min/1,73 m², dawka fenofibratu nie powinna przekraczać 100 mg standardowego fenofibratu lub 67 mg zmikronizowanego fenofibratu raz na dobę. Jeśli w trakcie leczenia czynność nerek będzie się pogarszać i eGFR spadnie poniżej 30 ml/min/1,73 m², należy całkowicie przerwać przyjmowanie leku.

Pacjenci z problemami wątroby

Grofibrat S nie jest zalecany u osób z zaburzeniami czynności wątroby ze względu na brak wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania.

Dzieci i młodzież

Nie zaleca się stosowania tego leku u osób poniżej 18. roku życia, ponieważ nie przeprowadzono wystarczających badań potwierdzających jego bezpieczeństwo i skuteczność w tej grupie wiekowej.

Istnieje szereg sytuacji, w których przyjmowanie tego leku jest bezwzględnie zabronione:

• Uczulenie na fenofibrat lub którykolwiek inny składnik leku.
• Niewydolność wątroby, w tym żółciowa marskość wątroby oraz niewyjaśnione, przedłużające się zaburzenia funkcji wątroby.
• Choroby pęcherzyka żółciowego, w tym kamica żółciowa.
• Ciężka niewydolność nerek (eGFR poniżej 30 ml/min/1,73 m²).
• Przewlekłe lub ostre zapalenie trzustki (z wyjątkiem zapalenia spowodowanego bardzo wysokim poziomem trójglicerydów).
• Uczulenie na światło lub reakcje fototoksyczne (nadmierna reakcja skóry na światło) występujące podczas stosowania fibratów lub ketoprofenu.

Zaburzenia wtórne

Przed rozpoczęciem leczenia Grofibrat S lekarz powinien sprawdzić, czy podwyższony poziom lipidów nie jest skutkiem innych chorób, takich jak niekontrolowana cukrzyca typu 2, niedoczynność tarczycy, zespół nerczycowy, choroby wątroby z zastojem żółci czy alkoholizm. Te schorzenia należy odpowiednio leczyć przed rozpoczęciem terapii fenofibratem.

Kontrola wątroby

U niektórych pacjentów przyjmujących fenofibrat może dojść do zwiększenia aktywności enzymów wątrobowych (aminotransferaz). Dlatego przez pierwsze 12 miesięcy leczenia zaleca się badanie poziomu tych enzymów co 3 miesiące, a później okresowo. Jeśli aktywność enzymów AspAT lub AlAT wzrośnie powyżej trzykrotności górnej granicy normy, należy przerwać przyjmowanie leku.

Trzustka

U osób przyjmujących fenofibrat zgłaszano przypadki zapalenia trzustki. Może to wynikać z braku skuteczności leczenia u pacjentów z bardzo wysokim poziomem trójglicerydów, bezpośredniego działania leku lub powstawania kamieni w drogach żółciowych. Jeśli wystąpią objawy zapalenia trzustki (silny ból brzucha, nudności, wymioty), należy natychmiast skontaktować się z lekarzem.

Problemy z mięśniami

Fibraty mogą powodować problemy z mięśniami, w tym rzadkie, ale poważne przypadki rabdomiolizy (rozpad mięśni), która może prowadzić do uszkodzenia nerek. Ryzyko to jest większe u osób:

• Powyżej 70. roku życia.
• Z rodzinną lub osobniczą skłonnością do chorób mięśni.
• Z zaburzeniami czynności nerek.
• Z niedoczynnością tarczycy.
• Spożywających duże ilości alkoholu.

Jeśli odczuwasz rozsiane bóle mięśniowe, osłabienie, kurcze lub zapalenie mięśni, natychmiast skontaktuj się z lekarzem. Szczególną ostrożność należy zachować, gdy fenofibrat jest stosowany razem ze statynami lub innymi fibratami – takie połączenie zwiększa ryzyko problemów z mięśniami.

Kontrola nerek

U pacjentów przyjmujących fenofibrat, zwłaszcza w połączeniu ze statynami, może dojść do przemijającego zwiększenia poziomu kreatyniny we krwi (wskaźnik czynności nerek). Zaleca się regularne badanie poziomu kreatyniny przez pierwsze 3 miesiące leczenia, a następnie okresowo. Jeśli stężenie kreatyniny wzrośnie o 50% powyżej górnej granicy normy, należy przerwać leczenie.

Laktoza i sód

Jedna tabletka Grofibrat S zawiera prawie 299 mg laktozy jednowodnej. Jeśli masz nietolerancję laktozy lub rzadkie dziedziczne zaburzenia związane z wchłanianiem galaktozy czy glukozy, nie powinieneś przyjmować tego leku. Lek zawiera też niewielką ilość sodu (mniej niż 23 mg na tabletkę), co jest bezpieczne dla większości pacjentów.

Grofibrat S może wchodzić w interakcje z innymi lekami, dlatego zawsze poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych przez siebie preparatach.

Leki przeciwzakrzepowe

Fenofibrat nasila działanie doustnych leków przeciwzakrzepowych (np. warfaryny), co zwiększa ryzyko krwawień. Jeśli przyjmujesz takie leki, lekarz powinien zmniejszyć ich dawkę o około jedną trzecią na początku leczenia i regularnie kontrolować wskaźnik krzepnięcia krwi (INR).

Cyklosporyna

Równoczesne przyjmowanie fenofibratu i cyklosporyny (lek immunosupresyjny) może prowadzić do odwracalnej niewydolności nerek. Jeśli musisz przyjmować oba leki, czynność nerek musi być ściśle monitorowana.

Statyny i inne fibraty

Łączenie fenofibratu ze statynami lub innymi fibratami zwiększa ryzyko ciężkich problemów z mięśniami. Takie połączenie wymaga szczególnej ostrożności i regularnego monitorowania objawów toksyczności mięśniowej.

Glitazony

Równoczesne przyjmowanie fenofibratu i glitazonów (leki stosowane w cukrzycy) może prowadzić do paradoksalnego obniżenia poziomu „dobrego” cholesterolu HDL. W takim przypadku zaleca się regularne badanie poziomu HDL i ewentualne przerwanie przyjmowania jednego z leków.

Leki metabolizowane przez wątrobę

Fenofibrat może wpływać na metabolizm niektórych leków w wątrobie, szczególnie tych metabolizowanych przez enzym CYP2C9. Jeśli przyjmujesz takie leki o wąskim indeksie terapeutycznym, lekarz powinien uważnie monitorować ich działanie i w razie potrzeby dostosować dawkę.

Ciąża

Nie ma wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania fenofibratu u kobiet w ciąży. Badania na zwierzętach wykazały działanie szkodliwe dla płodu w dawkach toksycznych dla matki. Z tego powodu Grofibrat S można stosować w ciąży tylko wtedy, gdy lekarz uzna, że korzyści zdecydowanie przewyższają potencjalne ryzyko.

Karmienie piersią

Nie wiadomo, czy fenofibrat przenika do mleka matki. Ze względu na potencjalne zagrożenie dla niemowlęcia nie należy stosować tego leku podczas karmienia piersią.

Płodność

Badania na zwierzętach wykazały odwracalny wpływ na płodność. Brak danych klinicznych dotyczących wpływu na płodność u ludzi.

Grofibrat S nie wpływa lub ma nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Jak każdy lek, Grofibrat S może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane to zaburzenia trawienne.

Często występujące działania niepożądane (u 1 do 10 na 100 pacjentów):

• Ból głowy.
• Objawy ze strony żołądka i jelit: ból brzucha, nudności, wymioty, biegunka, wzdęcia.

Niezbyt często występujące działania niepożądane (u 1 do 10 na 1000 pacjentów):

• Zmniejszenie poziomu hemoglobiny i liczby białych krwinek.
• Reakcje nadwrażliwości.
• Choroba zakrzepowo-zatorowa (zatorowość płucna, zakrzepica żył głębokich).
• Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych.
• Nadwrażliwość skóry (wysypka, świąd, pokrzywka).
• Zaburzenia mięśni (bóle, zapalenie, skurcze, osłabienie).
• Zaburzenia funkcji seksualnych.
• Zwiększenie stężenia homocysteiny, kreatyniny i mocznika we krwi.

Rzadko występujące działania niepożądane (u 1 do 10 na 10 000 pacjentów):

• Zapalenie trzustki.
• Kamica żółciowa.
• Zapalenie wątroby.
• Łysienie, nadwrażliwość na światło.

Działania niepożądane o nieznanej częstości:

• Śródmiąższowa choroba płuc.
• Rabdomioliza (rozpad mięśni).
• Żółtaczka, powikłania kamicy żółciowej (zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie dróg żółciowych, kolka żółciowa).
• Ciężkie reakcje skórne (rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka).
• Zmęczenie.

Jeśli zauważysz którekolwiek z powyższych działań niepożądanych, zwłaszcza te poważne, jak silne bóle mięśniowe, żółtaczkę czy ciężkie reakcje skórne, natychmiast skontaktuj się z lekarzem.

Wszelkie działania niepożądane można zgłaszać do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.

Przypadki przedawkowania fenofibratu są bardzo rzadkie. W większości zgłoszonych przypadków nie występowały żadne objawy. Nie istnieje specyficzna odtrutka na fenofibrat. W razie przedawkowania leczenie jest objawowe i podtrzymujące. Fenofibrat nie może być usunięty z organizmu za pomocą hemodializy.

Fenofibrat, substancja czynna leku Grofibrat S, należy do grupy fibratów – leków modyfikujących gospodarkę lipidową w organizmie. Działa poprzez aktywację specjalnych receptorów jądrowych w komórkach, zwanych PPARα (receptory aktywowane przez proliferatory peroksysomów typu alfa).

Mechanizm działania

Aktywując receptory PPARα, fenofibrat wywołuje szereg korzystnych efektów:

• Zwiększa rozkład i usuwanie z krwi cząstek bogatych w trójglicerydy, które mogą prowadzić do miażdżycy.
• Zmniejsza produkcję trójglicerydów w wątrobie.
• Zwiększa syntezę „dobrych” białek (apolipoprotein AI i AII), które są składnikami cholesterolu HDL.
• Przyspiesza usuwanie „złego” cholesterolu LDL z krwi.
• Zmniejsza ilość małych, gęstych cząstek LDL, które są szczególnie szkodliwe dla naczyń krwionośnych.

Efekty kliniczne

W badaniach klinicznych wykazano, że fenofibrat:

• Obniża poziom cholesterolu całkowitego o 20-25%.
• Obniża poziom trójglicerydów o 40-55%.
• Zwiększa poziom „dobrego” cholesterolu HDL o 10-30%.
• U pacjentów z podwyższonym cholesterolem obniża poziom cholesterolu LDL o 20-35%.

Dodatkowo fenofibrat korzystnie wpływa na inne parametry związane z ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych:

• Obniża poziom fibrynogenu (białko wpływające na krzepnięcie krwi).
• Zmniejsza stężenie lipoproteiny Lp(a) (czynnik ryzyka miażdżycy).
• Obniża poziom białka CRP (marker stanu zapalnego).
• Zmniejsza agregację płytek krwi (skłonność do tworzenia zakrzepów).
• Obniża poziom kwasu moczowego o około 25%.

Pozanaczyniowe złogi cholesterolu, takie jak żółtaki ścięgniste i guzkowe, mogą ulec wyraźnemu zmniejszeniu lub całkowitemu wyeliminowaniu podczas leczenia fenofibratem.

Wchłanianie

Po połknięciu tabletki fenofibrat jest wchłaniany z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie leku we krwi osiągane jest po 4-5 godzinach od przyjęcia. Ważne jest, aby tabletkę przyjmować podczas posiłku, ponieważ obecność pokarmu zwiększa wchłanianie fenofibratu i jego skuteczność.

Metabolizm

Po wchłonięciu fenofibrat jest szybko przekształcany przez enzymy organizmu (esterazy) w aktywną formę – kwas fenofibrynowy. To właśnie kwas fenofibrynowy odpowiada za działanie lecznicze. W krwi nie stwierdza się już niezmienionego fenofibratu.

Rozmieszczenie w organizmie

Kwas fenofibrynowy wiąże się bardzo silnie z albuminami osocza (ponad 99%). Oznacza to, że większość leku jest transportowana we krwi w formie związanej z białkami.

Wydalanie

Lek jest wydalany głównie przez nerki z moczem. Całkowite usunięcie leku z organizmu następuje w ciągu około 6 dni. Okres półtrwania kwasu fenofibrynowego (czas, w którym stężenie leku we krwi zmniejsza się o połowę) wynosi około 20 godzin.

U osób starszych szybkość usuwania kwasu fenofibrynowego z organizmu jest niezmieniona. Badania wykazały, że lek nie kumuluje się w organizmie ani po pojedynczej dawce, ani podczas długotrwałego stosowania. Hemodializa nie usuwa kwasu fenofibrynowego z organizmu.

Grofibrat S należy przechowywać w temperaturze nieprzekraczającej 25°C. Lek należy przechowywać w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci. Nie należy stosować leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu. Termin ważności oznacza ostatni dzień danego miesiąca. Okres ważności leku wynosi 3 lata.

Grofibrat S dostępny jest w blistrach zawierających 30, 60 lub 90 tabletek powlekanych, umieszczonych w tekturowym pudełku.

Grofibrat S to skuteczny lek na receptę przeznaczony do leczenia ciężkich zaburzeń lipidowych. Działa poprzez obniżanie poziomu trójglicerydów i „złego” cholesterolu oraz zwiększanie poziomu „dobrego” cholesterolu HDL. Stosowanie leku wymaga regularnego monitorowania przez lekarza, zwłaszcza czynności wątroby i nerek. Należy pamiętać, że lek jest dodatkiem do diety i zdrowego stylu życia, a nie ich zamiennikiem. Zawsze stosuj lek zgodnie z zaleceniami lekarza i zgłaszaj wszelkie niepokojące objawy.