Aripiprazole Sandoz

Aripiprazole Sandoz to lek przeciwpsychotyczny dostępny w postaci tabletek zawierających 15 mg substancji czynnej – arypiprazolu. Każda tabletka ma charakterystyczny żółty kolor z nakrapianiem, okrągły kształt o średnicy około 7 mm oraz wytłoczone oznakowanie „SZ” na jednej stronie i „447″ na drugiej. Produkt zawiera również laktozę jako substancję pomocniczą (92,86 mg w pojedynczej tabletce), co jest istotne dla osób z nietolerancją tego składnika.

Aripiprazole Sandoz jest przepisywany przez lekarzy w trzech głównych sytuacjach klinicznych. Po pierwsze, stosuje się go w leczeniu schizofrenii u dorosłych oraz u młodzieży od 15. roku życia. Po drugie, lek jest wskazany w leczeniu epizodów maniakalnych o nasileniu od umiarkowanego do ciężkiego w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej typu pierwszego u dorosłych. Dodatkowo u dorosłych pacjentów, u których przeważają epizody maniakalne i którzy dobrze reagują na arypiprazol, lek może być stosowany w zapobieganiu nowym epizodom maniakalnym. Po trzecie, preparat jest wskazany w leczeniu epizodów maniakalnych o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego u młodzieży od 13. roku życia w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej typu pierwszego, przy czym leczenie powinno trwać maksymalnie 12 tygodni.

Sposób przyjmowania leku różni się w zależności od choroby i wieku pacjenta. Tabletki należy przyjmować doustnie, raz dziennie o stałej porze, niezależnie od posiłków.

Dawkowanie u dorosłych ze schizofrenią

Zalecana dawka początkowa wynosi 10 lub 15 mg na dobę, a dawka podtrzymująca to 15 mg na dobę. Lek jest skuteczny w zakresie dawek od 10 do 30 mg dziennie. Maksymalna dawka dobowa nie powinna przekraczać 30 mg. Chociaż większa skuteczność dawek powyżej 15 mg nie została wyraźnie potwierdzona, u niektórych pacjentów wyższa dawka może przynieść korzyści.

Dawkowanie u dorosłych z chorobą afektywną dwubiegunową

W epizodach maniakalnych zalecana dawka początkowa to 15 mg raz dziennie, niezależnie od posiłków, stosowana jako monoterapia lub w leczeniu skojarzonym. U niektórych pacjentów korzystne może być zastosowanie większej dawki, jednak maksymalna dawka dobowa nie może przekraczać 30 mg. W zapobieganiu nawrotom epizodów maniakalnych należy kontynuować leczenie stosując ustaloną dawkę, przy czym dostosowanie dawki powinno być rozważane na podstawie stanu klinicznego pacjenta.

Dawkowanie u młodzieży

U młodzieży od 15. roku życia ze schizofrenią zalecana dawka to 10 mg na dobę. Leczenie rozpoczyna się od dawki 2 mg przez dwa dni, stopniowo zwiększanej do 5 mg przez kolejne dwa dni, aż do osiągnięcia zalecanej dawki 10 mg. W przypadku epizodów maniakalnych w chorobie afektywnej dwubiegunowej u młodzieży od 13. roku życia również zaleca się 10 mg na dobę, z podobnym schematem stopniowego zwiększania dawki. Czas leczenia powinien być możliwie najkrótszy i nie może przekraczać 12 tygodni.

Szczególne grupy pacjentów

U osób w podeszłym wieku, z uwagi na większą wrażliwość, należy rozważyć zastosowanie mniejszej dawki początkowej, jeśli pozwalają na to okoliczności kliniczne. Nie ma konieczności modyfikacji dawki u pacjentów z niewydolnością nerek ani z lekką do umiarkowanej niewydolnością wątroby. U pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby należy ostrożnie ustalać dawkowanie, a najwyższą dawkę 30 mg stosować ze szczególną ostrożnością.

Jedynym bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania Aripiprazole Sandoz jest nadwrażliwość na arypiprazol lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w produkcie. Osoby, które w przeszłości miały reakcje alergiczne na ten lek lub jego składniki, nie powinny go przyjmować.

Podczas leczenia Aripiprazole Sandoz należy zachować szczególną ostrożność w kilku sytuacjach klinicznych.

Ryzyko samobójstwa

Zachowania samobójcze są charakterystyczne dla chorób psychicznych i zaburzeń nastroju. W niektórych przypadkach były zgłaszane wkrótce po rozpoczęciu lub zmianie leczenia przeciwpsychotycznego. Dlatego pacjenci z grupy dużego ryzyka powinni pozostawać pod ścisłym nadzorem medycznym przez cały czas leczenia.

Problemy z sercem i naczyniami krwionośnymi

Lek należy stosować ostrożnie u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, takimi jak zawał serca w przeszłości, niewydolność serca czy zaburzenia przewodzenia. Ostrożność wymagana jest również u osób z chorobą naczyń mózgu, w stanach predysponujących do obniżonego ciśnienia krwi oraz u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym. Po zastosowaniu leków przeciwpsychotycznych obserwowano przypadki zakrzepicy i zatorowości żylnej, dlatego przed rozpoczęciem leczenia należy zidentyfikować wszystkie możliwe czynniki ryzyka i wdrożyć odpowiednie środki zapobiegawcze.

Zaburzenia ruchowe

W trakcie leczenia mogą wystąpić różne zaburzenia ruchowe. Późne dyskinezy (mimowolne ruchy, głównie twarzy i języka) były zgłaszane w badaniach klinicznych. Jeśli pojawią się takie objawy, należy rozważyć zmniejszenie dawki lub odstawienie leku. Mogą również wystąpić inne objawy pozapiramidowe, takie jak akatyzja (uczucie wewnętrznego niepokoju i niemożność ustania w miejscu) oraz parkinsonizm (drżenie, sztywność mięśni, spowolnienie ruchów).

Złośliwy zespół neuroleptyczny

Jest to rzadkie, ale potencjalnie śmiertelne powikłanie leczenia przeciwpsychotycznego. Objawami są bardzo wysoka gorączka, sztywność mięśni, zaburzenia świadomości oraz zaburzenia stabilności układu wegetatywnego (nieregularne tętno, wahania ciśnienia krwi, częstoskurcz, obfite pocenie się). Jeśli wystąpią te objawy lub niewyjaśniona wysoka gorączka, należy natychmiast przerwać leczenie wszystkimi lekami przeciwpsychotycznymi.

Hiperglikemia i cukrzyca

U pacjentów leczonych lekami przeciwpsychotycznymi, w tym arypiprazolem, opisywano wysokie stężenie cukru we krwi, w niektórych przypadkach bardzo wysokie z kwasicą ketonową, śpiączką hiperosmotyczną lub zgonem. Czynnikami ryzyka ciężkich powikłań są otyłość i cukrzyca w wywiadzie rodzinnym. Pacjenci powinni być obserwowani pod kątem objawów związanych z wysokim stężeniem cukru, takich jak nadmierne pragnienie, wielomocz, nadmierny apetyt i osłabienie. Pacjenci z cukrzycą lub czynnikami ryzyka jej wystąpienia powinni być regularnie monitorowani.

Zwiększenie masy ciała

Po wprowadzeniu leku na rynek obserwowano zwiększenie masy ciała u pacjentów otrzymujących arypiprazol, zwykle u osób z istotnymi czynnikami ryzyka, takimi jak cukrzyca, zaburzenia tarczycy lub gruczolak przysadki w wywiadzie. W badaniach klinicznych u dorosłych arypiprazol nie powodował istotnego klinicznie zwiększenia masy ciała, jednak u młodzieży z chorobą afektywną dwubiegunową wykazano związek ze zwiększeniem masy ciała po czterech tygodniach leczenia. U młodzieży należy kontrolować przyrost masy ciała, a jeśli jest on znaczący klinicznie, należy rozważyć zmniejszenie dawki.

Zaburzenia kontroli impulsów

Podczas przyjmowania arypiprazolu u pacjentów mogą występować zwiększone popędy, w szczególności popęd do hazardu, oraz niemożność kontrolowania tych popędów. Inne zgłaszane popędy obejmują zwiększenie popędu seksualnego, kompulsywną potrzebę wydawania pieniędzy, obżarstwo lub kompulsywne objadanie się. Ważne jest, aby lekarze pytali pacjentów lub opiekunów o pojawienie się takich objawów podczas leczenia. Należy rozważyć zmianę dawki lub odstawienie leku, jeśli u pacjenta wystąpią takie popędy.

Inne ważne ostrzeżenia

Arypiprazol należy stosować ostrożnie u pacjentów, u których w przeszłości występowały napady drgawek lub u których występują choroby wiążące się ze skłonnością do takich napadów. Zaburzenia kurczliwości przełyku i aspiracja są związane z leczeniem przeciwpsychotycznym, dlatego lek należy stosować ostrożnie u pacjentów z ryzykiem wystąpienia zachłystowego zapalenia płuc. Arypiprazol może powodować senność, niedociśnienie ortostatyczne oraz niestabilność ruchową i czuciową, co może prowadzić do upadków, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku lub osłabionych.

Aripiprazole Sandoz może wchodzić w interakcje z wieloma innymi lekami, co może wymagać dostosowania dawkowania lub szczególnej ostrożności.

Leki wpływające na arypiprazol

Chinidyna i inne silne inhibitory enzymu CYP2D6 (takie jak fluoksetyna i paroksetyna) zwiększają stężenie arypiprazolu we krwi. W przypadku jednoczesnego podawania tych leków należy zmniejszyć dawkę Aripiprazole Sandoz o około połowę w stosunku do przepisanej dawki.

Ketokonazol i inne silne inhibitory enzymu CYP3A4 (takie jak itrakonazol oraz inhibitory proteazy HIV) również zwiększają stężenie arypiprazolu. W przypadku jednoczesnego stosowania ketokonazolu lub innych silnych inhibitorów CYP3A4 z arypiprazolem, przepisaną dawkę należy zmniejszyć o około połowę.

Karbamazepina i inne silne induktory enzymu CYP3A4 (takie jak ryfampicyna, ryfabutyna, fenytoina, fenobarbital, prymidon, efawirenz, newirapina i ziele dziurawca) zmniejszają stężenie arypiprazolu we krwi. Dlatego dawkę arypiprazolu należy podwoić, gdy jednocześnie podaje się go z tymi lekami.

Wpływ arypiprazolu na inne leki

Arypiprazol w dawkach terapeutycznych nie wywiera istotnego wpływu na metabolizm większości leków. Skojarzone stosowanie walproinianu, soli litu lub lamotryginy z arypiprazolem nie powoduje klinicznie istotnych zmian stężenia tych leków, więc nie jest konieczne dostosowanie dawki.

Inne ważne interakcje

Ze względu na działanie na receptory adrenergiczne alfa-1, arypiprazol może nasilać działanie niektórych leków przeciwnadciśnieniowych. Ze względu na pierwotne działanie na ośrodkowy układ nerwowy, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z alkoholem lub innymi lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy. Należy również zachować ostrożność podając arypiprazol równocześnie z lekami, które powodują wydłużenie odstępu QT w elektrokardiogramie lub zaburzenia elektrolitowe.

Obserwowano przypadki zespołu serotoninowego u pacjentów przyjmujących arypiprazol, szczególnie w przypadku jednoczesnego stosowania innych leków serotoninergicznych, takich jak selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny lub inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny.

Ciąża

Nie przeprowadzono odpowiednich badań dotyczących działania arypiprazolu u kobiet w ciąży. Notowano występowanie wad wrodzonych, jednak nie można było ustalić ich związku przyczynowego z arypiprazolem. Na podstawie wyników badań na zwierzętach nie można wykluczyć potencjalnego toksycznego wpływu leku na płód. Ze względu na niewystarczające dane dotyczące bezpieczeństwa u ludzi oraz budzące wątpliwości wyniki badań na zwierzętach, ten lek nie powinien być stosowany w okresie ciąży, chyba że spodziewane korzyści wyraźnie przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Pacjentki powinny poinformować lekarza, jeśli w trakcie leczenia zajdą w ciążę lub planują zajście w ciążę.

Noworodki narażone na działanie leków przeciwpsychotycznych (w tym arypiprazol) w czasie trzeciego trymestru ciąży są w grupie ryzyka, w której mogą wystąpić działania niepożądane, w tym zaburzenia pozapiramidowe lub objawy odstawienne. Obserwowano pobudzenie, wzmożone napięcie, obniżone napięcie, drżenie, senność, zespół zaburzeń oddechowych lub zaburzenia związane z karmieniem. W związku z powyższym noworodki powinny być uważnie monitorowane.

Karmienie piersią

Arypiprazol i jego metabolity przenikają do ludzkiego mleka. Należy podjąć decyzję, czy przerwać karmienie piersią czy przerwać podawanie arypiprazolu, biorąc pod uwagę korzyści z karmienia piersią dla dziecka i korzyści z leczenia dla matki.

Aripiprazole Sandoz wywiera niewielki lub umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Lek może wpływać na układ nerwowy i wzrok, powodując uspokojenie, senność, omdlenia, niewyraźne widzenie lub podwójne widzenie. Dlatego pacjenci powinni zachować ostrożność podczas prowadzenia pojazdów lub obsługiwania maszyn, szczególnie na początku leczenia, dopóki nie poznają swojej reakcji na lek.

Jak każdy lek, Aripiprazole Sandoz może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.

Najczęstsze działania niepożądane

Najczęściej notowanymi działaniami niepożądanymi są akatyzja (uczucie wewnętrznego niepokoju i niemożność ustania w miejscu) oraz nudności, każde występujące częściej niż u 3% pacjentów leczonych arypiprazolem.

Często występujące działania niepożądane (u 1 do 10 na 100 pacjentów)

Obejmują one:

• Cukrzycę.
• Bezsenność, lęk, niepokój (zwłaszcza ruchowy).
• Akatyzję i zaburzenia pozapiramidowe (zaburzenia ruchowe).
• Drżenie, bóle głowy, sedację (uspokojenie), senność, zawroty głowy.
• Niewyraźne widzenie.
• Zaparcie, niestrawność, nudności, nadmierne wydzielanie śliny, wymioty.
• Zmęczenie.

Niezbyt często występujące działania niepożądane (u 1 do 10 na 1000 pacjentów)

Mogą to być:

• Hiperglikemia (wysokie stężenie cukru we krwi).
• Depresja, hiperseksualność.
• Późne dyskinezy (mimowolne ruchy), dystonia (długotrwałe nieprawidłowe skurcze mięśni), zespół niespokojnych nóg.
• Podwójne widzenie, światłowstręt.
• Tachykardia (przyspieszone bicie serca).
• Niedociśnienie ortostatyczne (spadek ciśnienia krwi przy wstawaniu).
• Czkawka.
• Hiperprolaktynemia lub zmniejszenie stężenia prolaktyny we krwi.

Rzadkie, ale poważne działania niepożądane (częstość nieznana)

Należą do nich:

• Złośliwy zespół neuroleptyczny – potencjalnie śmiertelne powikłanie objawiające się bardzo wysoką gorączką, sztywnością mięśni, zaburzeniami świadomości.
• Drgawki typu grand mal (napady padaczkowe).
• Zespół serotoninowy – poważne powikłanie związane z nadmierną aktywnością serotoniny.
• Reakcje alergiczne, takie jak reakcja anafilaktyczna, obrzęk naczynioruchowy, świąd alergiczny lub pokrzywka.
• Cukrzycowa śpiączka hiperosmolarna i kwasica ketonowa – ciężkie powikłania związane z wysokim stężeniem cukru we krwi.
• Próby samobójcze, myśli samobójcze i dokonane samobójstwa.
• Patologiczne uzależnienie od hazardu, zaburzenia kontroli impulsów, obżarstwo, kompulsywna potrzeba wydawania pieniędzy.
• Nagły zgon niewyjaśniony, zaburzenia rytmu serca (torsades de pointes, arytmie komorowe), zatrzymanie akcji serca.
• Choroba zakrzepowo-zatorowa żył (w tym zator płucny i zakrzepica żył głębokich).
• Zachłystowe zapalenie płuc.
• Zapalenie trzustki, niewydolność wątroby, zapalenie wątroby, żółtaczka.
• Rozpad mięśni poprzecznie prążkowanych (rabdomioliza).
• Priapizm (bolesny, przedłużający się wzwód prącia).

Zmiany w badaniach laboratoryjnych

Mogą wystąpić zmiany w wynikach badań krwi, takie jak zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, zwiększenie stężenia glukozy we krwi, zwiększenie stężenia glikowanej hemoglobiny, zwiększona aktywność kinazy kreatynowej, wydłużenie odstępu QT w elektrokardiogramie, zwiększenie lub zmniejszenie masy ciała.

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

U młodzieży częstość występowania i rodzaj działań niepożądanych były podobne do występujących u dorosłych, z wyjątkiem senności, sedacji i zaburzeń pozapiramidowych, które były zgłaszane bardzo często. Średnie zmiany masy ciała u młodzieży z chorobą afektywną dwubiegunową po 12 oraz 30 tygodniach wynosiły odpowiednio dla arypiprazolu 2,4 kg oraz 5,8 kg.

Jeśli nasili się którykolwiek z objawów niepożądanych lub wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane niewymienione w tej ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub farmaceucie.

W przypadku przypadkowego lub zamierzonego przedawkowania arypiprazolu potencjalnie ważne medycznie objawy mogą obejmować letarg, wzrost ciśnienia tętniczego krwi, senność, przyspieszoną czynność serca, nudności, wymioty i biegunkę. U dzieci zgłaszane objawy obejmowały senność, przejściową utratę świadomości i objawy pozapiramidowe.

W przypadku przedawkowania należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub zgłosić się do najbliższego szpitala. Leczenie polega na utrzymaniu drożności dróg oddechowych, dotlenianiu i wentylacji oraz leczeniu objawowym. Należy niezwłocznie rozpocząć monitorowanie czynności układu krążenia, w tym stałe monitorowanie zapisu elektrokardiograficznego. Pacjent powinien pozostawać pod ścisłą kontrolą i obserwacją do czasu poprawy jego stanu.

Aripiprazole Sandoz należy przechowywać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci. Nie stosować leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu. Termin ważności oznacza ostatni dzień podanego miesiąca.

Brak specjalnych zaleceń dotyczących przechowywania produktu leczniczego. Jeśli lek jest zapakowany w butelce, po pierwszym otwarciu należy go zużyć w ciągu trzech miesięcy.

Każda tabletka Aripiprazole Sandoz 15 mg zawiera 15 mg arypiprazolu jako substancję czynną. Substancje pomocnicze to laktoza jednowodna (92,86 mg w tabletce), skrobia kukurydziana, celuloza mikrokrystaliczna, hydroksypropyloceluloza, magnezu stearynian oraz żółty tlenek żelaza jako barwnik.

Tabletki są żółte, nakrapiane, okrągłe, o przybliżonej średnicy 7,0 mm, z wytłoczonym oznakowaniem „SZ” na jednej stronie i „447″ na drugiej stronie.

Aripiprazole Sandoz 15 mg tabletki są dostępne w blistrach aluminiowych oraz w butelkach z polietylenu wysokiej gęstości zawierających żel krzemionkowy jako środek osuszający. Blistry dostępne są w pudełkach tekturowych zawierających 10, 14, 16, 28, 30, 35, 56 lub 70 tabletek. Blistry podzielne na dawki pojedyncze dostępne są w pudełkach zawierających 14 x 1, 28 x 1, 49 x 1, 56 x 1 lub 98 x 1 tabletek. Butelki dostępne są w pudełkach tekturowych zawierających 100 tabletek.

Nie wszystkie wielkości opakowań muszą znajdować się w obrocie.