Apra

Apra to lek zawierający substancję czynną arypiprazol w dawce 10 mg w każdej tabletce. Jest to nowoczesny lek przeciwpsychotyczny, który pomaga osobom zmagającym się z poważnymi zaburzeniami psychicznymi. Działa poprzez oddziaływanie na receptory w mózgu odpowiedzialne za regulację nastroju i myślenia, pomagając przywrócić równowagę w pracy układu nerwowego.

Lek Apra jest przepisywany w następujących przypadkach:

• Schizofrenia u dorosłych i młodzieży od 15 roku życia. Schizofrenia to choroba psychiczna, która może powodować problemy z myśleniem, odczuwaniem emocji i kontaktami z innymi ludźmi. Osoby chorujące mogą doświadczać halucynacji (widzenie lub słyszenie rzeczy, które nie istnieją), urojeń (błędne przekonania) oraz trudności w koncentracji.
• Epizody maniakalne w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego typu I u dorosłych. Zaburzenie afektywne dwubiegunowe to choroba, w której nastrój zmienia się od stanów bardzo podwyższonego nastroju i energii (mania) do stanów obniżonego nastroju (depresja). Epizod maniakalny charakteryzuje się nadmierną aktywnością, podekscytowaniem, poczuciem wielkości i zmniejszoną potrzebą snu.
• Zapobieganie nawrotom epizodów maniakalnych u dorosłych. U osób, które dobrze zareagowały na leczenie arypiprazolem, lek może być kontynuowany, aby zapobiec powrotowi objawów maniakalnych.
• Epizody maniakalne u młodzieży od 13 roku życia. Leczenie u młodzieży może trwać do 12 tygodni i wymaga szczególnej ostrożności ze strony lekarza.

Arypiprazol działa w szczególny sposób na receptory w mózgu. W uproszczeniu, receptory to miejsca na komórkach nerwowych, do których przyłączają się różne substancje chemiczne, wpływając na pracę mózgu. Arypiprazol oddziałuje głównie na dwa typy receptorów:

• Receptory dopaminowe. Dopamina to substancja chemiczna w mózgu, która wpływa na myślenie, emocje i ruch. W schizofrenii może być jej za dużo w niektórych obszarach mózgu, co powoduje objawy choroby. Arypiprazol pomaga wyrównać poziom dopaminy – tam gdzie jest jej za dużo, zmniejsza jej działanie, a tam gdzie za mało – wzmacnia.
• Receptory serotoninowe. Serotonina to kolejna ważna substancja chemiczna w mózgu, która wpływa na nastrój i samopoczucie. Arypiprazol wpływa na różne rodzaje receptorów serotoninowych, co pomaga w stabilizacji nastroju.

Dzięki takiemu działaniu arypiprazol pomaga zmniejszyć objawy psychotyczne, takie jak halucynacje i urojenia, a także stabilizuje nastrój u osób z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym.

Lek należy przyjmować dokładnie według zaleceń lekarza. Nie wolno samodzielnie zmieniać dawki ani przerywać leczenia bez konsultacji z lekarzem, ponieważ może to pogorszyć stan zdrowia.

Dawkowanie u dorosłych

W schizofrenii

Zazwyczaj leczenie rozpoczyna się od dawki 10 lub 15 mg raz na dobę. Dawka podtrzymująca wynosi zwykle 15 mg na dobę. Lek przyjmuje się raz dziennie, o tej samej porze, niezależnie od posiłków. W niektórych przypadkach lekarz może zwiększyć dawkę do maksymalnie 30 mg na dobę, jeśli uzna to za konieczne.

W epizodach maniakalnych

Zalecana dawka początkowa to 15 mg raz na dobę. U niektórych osób korzystne może być zastosowanie większej dawki, jednak maksymalna dawka dobowa nie może przekraczać 30 mg. W przypadku zapobiegania nawrotom należy kontynuować leczenie ustaloną dawką, którą lekarz może dostosować w zależności od stanu zdrowia.

Dawkowanie u młodzieży

W schizofrenii (od 15 roku życia)

Zalecana dawka to 10 mg na dobę. Leczenie rozpoczyna się od mniejszych dawek, które są stopniowo zwiększane: przez pierwsze 2 dni podaje się 2 mg, przez kolejne 2 dni – 5 mg, a następnie osiąga się docelową dawkę 10 mg. Maksymalna dawka dobowa to 30 mg.

W epizodach maniakalnych (od 13 roku życia)

Podobnie jak w schizofrenii, zalecana dawka to 10 mg na dobę, z tym samym schematem stopniowego zwiększania. Leczenie nie powinno trwać dłużej niż 12 tygodni. Dawki większe niż 10 mg u młodzieży należy stosować tylko w wyjątkowych przypadkach i pod ścisłą kontrolą lekarza.

Ważne wskazówki dotyczące przyjmowania leku

• Tabletki należy połykać w całości, popijając wodą.
• Lek można przyjmować niezależnie od posiłków.
• Należy przyjmować lek o tej samej porze każdego dnia.
• Jeśli przyjmuje się inne leki, należy poinformować o tym lekarza, ponieważ niektóre leki mogą wpływać na działanie arypiprazolu.

Leku nie wolno stosować, jeśli:

• Jest się uczulonym na arypiprazol lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w leku.

Jeśli nie jest się pewnym, czy można przyjmować ten lek, należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą przed rozpoczęciem leczenia.

Przed rozpoczęciem leczenia oraz w jego trakcie należy poinformować lekarza o wszelkich problemach zdrowotnych. Szczególną ostrożność należy zachować w następujących sytuacjach:

Myśli samobójcze

Choroby psychiczne mogą zwiększać ryzyko myśli i zachowań samobójczych. W przypadku pojawienia się takich myśli lub nasilenia objawów depresji, należy natychmiast skontaktować się z lekarzem. Osoby z grupy wysokiego ryzyka powinny pozostawać pod ścisłym nadzorem medycznym.

Choroby serca i układu krążenia

Arypiprazol należy stosować ostrożnie u osób z:

• Chorobami serca, w tym po przebytym zawale serca.
• Niewydolnością serca.
• Zaburzeniami rytmu serca.
• Nadciśnieniem tętniczym lub niedociśnieniem.
• Chorobami naczyń mózgowych.

Zaburzenia ruchowe

Późne dyskinezy to mimowolne ruchy, zwłaszcza twarzy i języka, które mogą wystąpić podczas długotrwałego stosowania leków przeciwpsychotycznych. Jeśli pojawią się takie objawy, lekarz może zmniejszyć dawkę lub odstawić lek.

Objawy pozapiramidowe to inne zaburzenia ruchowe, takie jak sztywność mięśni, drżenie, trudności w rozpoczynaniu ruchów czy niepokój ruchowy. Szczególnie u młodzieży obserwowano akatyzję (uczucie wewnętrznego niepokoju i niemożność spokojnego siedzenia) oraz parkinsonizm (objawy podobne do choroby Parkinsona).

Złośliwy zespół neuroleptyczny

To rzadkie, ale bardzo poważne powikłanie, które może zagrażać życiu. Objawy to bardzo wysoka gorączka, sztywność mięśni, zaburzenia świadomości, nieregularne tętno, wahania ciśnienia krwi i obfite pocenie się. W przypadku wystąpienia tych objawów należy natychmiast przerwać przyjmowanie leku i skontaktować się z lekarzem.

Napady drgawkowe

Lek należy stosować ostrożnie u osób, które w przeszłości miały napady drgawkowe lub epilepsję.

Cukrzyca i hiperglikemia

Arypiprazol może wpływać na poziom cukru we krwi. Osoby z cukrzycą lub z czynnikami ryzyka jej wystąpienia powinny regularnie kontrolować poziom glukozy. Należy zwrócić uwagę na objawy wysokiego poziomu cukru: nadmierne pragnienie, częste oddawanie moczu, nadmierny apetyt i osłabienie.

Przyrost masy ciała

U niektórych osób przyjmujących arypiprazol może wystąpić zwiększenie masy ciała. Szczególnie u młodzieży należy regularnie kontrolować masę ciała. Jeśli przyrost jest znaczny, lekarz może rozważyć zmniejszenie dawki.

Osoby w podeszłym wieku

U starszych osób może być konieczne zastosowanie mniejszej dawki początkowej. Osoby w podeszłym wieku z psychozą związaną z demencją (zaburzeniami pamięci i myślenia) mają zwiększone ryzyko zgonu podczas leczenia lekami przeciwpsychotycznymi. Apra nie jest wskazana do leczenia psychozy związanej z demencją.

Ryzyko upadków

Arypiprazol może powodować senność, zawroty głowy i niestabilność, co zwiększa ryzyko upadków. Szczególną ostrożność należy zachować u osób starszych i osłabionych.

Zaburzenia kontroli impulsów

U niektórych osób przyjmujących arypiprazol mogą wystąpić trudności w kontrolowaniu popędów, takich jak:

• Patologiczne uzależnienie od hazardu.
• Zwiększony popęd seksualny.
• Kompulsywna potrzeba wydawania pieniędzy.
• Obżarstwo lub kompulsywne objadanie się.

Jeśli pojawią się takie problemy, należy poinformować o tym lekarza, który może rozważyć zmniejszenie dawki lub zmianę leczenia.

Arypiprazol może wchodzić w interakcje z innymi lekami, dlatego bardzo ważne jest poinformowanie lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, w tym tych dostępnych bez recepty, suplementach diety i ziołach.

Leki wymagające szczególnej uwagi

• Leki przeciwnadciśnieniowe. Arypiprazol może nasilać ich działanie, co może prowadzić do nadmiernego obniżenia ciśnienia krwi.
• Leki wpływające na układ nerwowy. Należy unikać lub ograniczyć spożywanie alkoholu, ponieważ może nasilać działanie uspokajające leku.
• Leki wpływające na metabolizm arypiprazolu:
  • Chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna – mogą zwiększać stężenie arypiprazolu we krwi, co może wymagać zmniejszenia dawki.
  • Ketokonazol, itrakonazol – również zwiększają stężenie arypiprazolu, może być konieczne zmniejszenie dawki o połowę.
  • Karbamazepina, fenobarbital, fenytoina, ryfampicyna – zmniejszają stężenie arypiprazolu, co może wymagać podwojenia dawki.
• Leki serotoninergiczne (SSRI, SNRI). Jednoczesne stosowanie może zwiększać ryzyko zespołu serotoninowego – poważnego stanu charakteryzującego się gorączką, drżeniem, sztywnością mięśni i zaburzeniami świadomości.

Lekarz dokona odpowiednich dostosowań dawki, jeśli konieczne jest jednoczesne stosowanie któregoś z wymienionych leków.

Ciąża

Nie przeprowadzono wystarczających badań dotyczących bezpieczeństwa stosowania arypiprazolu u kobiet w ciąży. Jeśli pacjentka jest w ciąży, planuje zajść w ciążę lub zajdzie w ciążę podczas leczenia, powinna natychmiast poinformować o tym lekarza. Lek można stosować w ciąży tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści wyraźnie przewyższają ryzyko dla płodu.

Karmienie piersią

Arypiprazol przenika do mleka matki. Należy podjąć decyzję, czy przerwać karmienie piersią, czy przerwać przyjmowanie leku, biorąc pod uwagę znaczenie leczenia dla matki oraz korzyści z karmienia piersią dla dziecka.

Płodność

Na podstawie badań na zwierzętach nie stwierdzono, aby arypiprazol zaburzał płodność.

Arypiprazol może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Lek może powodować:

• Senność.
• Uspokojenie.
• Omdlenia.
• Niewyraźne lub podwójne widzenie.

Nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn, dopóki nie sprawdzi się, jak lek wpływa na organizm.

Jak każdy lek, Apra może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi są akatyzja (wewnętrzny niepokój ruchowy) i nudności, występujące u ponad 3% pacjentów.

Najczęstsze działania niepożądane

• Akatyzja – uczucie wewnętrznego niepokoju, niemożność spokojnego siedzenia.
• Nudności.
• Wymioty.
• Senność.
• Bezsenność.
• Niepokój.
• Zawroty głowy.
• Drżenie.
• Niewyraźne widzenie.

Inne działania niepożądane

• Zaparcia lub biegunka.
• Ból głowy.
• Zmęczenie.
• Zwiększenie masy ciała.
• Zwiększony apetyt.
• Suchość w ustach.
• Ból brzucha.
• Lęk.

Poważne działania niepożądane

W przypadku wystąpienia któregokolwiek z poniższych objawów należy natychmiast skontaktować się z lekarzem:

• Bardzo wysoka gorączka, sztywność mięśni, zamieszanie, obfite pocenie się (może to być złośliwy zespół neuroleptyczny).
• Mimowolne ruchy twarzy, języka lub innych części ciała (późne dyskinezy).
• Myśli samobójcze lub próby samobójcze.
• Objawy reakcji alergicznej: wysypka, swędzenie, obrzęk twarzy, języka lub gardła, trudności w oddychaniu.
• Napady drgawkowe.
• Objawy wysokiego poziomu cukru we krwi: nadmierne pragnienie, częste oddawanie moczu, osłabienie.
• Utrata przytomności.

Powyższa lista nie obejmuje wszystkich możliwych działań niepożądanych. Jeśli wystąpią jakiekolwiek niepokojące objawy, należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.

Jeśli przyjęto zbyt dużą dawkę leku, należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub zgłosić się do najbliższego szpitala, nawet jeśli nie występują żadne objawy. Objawy przedawkowania mogą obejmować:

• Letarg, senność.
• Wymioty, biegunka.
• Przyspieszona czynność serca.
• Wzrost ciśnienia krwi.
• Utrata przytomności.
• Objawy pozapiramidowe (zaburzenia ruchowe).

Każda tabletka zawiera 10 mg arypiprazolu jako substancję czynną.

Substancje pomocnicze o znanym działaniu

• Aspartam (1 mg w tabletce). Aspartam jest źródłem fenyloalaniny i może być szkodliwy dla osób z fenyloketonurią – rzadką chorobą genetyczną, w której fenyloalanina gromadzi się w organizmie.
• Laktoza jednowodna (95,05 mg w tabletce). Lek nie powinien być stosowany u osób z nietolerancją laktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
• Alkohol benzylowy (0,0036 mg w tabletce). Może powodować reakcje alergiczne. Kobiety w ciąży, karmiące piersią oraz osoby z chorobami wątroby lub nerek powinny skonsultować się z lekarzem przed zastosowaniem leku.

Inne substancje pomocnicze

Celuloza mikrokrystaliczna, kroskarmeloza sodowa, krzemionka koloidalna bezwodna, magnezu stearynian, żelaza tlenek czerwony, aromat waniliowy (maltodekstryna, guma arabska, glikol propylenowy, alkohol benzylowy).

Wygląd tabletek

Tabletki Apra 10 mg są prostokątne, obustronnie wypukłe i różowe, o wymiarach 9,3 mm x 5,2 mm, gładkie po obu stronach.

• Lek należy przechowywać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci.
• Nie stosować leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu.
• Brak szczególnych wymagań dotyczących przechowywania.
• Nie należy wyrzucać leków do kanalizacji ani domowych pojemników na odpadki. Należy zapytać farmaceutę, jak usunąć leki, których się już nie używa.

• Lek należy przyjmować dokładnie według zaleceń lekarza.
• Nie należy samodzielnie zmieniać dawki ani przerywać leczenia bez konsultacji z lekarzem.
• Poprawa stanu zdrowia może nastąpić dopiero po kilku dniach do kilku tygodni leczenia.
• Należy regularnie kontaktować się z lekarzem i zgłaszać wszelkie niepokojące objawy.
• Lek może być przepisany również w innych dawkach (5 mg, 15 mg, 30 mg) w zależności od potrzeb pacjenta.
• W przypadku jakichkolwiek wątpliwości należy zwrócić się do lekarza lub farmaceuty.