Amiokordin

Amiokordin to lek przeciwarytmiczny dostępny w postaci roztworu do wstrzykiwań, stosowany w leczeniu groźnych dla życia zaburzeń rytmu serca. Preparat zawiera jako substancję czynną amiodaron chlorowodorek w stężeniu 50 mg w każdym mililitrze roztworu. Jedna ampułka produktu o pojemności 3 ml zawiera 150 mg amiodaronu chlorowodorku, co odpowiada 141,98 mg czystego amiodaronu. Lek jest podawany wyłącznie dożylnie i stosowany w sytuacjach, gdy konieczne jest uzyskanie szybkiego działania lub gdy podanie leku doustnie nie jest możliwe.

Amiokordin jest przeznaczony do leczenia groźnych dla życia zaburzeń rytmu serca, które wymagają szybkiej interwencji medycznej. Lek znajduje zastosowanie w następujących przypadkach:

• Zaburzenia rytmu w przebiegu zespołu Wolffa-Parkinsona-White’a – jest to stan, w którym występują dodatkowe szlaki przewodzenia impulsów elektrycznych w sercu, co może prowadzić do niebezpiecznych zaburzeń rytmu.
• Migotanie i trzepotanie przedsionków – są to nieprawidłowe, bardzo szybkie rytmy serca w górnych komorach serca, które mogą prowadzić do poważnych powikłań.
• Napadowe tachyarytmie nadkomorowe – szybkie, nieregularne bicie serca pochodzące z górnych komór serca, włączając częstoskurcz nadkomorowy i węzłowy, gdy inne leki nie mogą być zastosowane.
• Komorowe zaburzenia rytmu – takie jak częstoskurcz komorowy i migotanie komór, gdy inne leki przeciwarytmiczne okazują się nieskuteczne.

Lek jest również stosowany w szczególnych sytuacjach resuscytacji krążeniowo-oddechowej u pacjentów z migotaniem komór, gdy defibrylacja nie przynosi oczekiwanych rezultatów.

Amiokordin należy stosować wyłącznie w ośrodkach intensywnej opieki medycznej, które dysponują odpowiednim sprzętem do monitorowania pracy serca, defibrylacji oraz stymulacji serca. Lek podawany jest dożylnie, najczęściej w postaci infuzji. Ze względu na ryzyko wystąpienia niepożądanych reakcji w miejscu podania, przy długotrwałym lub powtarzanym stosowaniu preparat powinien być podawany przez centralny dostęp żylny.

Dawkowanie leku

Dawka nasycająca: Zazwyczaj wynosi 5 mg na kilogram masy ciała, podawana w 250 ml pięcioprocentowego roztworu glukozy w infuzji trwającej od 20 minut do 2 godzin. Infuzję można powtarzać od dwóch do trzech razy na dobę. Szybkość podawania leku ustalana jest na podstawie uzyskanego efektu terapeutycznego.

Dawka podtrzymująca: Wynosi od 10 do 20 mg na kilogram masy ciała na dobę, zwykle od 600 do 800 mg na dobę, maksymalnie do 1200 mg na dobę, podawana w infuzji w 250 ml pięcioprocentowego roztworu glukozy przez kilka dni.

W nagłych sytuacjach: Stosuje się od 150 do 300 mg amiodaronu rozpuszczonego w 10 do 20 ml pięcioprocentowego roztworu glukozy w powolnym wstrzyknięciu trwającym co najmniej 3 minuty. Kolejne wstrzyknięcie można powtórzyć nie wcześniej niż po 15 minutach.

W resuscytacji krążeniowo-oddechowej: W przypadku migotania komór opornego na defibrylację pierwsza dawka wynosi 300 mg lub 5 mg na kilogram masy ciała, rozcieńczona w 20 ml pięcioprocentowego roztworu glukozy, podawana w formie bolusa dożylnego. W razie utrzymywania się migotania komór można rozważyć podanie dodatkowej dawki wynoszącej 150 mg lub 2,5 mg na kilogram masy ciała.

Amiokordin działa wielotorowo na układ przewodzenia serca, co sprawia, że jest skuteczny w leczeniu różnych rodzajów zaburzeń rytmu. Główne mechanizmy działania leku to:

• Wydłużenie okresu repolaryzacji – lek wydłuża trzecią fazę potencjału czynnościowego komórek mięśnia sercowego, co prowadzi do spowolnienia przepływu jonów potasu. Jest to charakterystyczne dla leków przeciwarytmicznych klasy trzeciej.
• Zwolnienie czynności serca – amiodaron zmniejsza automatyzm węzła zatokowego, czyli naturalnego rozrusznika serca, co prowadzi do spowolnienia rytmu serca.
• Blokowanie receptorów adrenergicznych – lek blokuje receptory alfa i beta-adrenergiczne, co zmniejsza wpływ układu współczulnego na serce.
• Zwolnienie przewodzenia – amiodaron spowalnia przewodzenie impulsów elektrycznych w różnych strukturach serca, w tym w węźle zatokowo-przedsionkowym, przedsionkach i węźle przedsionkowo-komorowym.
• Wydłużenie okresu refrakcji – lek wydłuża okres, w którym komórki mięśnia sercowego nie mogą być ponownie pobudzone, co zmniejsza ryzyko wystąpienia nieprawidłowych rytmów.

Ważne jest, że amiodaron nie wykazuje ujemnego działania inotropowego, co oznacza, że nie osłabia siły skurczów serca.

Istnieje szereg sytuacji, w których stosowanie Amiokordinu jest przeciwwskazane. Należą do nich:

• Nadwrażliwość – uczulenie na jod, amiodaron lub którykolwiek inny składnik leku.
• Zaburzenia przewodzenia serca – bradykardia zatokowa, blok zatokowo-przedsionkowy, zespół chorego węzła zatokowego, blok przedsionkowo-komorowy drugiego lub trzeciego stopnia, blok dwu- lub trójwiązkowy (z wyjątkiem osób z wszczepionym stymulatorem serca).
• Jednoczesne stosowanie z niektórymi lekami – nie można stosować Amiokordinu razem z innymi lekami, które mogą powodować zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes.
• Choroby tarczycy – zarówno niedoczynność, jak i nadczynność tarczycy.
• Ciąża i karmienie piersią – amiodaron przenika przez łożysko i do mleka matki, co może wpływać na tarczycę dziecka.
• Zapaść krążeniowa i ciężkie niedociśnienie tętnicze.
• Ciężka niewydolność układu oddechowego, kardiomiopatia zastoinowa lub niewydolność serca – przy podaniu dożylnym.
• Noworodki, niemowlęta i dzieci do 3 lat – ze względu na obecność alkoholu benzylowego w preparacie.

Wyjątkiem od powyższych przeciwwskazań jest sytuacja, gdy amiodaron jest stosowany w oddziale intensywnej terapii podczas resuscytacji krążeniowo-oddechowej w przypadku nagłego zatrzymania krążenia w przebiegu migotania komór, gdy defibrylacja nie jest skuteczna.

Stosowanie Amiokordinu wymaga szczególnej uwagi i monitorowania stanu pacjenta. Oto najważniejsze kwestie, o których należy pamiętać:

Monitorowanie w warunkach szpitalnych

Amiodaron może być podawany dożylnie wyłącznie w oddziale intensywnej terapii, gdzie stan kliniczny pacjenta jest stale monitorowany za pomocą zapisu elektrokardiograficznego oraz pomiaru ciśnienia tętniczego. Należy zwracać szczególną uwagę na wszelkie objawy niedociśnienia, ciężkiej niewydolności oddechowej oraz niewydolności serca.

Zaburzenia czynności serca

Działanie amiodaronu powoduje charakterystyczne zmiany w badaniu elektrokardiograficznym, takie jak wydłużenie odstępu QT. Te zmiany nie świadczą o zatruciu lekiem, ale wymagają obserwacji. Rzadko może dojść do wystąpienia nowego typu zaburzeń rytmu serca lub pogorszenia już istniejących zaburzeń, co czasami może prowadzić do poważnych konsekwencji.

Interakcje z lekami przeciwwirusowymi

Podczas jednoczesnego stosowania Amiokordinu ze schematami zawierającymi sofosbuwir, stosowany w leczeniu wirusowego zapalenia wątroby typu C, mogą wystąpić zagrażające życiu przypadki bradykardii i bloku serca. Bradykardia może pojawić się w ciągu kilku godzin do dni, ale obserwowano również przypadki, w których ten czas był dłuższy, najczęściej do dwóch tygodni od rozpoczęcia leczenia. Jeśli jednoczesne stosowanie jest konieczne, zaleca się monitorowanie czynności serca w warunkach szpitalnych przez pierwsze 48 godzin, a następnie codzienne monitorowanie przez co najmniej pierwsze dwa tygodnie leczenia.

Zaburzenia układu oddechowego

Wystąpienie duszności oraz nieproduktywnego kaszlu może być związane z toksycznym działaniem na płuca, takim jak śródmiąższowe zapalenie płuc. W przypadku pojawienia się duszności wysiłkowej należy wykonać badanie radiologiczne klatki piersiowej. Śródmiąższowe zapalenie płuc jest zazwyczaj odwracalne po wczesnym odstawieniu amiodaronu, a objawy kliniczne ustępują zwykle po upływie trzech do czterech tygodni.

Zaburzenia czynności wątroby

Zaleca się regularne, ścisłe monitorowanie czynności wątroby podczas leczenia amiodaronem, począwszy od momentu rozpoczęcia terapii. Dawkowanie należy zmniejszyć lub zakończyć leczenie w przypadku znacznego zwiększenia aktywności aminotransferaz, co może świadczyć o wystąpieniu ostrych lub przewlekłych zaburzeń czynności wątroby.

Zaburzenia oka

W przypadku wystąpienia niewyraźnego widzenia lub pogorszenia wzroku należy niezwłocznie przeprowadzić kompletne badanie okulistyczne. Stwierdzenie neuropatii nerwu wzrokowego lub zapalenia nerwu wzrokowego wymaga odstawienia leczenia amiodaronem ze względu na możliwość progresji do utraty wzroku.

Znieczulenie

Przed zabiegiem chirurgicznym należy poinformować anestezjologa o stosowaniu przez pacjenta amiodaronu. Obserwowano potencjalnie ciężkie powikłania u pacjentów poddawanych znieczuleniu ogólnemu, takie jak bradykardia nie reagująca na podanie atropiny, niedociśnienie, zaburzenia przewodzenia oraz zmniejszenie pojemności minutowej serca.

Amiokordin może wchodzić w interakcje z wieloma innymi lekami, co może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Oto najważniejsze z nich:

Leki przeciwwskazane do jednoczesnego stosowania

Leki wywołujące zaburzenia rytmu typu torsade de pointes: Nie wolno stosować Amiokordinu razem z lekami, które mogą powodować ten typ zaburzeń rytmu, takimi jak niektóre leki przeciwarytmiczne, antybiotyki, leki przeciwpsychotyczne, przeciwdepresyjne, przeciwhistaminowe czy przeciwmalaryczne.

Leki wymagające ostrożności

Leki zwalniające rytm serca: Nie zaleca się jednoczesnego stosowania z lekami beta-adrenolitycznymi oraz antagonistami wapnia spowalniającymi rytm serca, takimi jak werapamil czy diltiazem, ponieważ mogą one spowodować znaczną bradykardię i zaburzenia przewodzenia.

Glikozydy naparstnicy: Stosowanie amiodaronu u pacjentów długotrwale leczonych digoksyną może zwiększyć stężenie digoksyny we krwi i wywołać objawy jej przedawkowania. Konieczne jest monitorowanie elektrokardiogramu oraz stężenia digoksyny w osoczu.

Leki przeciwzakrzepowe: Skojarzenie warfaryny i amiodaronu może nasilać działanie leku przeciwzakrzepowego, zwiększając ryzyko krwawienia. Niezbędne jest ścisłe monitorowanie czasu protrombinowego.

Statyny: Podczas jednoczesnego stosowania amiodaronu ze statynami metabolizowanymi przez cytochrom CYP3A4, takimi jak symwastatyna, atorwastatyna czy lowastatyna, występuje zwiększone ryzyko toksycznego wpływu na układ mięśniowy. Zaleca się stosowanie statyn nie metabolizowanych przez ten enzym.

Mechanizm interakcji

Amiodaron i jego metabolit hamują różne enzymy cytochromu P450 oraz glikoproteinę P, co może zwiększać stężenie wielu innych leków w organizmie. Z powodu długiego okresu półtrwania amiodaronu interakcje mogą być obserwowane nawet po kilku miesiącach od zakończenia leczenia tym lekiem.

Jak każdy lek, Amiokordin może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Poniżej przedstawiono najważniejsze z nich:

Działania niepożądane występujące często

• Bradykardia – zwolnienie rytmu serca, zazwyczaj o umiarkowanym nasileniu.
• Obniżenie ciśnienia tętniczego – zwykle umiarkowane i przemijające, ale donoszono o przypadkach ciężkiego niedociśnienia i zapaści krążeniowej.
• Reakcje w miejscu podania – ból, zaczerwienienie, obrzęk, martwica, wynaczynienie krwi, stan zapalny, zakrzepowe zapalenie żył.
• Wyprysk.

Działania niepożądane występujące bardzo rzadko

• Znaczna bradykardia i zatrzymanie czynności węzła zatokowego – wymagające zakończenia leczenia, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniem czynności węzła zatokowego lub u osób w podeszłym wieku.
• Wystąpienie nowego typu zaburzeń rytmu serca – lub pogorszenie istniejących zaburzeń rytmu, czasami z zatrzymaniem akcji serca.
• Śródmiąższowe zapalenie płuc lub zwłóknienie płuc – czasami prowadzące do poważnych konsekwencji.
• Ciężkie powikłania oddechowe – zespół ostrej niewydolności oddechowej dorosłych, czasami o poważnym przebiegu.
• Zaburzenia czynności wątroby – izolowane zwiększenie aktywności aminotransferaz, ostre zaburzenia czynności wątroby z żółtaczką, niewydolność wątroby.
• Wstrząs anafilaktyczny.
• Neuropatia lub zapalenie nerwu wzrokowego – które może prowadzić do utraty wzroku.

Działania niepożądane o nieznanej częstości występowania

• Neutropenia, agranulocytoza – zmniejszenie liczby białych krwinek.
• Częstoskurcz typu torsade de pointes.
• Zapalenie trzustki lub ostre zapalenie trzustki.
• Obrzęk naczynioruchowy.
• Nadczynność tarczycy.
• Ciężkie reakcje skórne – takie jak toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, pokrzywka.
• Majaczenie, omamy.

W przypadku wystąpienia jakichkolwiek niepokojących objawów należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem. Szczególnie ważne jest zgłaszanie ciężkich działań niepożądanych, takich jak duszność, ból w klatce piersiowej, zaburzenia widzenia czy objawy uszkodzenia wątroby.

Kobiety w ciąży

Stosowanie Amiokordinu w okresie ciąży jest przeciwwskazane. Amiodaron wpływa na tarczycę płodu, co może prowadzić do poważnych zaburzeń rozwojowych. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję podczas leczenia tym lekiem.

Kobiety karmiące piersią

Amiodaron przenika do mleka kobiecego w znaczących ilościach, dlatego stosowanie leku w okresie karmienia piersią jest przeciwwskazane. Jeśli leczenie amiodaronem jest konieczne, należy przerwać karmienie piersią.

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku należy zachować szczególne środki ostrożności ze względu na możliwość wystąpienia ciężkiej bradykardii lub zaburzeń przewodzenia. Nie ma szczegółowych zaleceń dotyczących modyfikacji dawkowania, ale wymagane jest uważne monitorowanie stanu pacjenta.

Dzieci i młodzież

Nie ustalono bezpieczeństwa stosowania i skuteczności amiodaronu u dzieci, dlatego nie zaleca się stosowania leku w tej grupie wiekowej. Podawanie dożylne Amiokordinu jest przeciwwskazane u noworodków, niemowląt i dzieci w wieku do 3 lat ze względu na obecność alkoholu benzylowego w preparacie, który może powodować poważne reakcje toksyczne.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania Amiokordinu. Duże objętości alkoholu benzylowego zawartego w preparacie należy podawać z ostrożnością z powodu ryzyka kumulacji i toksyczności.

Pacjenci po przeszczepie serca

Stosowanie amiodaronu przed przeszczepem serca u biorcy przeszczepu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia pierwotnej dysfunkcji przeszczepu, która jest zagrażającym życiu powikłaniem. U pacjentów znajdujących się na liście oczekujących na przeszczep serca należy rozważyć zastosowanie alternatywnego leku przeciwarytmicznego.

Warunki przechowywania

Amiokordin należy przechowywać w temperaturze nie przekraczającej 25 stopni Celsjusza, w oryginalnym opakowaniu w celu ochrony przed światłem. Okres ważności leku wynosi 2 lata od daty produkcji. Nie należy stosować leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu.

Przygotowanie leku do podania

Amiokordin można mieszać wyłącznie z pięcioprocentowym roztworem glukozy. Preparat wykazuje niezgodność z fizjologicznym roztworem sodu chlorku. Roztwór amiodaronu o stężeniu mniejszym niż 300 mg w 500 ml pięcioprocentowego roztworu glukozy nie jest stabilny i nie należy go stosować.

W celu minimalizowania narażenia pacjenta na substancję zwaną DEHP, zaleca się wykonanie końcowego rozcieńczenia amiodaronu przed infuzją i podawanie leku stosując zestawy niezawierające tej substancji.

Nie należy mieszać innych leków z amiodaronem w tej samej strzykawce. Nie należy wstrzykiwać innych leków w ten sam dostęp żylny.

Amiokordin dostępny jest w opakowaniach zawierających 5 ampułek po 3 ml roztworu do wstrzykiwań. Ampułki wykonane są z bezbarwnego szkła z czerwonym pierścieniem i umieszczone w tekturowym pudełku.