Kategorie
Leki bez recepty (OTC)
Leki na receptę (RX)
Suplementy diety
Wyroby medyczne
Środki spożywcze
Dermokosmetyki
Poradniki
Schorzenia
Substancje czynne
Interakcje
Porady
Kalkulatory
Badania kliniczneIndeks substancji czynnych
strona nr 70
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- syntetyczne i biologiczne
Newirapina to lek przeciwwirusowy stosowany w terapii HIV-1 u dorosłych i dzieci. Charakteryzuje się potwierdzoną skutecznością i możliwością indywidualnego dostosowania leczenia.
- witaminy i minerały
Niacynamid to forma witaminy B3 będąca prekursorem NAD⁺ i NADP⁺. Stosuje się go w leczeniu niedoboru niacyny (pelagry), a miejscowo – w pielęgnacji skóry trądzikowej i starzejącej się. Dzienne zapotrzebowanie dorosłych to 14–16 mg, a bezpieczna górna granica suplementacji wg UE wynosi 900 mg na dobę.
- surowce roślinne
Niebielistka trwała (Swertia perennis) to roślina z rodziny goryczkowatych bogata w ksantony, gorzkie glikozydy i alkaloid gentianinę. Historycznie stosowana jako gorzki tonik trawienny i środek na gorączkę, choć brakuje badań klinicznych potwierdzających jej skuteczność u ludzi.
- surowce roślinne
Niebieskie algi (wyciąg z sinic Arthrospira platensis) zawierają fikocyjaninę – silny antyoksydant o działaniu przeciwzapalnym. Spirulina może wspierać gospodarkę lipidową, ciśnienie krwi i odporność. Wymaga ostrożności przy chorobach autoimmunologicznych, lekach przeciwkrzepliwych i cukrzycy.
- surowce roślinne
Niekropień właściwy to zioło stosowane od starożytności przy kaszlu, zapaleniu oskrzeli i stanach zapalnych. Zawiera flawonoidy, triterpenoidy i śluz. Dane kliniczne są ograniczone; w ciąży jest przeciwwskazany.
- surowce roślinne
Niepokalanek zwyczajny (Vitex agnus-castus) to zioło stosowane przy PMS, cyklicznym bólu piersi i nieregularnych miesiączkach. Działa przez oś przysadkową, obniżając prolaktynę i wspierając produkcję progesteronu. Dostępny jako wyciąg, kapsułki lub nalewka; efekty pojawiają się po 2–3 cyklach menstruacyjnych.
- surowce roślinne
Nieszpułka zwyczajna to bogaty w polifenole, flawonoidy i witaminę C owoc o długiej historii stosowania w medycynie ludowej. Jej wyciąg wykazuje silną aktywność antyoksydacyjną w badaniach laboratoryjnych. Nasiona są trujące i należy ich unikać.
- surowce roślinne
Niezapominajka (Myosotis spp.) bywa stosowana w tradycyjnym ziołolecznictwie przy problemach oddechowych, ranach i stanach zapalnych skóry. Roślina zawiera flawonoidy i kwasy fenolowe, ale też hepatotoksyczne alkaloidy pirolizydynowe, które mogą uszkadzać wątrobę. Brak rzetelnych badań klinicznych u ludzi; wewnętrzne stosowanie budzi poważne zastrzeżenia bezpieczeństwa.
- syntetyczne i biologiczne
Nifedypina to bloker kanałów wapniowych stosowany w nadciśnieniu i dławicy piersiowej. Rozkurcza naczynia krwionośne, obniżając ciśnienie i odciążając serce. Dostępna w kapsułkach i tabletkach o przedłużonym uwalnianiu. Wymaga ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu wielu leków i soku grejpfrutowego.
- syntetyczne i biologiczne
Nifuratel zwalcza zakażenia bakteryjne, grzybicze i pasożytnicze układu moczowo-płciowego oraz przewodu pokarmowego, zachowując równowagę naturalnej flory i umożliwiając elastyczność terapii.
- syntetyczne i biologiczne
Nifuroksazyd to antybiotyk jelitowy z grupy nitrofuranów. Działa miejscowo w jelitach, niszcząc bakterie chorobotwórcze i nie zaburzając naturalnej flory. Stosowany w ostrej biegunce bakteryjnej i zakażeniach przewodu pokarmowego.
- syntetyczne i biologiczne
Niketamid pobudza ośrodkowy układ nerwowy, wspierając organizm w stanach zmęczenia i osłabienia. Wpływa na układ oddechowy i krążenia, stosowany jest głównie u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat.
- syntetyczne i biologiczne
Niklozamid to substancja lecznicza stosowana w leczeniu chorób pasożytniczych, takich jak tasiemiec czy glista ludzka. Działa poprzez hamowanie enzymów pasożytniczych, co prowadzi do ich śmierci.
- syntetyczne i biologiczne
Nikotynamid (niacynamid) to forma witaminy B3 niezbędna do syntezy NAD⁺. Doustnie leczy niedobór niacyny i wspiera profilaktykę nieczerniakowatych raków skóry, a miejscowo w stężeniu 1–5% poprawia trądzik, przebarwienia i barierę skóry. Dawki do 1 g/dobę są dobrze tolerowane; wyższe wymagają ostrożności.
- syntetyczne i biologiczne
Nikotynian metylu to ester kwasu nikotynowego stosowany miejscowo jako rubefacjent – rozszerza naczynia skórne, wywołuje zaczerwienienie i ciepło, łagodząc bóle mięśni i stawów. W badaniach klinicznych wykazał skuteczność w ostrym bólu pleców w połączeniu z ekstraktem z żywokostu.
- syntetyczne i biologiczne
Nikotynian tokoferylu to ester witaminy E i niacyny o działaniu antyoksydacyjnym, rozszerzającym naczynia i regulującym gospodarkę lipidową. Stosowany w zaburzeniach krążenia obwodowego, nadciśnieniu i hiperlipidemii; wykazuje też właściwości kosmetyczne.
- syntetyczne i biologiczne
Nilotynib jest inhibitorem kinazy tyrozynowej stosowanym w terapii przewlekłej białaczki szpikowej z chromosomem Philadelphia, wykazującym wysoką skuteczność w zahamowaniu rozwoju komórek nowotworowych.
- syntetyczne i biologiczne
Nimesulid to niesteroidowy lek przeciwzapalny stosowany w łagodzeniu bólu i stanów zapalnych, m.in. przy bolesnym miesiączkowaniu. Działa poprzez blokowanie mediatorów zapalenia i bólu.
- syntetyczne i biologiczne
Nintedanib to innowacyjny lek stosowany w leczeniu włóknienia płuc i niektórych nowotworów, spowalniający patologiczne zmiany w tkankach dzięki blokowaniu procesów rozrostu komórek i naczyń.
- syntetyczne i biologiczne
Niraparyb to doustny inhibitor PARP stosowany jako terapia podtrzymująca w zaawansowanym raku jajnika. Blokuje enzymy naprawy DNA w komórkach nowotworowych, co prowadzi do ich śmierci. Stosowany po chemioterapii opartej na platynie, niezależnie od statusu mutacji BRCA. Dawka 200–300 mg/dobę; najczęstsze działania niepożądane to małopłytkowość, niedokrwistość i neutropenia.
- syntetyczne i biologiczne
Nirsewimab to przeciwciało monoklonalne chroniące niemowlęta i małe dzieci przed ciężkimi zakażeniami RSV, podawane jednorazowo i zapewniające skuteczną, długotrwałą ochronę podczas sezonu infekcji.
- syntetyczne i biologiczne
Nitrendypina to nowoczesny antagonista wapnia, wykorzystywany w terapii nadciśnienia. Rozszerza naczynia krwionośne, obniżając ciśnienie krwi i poprawiając komfort życia dorosłych pacjentów.
- syntetyczne i biologiczne
Nitroceluloza to substancja pomocnicza w lekach – składnik powłok tabletek i folii blistrowych, który wpływa na uwalnianie i trwałość preparatu. Nie działa leczniczo, ale jej obecność w opakowaniach blistrowych wiąże się z ryzykiem powstawania N-nitrozamin – kwestią monitorowaną przez organy regulacyjne.
- syntetyczne i biologiczne
Nitrofural wykazuje silne działanie przeciwbakteryjne, znajduje zastosowanie w leczeniu zakażeń skóry, wspomaga gojenie ran oraz zapobiega infekcjom po oparzeniach i przeszczepach skórnych.
- syntetyczne i biologiczne
Nitrogliceryna rozszerza naczynia krwionośne, łagodząc objawy chorób serca, szczególnie dławicy piersiowej. Jej różne formy umożliwiają dopasowanie terapii i wymagają przestrzegania zasad bezpieczeństwa.
- syntetyczne i biologiczne
Nitroksolina to lek przeciwbakteryjny i przeciwgrzybiczy, stosowany głównie w leczeniu zakażeń dolnych dróg moczowych u dorosłych, skuteczny wobec wielu patogenów.
- syntetyczne i biologiczne
Nitroprusydek sodu to silny lek dożylny rozszerzający naczynia krwionośne, stosowany w nagłych stanach nadciśnieniowych i ostrej niewydolności serca. Działa w ciągu 1–2 minut poprzez uwalnianie tlenku azotu. Wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko zatrucia cyjankami.
- syntetyczne i biologiczne
Nityzynon to nowoczesny lek stosowany w terapii rzadkich chorób metabolicznych, takich jak tyrozynemia typu 1 i alkaptonuria, skutecznie ograniczający powstawanie toksycznych produktów przemiany tyrozyny.
- syntetyczne i biologiczne
Niwolumab to immunoterapia stosowana w leczeniu nowotworów, takich jak czerniak czy rak płuca. Wzmacnia odpowiedź odpornościową organizmu przeciw komórkom nowotworowym, podawany dożylnie.
- Nocturshape Blue Ingredient
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Nomegestrol to nowoczesny progestagen stosowany w leczeniu zaburzeń miesiączkowania i antykoncepcji hormonalnej, charakteryzujący się wysoką skutecznością i specyficznym profilem działania.
- syntetyczne i biologiczne
Nonakog beta to rekombinowany czynnik IX stosowany dożylnie raz w tygodniu u pacjentów z hemofilią B. Modyfikacja PEGylacji wydłuża jego aktywność do ponad 80 godzin u dorosłych, redukując częstość wstrzyknięć i ryzyko spontanicznych krwawień. Skuteczność potwierdzono w wieloośrodkowych badaniach fazy 3.
- syntetyczne i biologiczne
Nonakog gamma to rekombinowany czynnik IX stosowany w terapii hemofilii B. Pozwala kontrolować i zapobiegać krwawieniom, wspierając skuteczne leczenie zaburzeń krzepnięcia krwi.
- Nonapeptyd-1
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Nonapeptyd-29 to syntetyczny peptyd kosmetyczny o deklarowanym działaniu kondycjonującym skórę i wspierającym jej odnowę. Brak wystarczających badań klinicznych i danych bezpieczeństwa – CIR ocenia dostępne informacje jako niewystarczające.