Opdivo

Opdivo to nowoczesny lek immunoonkologiczny zawierający niwolumab – ludzkie przeciwciało monoklonalne, które pomaga układowi odpornościowemu w walce z komórkami nowotworowymi. Preparat dostępny jest w postaci koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji o stężeniu 10 mg/ml. Każda fiolka zawiera odpowiednio 40 mg, 100 mg lub 240 mg substancji czynnej.

Opdivo działa poprzez blokowanie białka PD-1 na powierzchni limfocytów T, co pozwala układowi odpornościowemu skuteczniej rozpoznawać i niszczyć komórki nowotworowe. Jest to lek wydawany wyłącznie na receptę, stosowany pod ścisłym nadzorem doświadczonego lekarza onkologa.

Opdivo jest lekiem o szerokim zastosowaniu w onkologii. Może być stosowany w monoterapii lub w skojarzeniu z ipilimumabem w leczeniu następujących nowotworów:

Czerniak (melanoma)

Lek jest wskazany w leczeniu zaawansowanego czerniaka (nieoperacyjnego lub przerzutowego) u dorosłych pacjentów. Może być stosowany jako monoterapia lub w połączeniu z ipilimumabem. Dodatkowo Opdivo jest wykorzystywany w leczeniu uzupełniającym czerniaka z zajęciem węzłów chłonnych lub z przerzutami po całkowitej resekcji chirurgicznej.

Niedrobnokomórkowy rak płuca (NDRP)

Preparat znajduje zastosowanie w leczeniu miejscowo zaawansowanego lub z przerzutami niedrobnokomórkowego raka płuca po wcześniejszej chemioterapii u dorosłych pacjentów.

Rak nerkowokomórkowy (RCC)

Opdivo jest wskazany do leczenia zaawansowanego raka nerkowokomórkowego po wcześniejszym leczeniu u dorosłych.

Klasyczny chłoniak Hodgkina (cHL)

Lek stosuje się w leczeniu dorosłych pacjentów z nawrotowym lub opornym na leczenie klasycznym chłoniakiem Hodgkina po autologicznym przeszczepieniu komórek macierzystych szpiku i leczeniu brentuksymabem z wedotyną.

Płaskonabłonkowy rak głowy i szyi (SCCHN)

Preparat jest wskazany w leczeniu nawrotowego lub z przerzutami płaskonabłonkowego raka głowy i szyi, który uległ progresji podczas lub po zakończeniu terapii opartej na pochodnych platyny u dorosłych.

Rak urotelialny

Opdivo stosuje się w leczeniu nieoperacyjnego raka urotelialnego miejscowo zaawansowanego lub z przerzutami u dorosłych po niepowodzeniu wcześniejszej terapii opartej na pochodnych platyny.

Opdivo jest podawany dożylnie w postaci infuzji (wlewu do żyły). Leczenie powinno być rozpoczynane i nadzorowane przez lekarzy doświadczonych w leczeniu nowotworów.

Dawkowanie w monoterapii

W zależności od wskazania, zalecana dawka wynosi:

• 240 mg podawane co 2 tygodnie w ciągu 30 minut, lub
• 480 mg podawane co 4 tygodnie w ciągu 60 minut.

W leczeniu uzupełniającym czerniaka stosuje się dawkę 3 mg/kg masy ciała co 2 tygodnie przez maksymalnie 12 miesięcy.

Dawkowanie w skojarzeniu z ipilimumabem

W przypadku leczenia skojarzonego (np. w czerniaku) stosuje się:

• Faza leczenia skojarzonego: niwolumab 1 mg/kg mc. + ipilimumab 3 mg/kg mc. co 3 tygodnie dla pierwszych 4 dawek.
• Faza monoterapii: następnie niwolumab 240 mg co 2 tygodnie lub 480 mg co 4 tygodnie.

Czas trwania leczenia

Leczenie kontynuuje się tak długo, dopóki pacjent odnosi korzyści kliniczne lub dopóki lek jest przez niego tolerowany. Lekarz może zdecydować o czasowym wstrzymaniu podawania lub całkowitym przerwaniu leczenia w przypadku wystąpienia działań niepożądanych.

Preparatu nie należy stosować w przypadku nadwrażliwości (alergii) na niwolumab lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w leku.

Leczenie Opdivo może wiązać się z wystąpieniem działań niepożądanych pochodzenia immunologicznego, które wymagają szczególnej uwagi i szybkiego reagowania.

Najważniejsze działania niepożądane pochodzenia immunologicznego:

• Zapalenie płuc: może objawiać się dusznością, kaszlem, zmianami w badaniach radiologicznych płuc.
• Zapalenie jelita grubego: objawy to biegunka, ból brzucha, obecność krwi lub śluzu w stolcu.
• Zapalenie wątroby: zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT) i stężenia bilirubiny.
• Zapalenie nerek: zwiększenie stężenia kreatyniny w surowicy.
• Endokrynopatie: niedoczynność lub nadczynność tarczycy, zapalenie przysadki, niewydolność nadnerczy, cukrzyca.
• Reakcje skórne: wysypka, świąd, w rzadkich przypadkach ciężkie reakcje jak zespół Stevens-Johnsona lub toksyczna nekroliza naskórka.

Monitorowanie pacjenta

Pacjenci powinni być stale monitorowani w celu wykrycia objawów przedmiotowych i podmiotowych działań niepożądanych. Konieczne są regularne badania laboratoryjne (morfologia krwi, enzymy wątrobowe, czynność nerek, hormony tarczycy). Należy pamiętać, że działania niepożądane mogą wystąpić w dowolnym momencie podczas leczenia lub po jego zakończeniu (nawet po kilku miesiącach).

Leczenie działań niepożądanych

W przypadku wystąpienia działań niepożądanych pochodzenia immunologicznego lekarz może:

• Czasowo wstrzymać podawanie leku.
• Zastosować leczenie kortykosteroidami lub innymi lekami immunosupresyjnymi.
• Trwale odstawić lek w przypadku ciężkich lub nawracających działań niepożądanych.

Karta ostrzeżeń dla pacjenta

Każdy pacjent otrzymuje Kartę ostrzeżeń dla pacjenta zawierającą kluczowe informacje o możliwych działaniach niepożądanych i konieczności natychmiastowego kontaktu z lekarzem w przypadku wystąpienia niepokojących objawów.

Przed rozpoczęciem leczenia Opdivo należy unikać systemowego stosowania kortykosteroidów i innych leków immunosupresyjnych, ponieważ mogą one osłabiać działanie leku. Po rozpoczęciu terapii Opdivo kortykosteroidy mogą być stosowane w razie potrzeby do leczenia działań niepożądanych pochodzenia immunologicznego.

Ponieważ niwolumab jest przeciwciałem monoklonalnym, nie jest metabolizowany przez enzymy cytochromu P450, dlatego nie oczekuje się interakcji z lekami metabolizowanymi przez te enzymy.

Ciąża

Opdivo nie jest zalecany w okresie ciąży, chyba że korzyści kliniczne przeważają nad ryzykiem. Niwolumab może przenikać przez łożysko i potencjalnie wpływać na rozwijający się płód. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję przez co najmniej 5 miesięcy po przyjęciu ostatniej dawki leku.

Karmienie piersią

Nie wiadomo, czy niwolumab przenika do mleka ludzkiego. Ze względu na potencjalne ryzyko dla dziecka, należy podjąć decyzję o przerwaniu karmienia piersią lub przerwaniu leczenia, biorąc pod uwagę korzyści z karmienia dla dziecka i korzyści z leczenia dla matki.

Płodność

Wpływ niwolumabu na płodność u ludzi nie jest znany.

Na podstawie właściwości farmakodynamicznych jest mało prawdopodobne, aby Opdivo miał wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Należy jednak zachować ostrożność ze względu na możliwe działania niepożądane, takie jak zmęczenie, dopóki pacjent nie upewni się, że lek nie wpływa negatywnie na jego organizm.

Jak każdy lek, Opdivo może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.

Najczęstsze działania niepożądane (≥10%):

• Uczucie zmęczenia (30%).
• Wysypka (17%).
• Świąd (13%).
• Biegunka (13%).
• Nudności (12%).

Działania niepożądane pochodzenia immunologicznego:

Mogą dotyczyć różnych układów i narządów:

• Płuca: zapalenie płuc (3,4% pacjentów).
• Jelita: zapalenie jelita grubego, biegunka (13,1%).
• Wątroba: zapalenie wątroby, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (6,7%).
• Nerki: zapalenie nerek, zaburzenia czynności nerek (2,8%).
• Tarczyca: niedoczynność lub nadczynność tarczycy (9,6%).
• Przysadka: zapalenie przysadki.
• Nadnercza: niewydolność kory nadnerczy.
• Trzustka: cukrzyca, cukrzycowa kwasica ketonowa.
• Skóra: wysypka, świąd, rzadko ciężkie reakcje skórne.

Inne ważne działania niepożądane:

• Reakcje na wlew: mogą wystąpić podczas lub krótko po podaniu leku (4,7%).
• Zaburzenia krwi: neutropenia, limfocytopenia, niedokrwistość.
• Zaburzenia serca: częstoskurcz, arytmia, rzadko zapalenie mięśnia sercowego.

Co zrobić w przypadku działań niepożądanych?

Jeśli wystąpią jakiekolwiek niepokojące objawy, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem. Większość działań niepożądanych pochodzenia immunologicznego ustępuje po zastosowaniu odpowiedniego leczenia, najczęściej kortykosteroidami. W razie wystąpienia ciężkich działań niepożądanych lekarz może czasowo wstrzymać lub całkowicie przerwać leczenie.

Opdivo należy przechowywać w lodówce w temperaturze 2°C-8°C. Nie zamrażać. Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w celu ochrony przed światłem. Nieotwarta fiolka może być przechowywana w kontrolowanej temperaturze pokojowej (do 25°C) przez okres do 48 godzin.

Po przygotowaniu roztworu do infuzji należy go zużyć jak najszybciej. Chemiczna i fizyczna stabilność produktu została wykazana przez 24 godziny w temperaturze 2°C-8°C bez dostępu światła i maksymalnie do 8 godzin w temperaturze 20°C-25°C z dostępem światła.

Lek należy przechowywać w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci.

Substancja czynna: niwolumab, 10 mg/ml.

• Fiolka 4 ml zawiera 40 mg niwolumabu.
• Fiolka 10 ml zawiera 100 mg niwolumabu.
• Fiolka 24 ml zawiera 240 mg niwolumabu.

Substancje pomocnicze:

• Sodu cytrynian dwuwodny.
• Sodu chlorek.
• Mannitol (E421).
• Kwas pentetowy.
• Polisorbat 80.
• Sodu wodorotlenek (do ustalenia pH).
• Kwas solny (do ustalenia pH).
• Woda do wstrzykiwań.

Każdy ml koncentratu zawiera 0,1 mmola (lub 2,5 mg) sodu, co należy uwzględnić u pacjentów będących na diecie z kontrolowaną zawartością sodu.

Opdivo jest dostępny w następujących opakowaniach:

• Fiolka 4 ml (40 mg) – ciemnoniebieskie zamknięcie.
• Fiolka 10 ml (100 mg) – szare zamknięcie.
• Fiolka 24 ml (240 mg) – czerwone, matowe zamknięcie.

Opakowanie zawiera 1 fiolkę. Nie wszystkie wielkości opakowań muszą znajdować się w obrocie.

Opdivo to innowacyjny lek immunoonkologiczny stosowany w leczeniu wielu rodzajów nowotworów. Działa poprzez wzmocnienie naturalnej odpowiedzi immunologicznej organizmu przeciwko komórkom nowotworowym. Leczenie wymaga ścisłego nadzoru medycznego ze względu na możliwe działania niepożądane pochodzenia immunologicznego, które w większości przypadków ustępują po odpowiednim leczeniu. Pacjenci powinni być dokładnie poinformowani o możliwych objawach działań niepożądanych i konieczności natychmiastowego kontaktu z lekarzem w razie ich wystąpienia.