Olzapin

Olzapin to lek należący do grupy neuroleptyków, stosowany w leczeniu niektórych chorób psychicznych. Zawiera substancję czynną olanzapinę, która pomaga w stabilizacji nastroju i łagodzeniu objawów psychotycznych. Jest to lek na receptę, dostępny w postaci tabletek powlekanych w dawce 20 mg.

Lek ten jest przeznaczony dla dorosłych i znajduje zastosowanie w kilku ważnych obszarach leczenia psychiatrycznego. Stosuje się go w leczeniu schizofrenii – choroby, która może powodować problemy z myśleniem, odczuwaniem emocji i kontaktem z rzeczywistością. Olzapin jest szczególnie przydatny w długotrwałym leczeniu podtrzymującym u osób, które dobrze zareagowały na początkowe leczenie tym preparatem.

Preparat jest również wskazany w leczeniu średnio nasilonych i ciężkich epizodów manii – stanów charakteryzujących się nadmiernie podniesionym nastrojem, pobudzeniem i nieprawidłowym zachowaniem. Ponadto, u osób z chorobą afektywną dwubiegunową, które dobrze odpowiedziały na leczenie olanzapiną w epizodzie manii, lek ten pomaga zapobiegać nawrotom choroby.

Olanzapina, substancja czynna leku Olzapin, działa poprzez wpływ na różne receptory w mózgu. Lek ten łączy się z wieloma rodzajami receptorów, w tym serotoninowymi, dopaminowymi, cholinergicznymi, adrenergicznymi i histaminowymi. Dzięki temu wielokierunkowemu działaniu pomaga przywrócić równowagę chemiczną w mózgu.

Szczególnie ważne jest to, że olanzapina wykazuje większe powinowactwo do receptorów serotoninowych niż dopaminowych. Selektywnie zmniejsza nadmierną aktywność neuronów dopaminergicznych w układzie mezolimbicznym mózgu, który jest związany z emocjami i motywacją, jednocześnie mając niewielki wpływ na obszary odpowiedzialne za funkcje motoryczne. Dzięki temu lek skutecznie łagodzi objawy psychotyczne, jednocześnie minimalizując ryzyko wystąpienia zaburzeń ruchowych.

Olzapin przyjmuje się doustnie, niezależnie od posiłków, ponieważ jedzenie nie wpływa na wchłanianie leku. Tabletki należy połykać w całości, popijając wodą.

Dawkowanie w różnych wskazaniach:

• W leczeniu schizofrenii: zalecana dawka początkowa wynosi 10 mg na dobę.
• W epizodzie manii: dawka początkowa to 15 mg na dobę w monoterapii lub 10 mg na dobę w terapii skojarzonej z innymi lekami.
• W zapobieganiu nawrotom choroby afektywnej dwubiegunowej: zalecana dawka początkowa wynosi 10 mg na dobę.

Podczas leczenia dawkę dobową można dostosowywać w zależności od stanu klinicznego w zakresie od 5 do 20 mg na dobę. Zwiększanie dawki powinno następować nie częściej niż co 24 godziny i tylko po ponownej ocenie stanu zdrowia przez lekarza.

Szczególne grupy pacjentów:

U osób w wieku 65 lat i powyżej lekarz może rozważyć zmniejszenie dawki początkowej do 5 mg na dobę. Podobnie, u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby może być konieczne zastosowanie mniejszej dawki początkowej. U osób palących tytoniu metabolizm olanzapiny może być przyspieszony, co może wymagać dostosowania dawkowania.

Ważne: Nie należy samodzielnie zmieniać dawkowania ani przerywać leczenia bez konsultacji z lekarzem. Planując zakończenie terapii, lekarz może zalecić stopniowe zmniejszanie dawki leku.

Nie wolno stosować leku Olzapin w następujących sytuacjach:

• Nadwrażliwość na olanzapinę lub którąkolwiek substancję pomocniczą – jeśli kiedykolwiek wystąpiła u Ciebie reakcja alergiczna na ten lek.
• Ryzyko wystąpienia jaskry z wąskim kątem przesączania – jest to rodzaj choroby oczu, która może prowadzić do uszkodzenia wzroku.
• Nadwrażliwość na orzeszki ziemne lub soję – dotyczy to tabletek w dawce 15 mg i 20 mg, które zawierają lecytynę sojową.

Podczas stosowania leku Olzapin należy pamiętać o kilku istotnych kwestiach bezpieczeństwa:

Monitorowanie stanu zdrowia:

Poprawa stanu klinicznego może nastąpić po kilku dniach lub tygodniach leczenia. W tym czasie bardzo ważne jest regularne monitorowanie stanu zdrowia przez lekarza.

Kontrola poziomu cukru we krwi:

Olzapin może wpływać na poziom glukozy we krwi i przebieg cukrzycy. Zaleca się kontrolę poziomu cukru przed rozpoczęciem leczenia, po 12 tygodniach, a następnie raz w roku. Zgłaszano przypadki hiperglikemii, kwasicy ketonowej i śpiączki cukrzycowej, w tym przypadki śmiertelne.

Kontrola masy ciała i lipidów:

Lek może powodować zwiększenie masy ciała i wpływać na stężenie lipidów (cholesterolu i triglicerydów). Należy regularnie kontrolować masę ciała oraz wykonywać badania lipidogramu przed rozpoczęciem leczenia, po 12 tygodniach, a następnie raz na 5 lat.

Złośliwy zespół neuroleptyczny:

Istnieje ryzyko rozwinięcia się złośliwego zespołu neuroleptycznego (ZZN), który może stanowić zagrożenie życia. Należy natychmiast skontaktować się z lekarzem, jeśli wystąpią objawy takie jak: wysoka gorączka, sztywność mięśniowa, zaburzenia świadomości, zaburzenia rytmu serca, nadmierna potliwość lub wahania ciśnienia krwi.

Czynność wątroby:

Lek może wpływać na parametry wątrobowe. Należy przerwać leczenie, jeśli zdiagnozowano zapalenie wątroby.

Ostrożność u osób starszych:

Nie zaleca się stosowania u pacjentów z psychozą i zaburzeniami zachowania spowodowanymi otępieniem z powodu zwiększonej śmiertelności i ryzyka zdarzeń naczyniowo-mózgowych.

Inne ważne informacje:

• Lek może wydłużać odstęp QT w zapisie EKG – wymagana jest ostrożność u osób z chorobami serca.
• Może wystąpić hipotensja ortostatyczna (nagły spadek ciśnienia przy wstawaniu) u osób starszych.
• Należy zachować ostrożność u pacjentów z leukopenią lub neutropenią.
• Lek może wykazywać działanie antycholinergiczne – ostrożność u osób z przerostem prostaty lub niedrożnością jelit.

Ciąża:

Należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania olanzapiny w ciąży. U noworodków matek przyjmujących olanzapinę w trzecim trymestrze ciąży mogą wystąpić objawy z odstawienia, takie jak drżenie, sztywność lub wiotkość mięśni, senność, pobudzenie, problemy z oddychaniem czy trudności z karmieniem. Dlatego lekarz może rozważyć stopniowe odstawianie leku przed porodem.

Karmienie piersią:

Olanzapina przenika do mleka kobiecego. Należy podjąć decyzję o przerwaniu karmienia piersią lub przerwaniu stosowania leku, biorąc pod uwagę korzyści z karmienia piersią dla dziecka oraz korzyści z leczenia dla matki.

Jak każdy lek, Olzapin może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.

Bardzo częste działania niepożądane (mogą dotyczyć więcej niż 1 na 10 osób):

• Senność – uczucie zmęczenia i potrzeba snu.
• Zwiększenie masy ciała – może być znaczne; po krótkim leczeniu zwiększenie masy ciała o co najmniej 7% występowało u ponad 22% pacjentów.
• Zwiększenie apetytu – większa chęć jedzenia.
• Zwiększenie stężenia cholesterolu, glukozy i triglicerydów – wykrywane w badaniach krwi.

Częste działania niepożądane (mogą dotyczyć do 1 na 10 osób):

• Zawroty głowy – uczucie utraty równowagi.
• Akatyzja – niepokój ruchowy, trudności w pozostaniu w bezruchu.
• Parkinsonizm – spowolnienie ruchów, sztywność mięśni, drżenie.
• Dyskineza – mimowolne ruchy ciała.
• Niedociśnienie ortostatyczne – nagły spadek ciśnienia przy wstawaniu, mogący powodować zawroty głowy.
• Działanie antycholinergiczne – suchość w ustach, zaparcia.
• Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych – wykrywane w badaniach krwi, zwykle przejściowe i bezobjawowe.
• Wysypka, astenia (osłabienie), zmęczenie, obrzęk.

Niezbyt częste działania niepożądane (mogą dotyczyć do 1 na 100 osób):

• Leukopenia, neutropenia, trombocytopenia – zmniejszenie liczby białych krwinek lub płytek krwi.
• Rozwój lub nasilenie cukrzycy – czasem z kwasicą ketonową lub śpiączką.
• Napady drgawkowe.
• Bradykardia – spowolnienie akcji serca.
• Wydłużenie odstępu QTc.
• Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa – zakrzepica żył głębokich, zator tętnicy płucnej.

Rzadkie i nieznane działania niepożądane:

• Złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN) – stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowej pomocy medycznej.
• Częstoskurcz komorowy, migotanie komór, nagła śmierć.
• Zapalenie trzustki, zapalenie wątroby.
• Rozpad mięśni poprzecznie prążkowanych.
• Priapizm – bolesny, długotrwały wzwód.
• Objawy z odstawienia – pocenie się, bezsenność, drżenie, lęk, nudności i wymioty przy nagłym przerwaniu leczenia.

Ważne: Jeśli zauważysz jakiekolwiek niepokojące objawy, zwłaszcza takie jak wysoka gorączka, sztywność mięśni, zaburzenia świadomości czy problemy z oddychaniem, natychmiast skontaktuj się z lekarzem.

Leki wpływające na metabolizm olanzapiny:

Olanzapina jest metabolizowana przez enzym CYP1A2. Substancje indukujące ten enzym, takie jak palenie tytoniu i karbamazepina, mogą zmniejszać stężenie olanzapiny we krwi. Z kolei inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina i cyprofloksacyna, mogą zwiększać stężenie olanzapiny – w takich przypadkach lekarz może rozważyć zmniejszenie dawki.

Węgiel aktywny:

Węgiel aktywny zmniejsza dostępność biologiczną olanzapiny o 50-60%. Powinien być podawany co najmniej 2 godziny przed lub 2 godziny po przyjęciu olanzapiny.

Inne interakcje:

• Agonisty dopaminy – olanzapina może antagonizować ich działanie.
• Leki wydłużające odstęp QTc – nie zaleca się jednoczesnego stosowania.
• Benzodiazepiny – ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu.
• Alkohol i leki hamujące OUN – należy zachować ostrożność.

Nie stwierdzono istotnych interakcji z litem, biperydenem, walproinianem, fluoksetyną, lekami zobojętniającymi czy cymetydyną.

Olzapin może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn ze względu na możliwość wystąpienia senności i zawrotów głowy. Należy zachować szczególną ostrożność, zwłaszcza na początku leczenia, dopóki nie poznasz swojej reakcji na lek.

Jedna tabletka powlekana Olzapin 20 mg zawiera:

• Substancja czynna: olanzapina 20 mg.
• Substancje pomocnicze: laktoza jednowodna, lecytyna sojowa oraz inne substancje pomocnicze.

Ważne informacje o substancjach pomocniczych:

• Tabletki zawierają laktozę jednowodną – jeśli stwierdzono u Ciebie nietolerancję niektórych cukrów, skontaktuj się z lekarzem przed przyjęciem leku.
• Tabletki 15 mg i 20 mg zawierają lecytynę sojową – nie stosuj, jeśli masz alergię na orzeszki ziemne lub soję.

Lek należy przechowywać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci. Nie stosuj leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu. Przechowuj zgodnie z zaleceniami producenta.

Objawy przedawkowania olanzapiny mogą obejmować: tachykardię (przyspieszone bicie serca), pobudzenie, agresywność, zaburzenia mowy, różne objawy pozapiramidowe oraz zaburzenia świadomości – od sedacji do śpiączki.

Nie ma swoistej odtrutki na olanzapinę. W przypadku przedawkowania należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub udać się do szpitala. Nie należy wywoływać wymiotów. Leczenie jest objawowe i podtrzymujące, z zapewnieniem drożności dróg oddechowych, tlenoterapią i monitorowaniem czynności układu krążenia i oddechowego. Konieczne jest ciągłe monitorowanie EKG w celu wykrycia możliwych zaburzeń rytmu serca.

Przedsiębiorstwo Farmaceutyczne LEK-AM Sp. z o.o.