Diaril

Diaril to lek dostępny na receptę, który zawiera glimepiryd – substancję czynną należącą do grupy pochodnych sulfonylomocznika. Każda tabletka Diaril 2 mg zawiera 2 mg glimepirydu oraz substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną. Tabletki są zielone, podłużne, z rowkiem po obu stronach, co pozwala na podzielenie ich na dwie równe dawki.

Glimepiryd działa przede wszystkim poprzez stymulowanie wydzielania insuliny przez komórki beta trzustki. Mechanizm działania polega na zwiększeniu wrażliwości tych komórek na glukozę – naturalny bodziec do produkcji insuliny. Dodatkowo lek działa poza trzustką, zwiększając wrażliwość tkanek obwodowych (mięśni i tkanki tłuszczowej) na insulinę oraz zmniejszając produkcję glukozy w wątrobie. Dzięki temu organizm lepiej wykorzystuje dostępną glukozę, a jej stężenie we krwi ulega obniżeniu.

Diaril jest przeznaczony do leczenia cukrzycy typu 2 (nazywanej również cukrzycą insulinoniezależną). Lek stosuje się wtedy, gdy sama dieta, regularne ćwiczenia fizyczne oraz zmniejszenie masy ciała nie wystarczają do skutecznej kontroli poziomu cukru we krwi.

Warto pamiętać, że podstawą skutecznego leczenia cukrzycy jest właściwa dieta i aktywność fizyczna. Leki przeciwcukrzycowe, takie jak Diaril, nie przyniosą oczekiwanych efektów, jeśli pacjent nie przestrzega zaleconej diety i nie prowadzi odpowiednio aktywnego trybu życia.

Diaril należy przyjmować doustnie, na krótko przed lub w trakcie posiłku – najlepiej śniadania lub pierwszego głównego posiłku dnia. Tabletki należy połykać, popijając niewielką ilością wody.

Dawkowanie

Dawkowanie leku jest ustalane indywidualnie przez lekarza na podstawie wyników badań stężenia glukozy we krwi i moczu:

• Dawka początkowa: Zazwyczaj leczenie rozpoczyna się od 1 mg glimepirydu na dobę.
• Dostosowanie dawki: Jeśli dawka 1 mg nie zapewnia wystarczającej kontroli poziomu cukru, lekarz może stopniowo zwiększać dawkę w odstępach 1-2 tygodniowych do 2, 3 lub 4 mg na dobę.
• Maksymalna dawka: Najwyższa zalecana dawka dobowa wynosi 6 mg glimepirydu.

W większości przypadków wystarczająca jest pojedyncza dawka dobowa leku. Jeśli pacjent zapomni przyjąć dawkę, nie powinien podwajać następnej.

Leczenie skojarzone

U niektórych pacjentów, gdy sam Diaril nie zapewnia wystarczającej kontroli glikemii, lekarz może zalecić:

• Leczenie skojarzone z metforminą: Utrzymuje się dotychczasową dawkę metforminy i dodaje glimepiryd, stopniowo zwiększając jego dawkę.
• Leczenie skojarzone z insuliną: Utrzymuje się dawkę glimepirydu i dodaje insulinę, stopniowo zwiększając jej dawkę.

Każde leczenie skojarzone musi odbywać się pod ścisłą kontrolą lekarza.

Zmiana z innych leków przeciwcukrzycowych

Jeśli pacjent przyjmował wcześniej inne doustne leki przeciwcukrzycowe, możliwe jest przejście na Diaril. Przy zmianie leczenia lekarz uwzględni dawkę oraz okres działania poprzednio stosowanego leku. W przypadku leków o długim czasie działania (jak chlorpropamid) może być konieczna kilkudniowa przerwa, aby uniknąć niebezpiecznego spadku poziomu cukru.

Diarilu nie można stosować w następujących sytuacjach:

• Jeśli pacjent ma uczulenie na glimepiryd, inne pochodne sulfonylomocznika, sulfonamidy lub którąkolwiek substancję pomocniczą leku.
• W przypadku cukrzycy typu 1 (insulinozależnej).
• Przy śpiączce cukrzycowej.
• W przypadku kwasicy ketonowej (poważnego powikłania cukrzycy).
• U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub wątroby – w takich przypadkach konieczne jest stosowanie insuliny.

Ryzyko hipoglikemii (zbyt niskiego poziomu cukru)

Najważniejszym zagrożeniem podczas stosowania Diarilu jest hipoglikemia, czyli zbyt niski poziom glukozy we krwi. Może ona wystąpić szczególnie wtedy, gdy pacjent:

• Nieregularnie spożywa posiłki lub je pomija.
• Pości lub jest niedożywiony.
• Intensywnie ćwiczy bez odpowiedniego dostosowania ilości spożywanych węglowodanów.
• Spożywa alkohol, zwłaszcza przy jednoczesnym pomijaniu posiłków.
• Przyjmuje inne leki, które mogą wpływać na poziom cukru (patrz rozdział o interakcjach).

Objawy hipoglikemii

Objawy zbyt niskiego poziomu cukru mogą obejmować:

• Bóle głowy, napady głodu.
• Nudności, wymioty.
• Uczucie zmęczenia, senność.
• Niepokój, agresywność.
• Osłabienie koncentracji i spowolnienie reakcji.
• Zaburzenia widzenia i mowy.
• Drżenie mięśni, zawroty głowy.
• Pocenie się, przyspieszone bicie serca.
• W ciężkich przypadkach: drgawki, utrata przytomności, śpiączka.

Co zrobić w przypadku hipoglikemii? Objawy można zazwyczaj szybko zmniejszyć, przyjmując węglowodany (cukier). Sztuczne środki słodzące są nieskuteczne. W przypadku ciężkiej lub długotrwałej hipoglikemii konieczna jest natychmiastowa pomoc lekarska i często hospitalizacja.

Regularne badania kontrolne

Podczas leczenia Diarilem konieczne jest:

• Regularne kontrolowanie stężenia glukozy we krwi i moczu.
• Oznaczanie hemoglobiny glikowanej (HbA1c).
• Kontrola czynności wątroby.
• Badanie morfologii krwi (liczba leukocytów i płytek krwi).

Sytuacje wymagające zmiany leczenia

W sytuacjach stresowych dla organizmu (wypadek, poważna operacja, infekcje z gorączką) może być konieczna czasowa zmiana leczenia na insulinę. Podobnie u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami wątroby lub u osób dializowanych wskazane jest stosowanie insuliny zamiast Diarilu.

Pacjenci z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej

U osób z tym rzadkim zaburzeniem genetycznym glimepiryd może wywołać anemię hemolityczną (rozpad czerwonych krwinek). U tych pacjentów należy rozważyć inne metody leczenia.

Nietolerancja laktozy

Diaril zawiera laktozę jednowodną. Pacjenci z rzadką dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy nie powinni stosować tego leku.

Działanie Diarilu może być wzmocnione lub osłabione przez jednoczesne stosowanie innych leków. Dlatego przed rozpoczęciem jakiegokolwiek nowego leczenia należy zawsze poinformować lekarza o stosowaniu Diarilu.

Leki nasilające działanie hipoglikemizujące (zwiększające ryzyko hipoglikemii)

Poniższe leki mogą zwiększać działanie obniżające poziom cukru, co grozi hipoglikemią:

• Insulina i inne doustne leki przeciwcukrzycowe (np. metformina).
• Niektóre leki przeciwbólowe i przeciwzapalne (fenylobutazon, salicylany).
• Niektóre antybiotyki (chloramfenikol, sulfonamidy, tetracykliny, chinolony, klarytromycyna).
• Leki przeciwkrzepliwe (pochodne kumaryny).
• Leki przeciwgrzybicze (mikonazol, flukonazol).
• Inhibitory ACE (stosowane w nadciśnieniu i chorobach serca).
• Fibraty (obniżające cholesterol).
• Niektóre leki stosowane w depresji (inhibitory MAO, fluoksetyna).
• Allopurynol (w dnie moczanowej).

Leki osłabiające działanie hipoglikemizujące (zwiększające ryzyko hiperglikemii)

Poniższe leki mogą osłabiać działanie obniżające poziom cukru:

• Hormony płciowe (estrogeny, progestageny).
• Leki moczopędne (saluretyki, tiazydowe).
• Hormony tarczycy, glikokortykosteroidy.
• Niektóre leki psychotropowe (fenotiazyny, chlorpromazyna).
• Adrenalina i leki sympatykomimetyczne.
• Kwas nikotynowy w dużych dawkach.
• Leki przeczyszczające (przy długotrwałym stosowaniu).
• Fenytoina, barbiturany, ryfampicyna.

Leki o działaniu nieprzewidywalnym

Niektóre leki mogą zarówno nasilać, jak i osłabiać działanie Diarilu w sposób nieprzewidywalny, np.:

• Leki blokujące receptory H2.
• Leki beta-adrenolityczne.
• Klonidyna, rezerpina.

Alkohol

Spożywanie alkoholu może w nieprzewidywalny sposób wzmacniać lub osłabiać działanie obniżające poziom cukru. Alkohol należy spożywać z dużą ostrożnością lub całkowicie z niego zrezygnować.

Ważna informacja o flukonazolu

Flukonazol (lek przeciwgrzybiczy) jest silnym inhibitorem enzymu metabolizującego glimepiryd, co może prowadzić do dwukrotnego zwiększenia stężenia glimepirydu we krwi i zwiększonego ryzyka hipoglikemii.

Ciąża

Diarilu nie wolno stosować podczas ciąży. Nieprawidłowe stężenia glukozy we krwi w czasie ciąży mogą prowadzić do wad wrodzonych u dziecka oraz zwiększonej śmiertelności okołoporodowej. W czasie ciąży konieczne jest ścisłe monitorowanie poziomu cukru i stosowanie insuliny.

Kobiety planujące ciążę powinny poinformować o tym lekarza. Jeśli pacjentka stosująca Diaril zajdzie w ciążę, należy jak najszybciej odstawić lek i przejść na leczenie insuliną.

Karmienie piersią

Nie należy karmić piersią podczas stosowania Diarilu. Brak jest danych o przenikaniu glimepirydu do mleka ludzkiego, ale wiadomo, że inne pochodne sulfonylomocznika przenikają do mleka. Istnieje ryzyko wystąpienia hipoglikemii u karmionego dziecka.

Podczas leczenia Diarilem zdolność koncentracji i szybkość reakcji mogą być osłabione na skutek hipoglikemii (zbyt niskiego poziomu cukru) lub hiperglikemii (zbyt wysokiego poziomu cukru), a także z powodu zaburzeń widzenia. Może to stwarzać zagrożenie w sytuacjach wymagających szczególnej uwagi, takich jak prowadzenie pojazdu czy obsługiwanie maszyn.

Pacjent powinien unikać sytuacji mogących prowadzić do wystąpienia hipoglikemii podczas prowadzenia pojazdów. Ma to szczególne znaczenie u osób, które:

• Mają niską świadomość lub brak świadomości objawów ostrzegawczych hipoglikemii.
• Często doświadczają epizodów hipoglikemii.

W takich przypadkach lekarz powinien rozważyć, czy prowadzenie pojazdów lub obsługiwanie maszyn jest wskazane.

Jak każdy lek, Diaril może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

Rzadko: Mogą wystąpić zmiany w obrazie krwi, takie jak zmniejszenie liczby płytek krwi, białych krwinek, niedokrwistość hemolityczna czy pancytopenia (zmniejszenie wszystkich rodzajów komórek krwi). Te zaburzenia są zwykle odwracalne po odstawieniu leku.

Zaburzenia układu immunologicznego

Bardzo rzadko: Może wystąpić alergiczne zapalenie naczyń lub reakcje nadwrażliwości, które mogą nasilić się do ciężkich postaci z dusznością, obniżonym ciśnieniem krwi, a nawet wstrząsem. Możliwa jest również krzyżowa reakcja alergiczna u osób uczulonych na sulfonamidy lub pokrewne substancje.

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Rzadko: Hipoglikemia (zbyt niski poziom cukru). Reakcje te mogą wystąpić nagle, być ciężkie i nie zawsze łatwe do opanowania. Więcej informacji o objawach i postępowaniu w przypadku hipoglikemii znajduje się w rozdziale „Ostrzeżenia i środki ostrożności”.

Zaburzenia oka

Mogą wystąpić przemijające zaburzenia widzenia, szczególnie na początku leczenia, spowodowane zmianami stężenia glukozy we krwi.

Zaburzenia żołądka i jelit

Bardzo rzadko: Nudności, wymioty, biegunka, uczucie pełnego żołądka, ból brzucha. Te objawy rzadko wymagają przerwania leczenia.

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Bardzo rzadko: Upośledzenie czynności wątroby (z cholestazą i żółtaczką), zapalenie wątroby, niewydolność wątroby. Może również wystąpić zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych.

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości ze strony skóry, takie jak świąd, wysypka, pokrzywka i nadwrażliwość na światło.

Badania diagnostyczne

Bardzo rzadko: Zmniejszenie stężenia sodu w surowicy.

Zgłaszanie działań niepożądanych

Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepokojące, należy skontaktować się z lekarzem lub farmaceutą. Dotyczy to również działań niepożądanych niewymienioonych w ulotce. Działania niepożądane można zgłaszać do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel. +48 22 49 21 301, strona: https://smz.ezdrowie.gov.pl

W przypadku przyjęcia zbyt dużej dawki Diarilu może wystąpić hipoglikemia (zbyt niski poziom cukru), która może trwać od 12 do 72 godzin i nawracać nawet po początkowej poprawie. Objawy mogą pojawić się dopiero po 24 godzinach od przedawkowania.

Objawy przedawkowania

Mogą wystąpić:

• Nudności, wymioty, bóle nadbrzusza.
• Niepokój ruchowy, drżenie mięśni.
• Zaburzenia widzenia, problemy z koordynacją.
• Senność, śpiączka, drgawki.

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku podejrzenia przedawkowania należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub pogotowiem ratunkowym. Najczęściej zalecana jest hospitalizacja. Leczenie polega na:

• Ograniczeniu wchłaniania leku przez podanie aktywowanego węgla i środków przeczyszczających.
• W przypadku przyjęcia dużej dawki – płukaniu żołądka.
• Podawaniu glukozy dożylnie.
• Ścisłym monitorowaniu stężenia glukozy we krwi.

Uwaga: U małych dzieci, które przypadkowo przyjęły Diaril, dawka podawanej glukozy musi być bardzo starannie kontrolowana, aby uniknąć niebezpiecznego wzrostu poziomu cukru.

• Lek należy przechowywać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci.
• Nie stosować leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu.
• Brak specjalnych zaleceń dotyczących przechowywania – lek można przechowywać w temperaturze pokojowej.
• Okres ważności leku wynosi 2 lata.

Leków nie należy wyrzucać do kanalizacji ani domowych pojemników na odpadki. Należy zapytać farmaceutę, jak usunąć leki, których się już nie używa. Takie postępowanie pomoże chronić środowisko.

Substancja czynna

Każda tabletka Diaril 2 mg zawiera 2 mg glimepirydu.

Substancje pomocnicze

Każda tabletka zawiera również 137,20 mg laktozy jednowodnej oraz inne substancje pomocnicze:

• Karboksymetyloskrobia sodowa (typ A).
• Celuloza mikrokrystaliczna.
• Powidon K-30.
• Magnez stearynian.
• Barwniki: żelaza tlenek żółty (E 172), indygotyna (E 132).

Wygląd tabletek

Tabletki Diaril 2 mg są zielone, podłużne, z rowkiem po obu stronach. Rowek pozwala na podzielenie tabletki na dwie równe dawki.