Haloperidol WZF

Haloperidol WZF to lek przeciwpsychotyczny dostępny w postaci tabletek o dwóch mocach: 1 mg oraz 5 mg. Należy do grupy leków zwanych pochodnymi butyrofenonu. Główną substancją czynną jest haloperydol, który działa poprzez blokowanie określonych receptorów w mózgu, co pomaga w kontrolowaniu objawów różnych zaburzeń psychicznych. Tabletki mają okrągły kształt, są obustronnie płaskie i mają barwę białą do kremowej.

Haloperidol WZF jest przepisywany w wielu różnych sytuacjach klinicznych, zarówno u dorosłych, jak i u dzieci oraz młodzieży.

U dorosłych (18 lat i więcej)

Lek znajduje zastosowanie w leczeniu schizofrenii i zaburzeń schizoafektywnych – stanów, w których występują omamy, urojenia i zaburzenia myślenia. Pomaga również w doraźnym leczeniu majaczenia, gdy inne metody niefarmakologiczne zawiodły.

Stosuje się go w leczeniu umiarkowanych do ciężkich epizodów manii w przebiegu choroby afektywnej dwubiegunowej, czyli stanów nadmiernego pobudzenia, podwyższonego nastroju i zwiększonej aktywności. Jest także skuteczny w opanowywaniu ostrego pobudzenia psychoruchowego w przebiegu zaburzeń psychotycznych lub w epizodach manii.

U pacjentów z demencją (otępieniem) w chorobie Alzheimera lub demencją pochodzenia naczyniowego, lek może być stosowany w przypadku utrzymującej się agresji oraz objawów psychotycznych, gdy inne metody leczenia nie przynoszą efektów, a pacjent stanowi zagrożenie dla siebie lub innych.

Haloperidol WZF jest również przepisywany w leczeniu tików, w tym zespołu Gillesa de la Tourette’a, gdy występują znaczne zaburzenia funkcjonowania, a terapia edukacyjna, psychoterapia i inne leki nie przyniosły poprawy. Może być także stosowany w leczeniu pląsawicy (mimowolnych ruchów) o nasileniu łagodnym i umiarkowanym w chorobie Huntingtona, gdy inne produkty lecznicze nie są skuteczne lub nie są tolerowane.

U dzieci i młodzieży

U młodzieży w wieku od 13 do 17 lat lek jest stosowany w leczeniu schizofrenii, gdy inna farmakoterapia nie jest skuteczna lub nie jest tolerowana.

U dzieci i młodzieży w wieku od 6 do 17 lat może być przepisywany w przypadku utrzymujących się ciężkich zachowań agresywnych związanych z autyzmem lub całościowymi zaburzeniami rozwoju, gdy inna farmakoterapia nie przynosi efektów.

Stosuje się go również w leczeniu tików, w tym zespołu Gillesa de la Tourette’a u dzieci i młodzieży w wieku od 10 do 17 lat ze znacznymi zaburzeniami funkcjonowania, po niepowodzeniu innych metod leczenia.

Dawkowanie Haloperidolu WZF jest zawsze ustalane indywidualnie przez lekarza i zależy od rodzaju schorzenia, wieku pacjenta oraz odpowiedzi na leczenie. Bardzo ważne jest stosowanie minimalnej dawki skutecznej – lekarz zazwyczaj rozpoczyna leczenie od niskiej dawki, którą następnie dostosowuje w zależności od tego, jak organizm reaguje na lek.

Ogólne zasady przyjmowania

Tabletki przyjmuje się doustnie, popijając wodą. W zależności od przepisanej dawki, mogą być przyjmowane raz dziennie lub podzielone na dwie lub trzy dawki w ciągu dnia. Nigdy nie należy samodzielnie zmieniać dawki ani przerywać leczenia bez konsultacji z lekarzem, ponieważ nagłe odstawienie leku może wywołać nieprzyjemne objawy.

Przykładowe dawkowanie u dorosłych

W przypadku schizofrenii i zaburzeń schizoafektywnych typowa dawka wynosi od 2 do 10 mg na dobę. Pacjenci z pierwszym epizodem schizofrenii zazwyczaj otrzymują mniejsze dawki (od 2 do 4 mg na dobę), natomiast osoby z wielokrotnymi epizodami mogą wymagać dawek do 10 mg na dobę. Dawka maksymalna wynosi 20 mg na dobę.

W leczeniu epizodów manii dawkowanie zazwyczaj wynosi od 2 do 10 mg na dobę, z maksymalną dawką 15 mg na dobę. W przypadku ostrego pobudzenia psychomotorycznego może być stosowana dawka od 5 do 10 mg, w razie potrzeby powtórzona po 12 godzinach.

U pacjentów z demencją stosuje się znacznie mniejsze dawki – od 0,5 do 5 mg na dobę. Podobnie w przypadku tików czy zespołu Tourette’a dawkowanie wynosi od 0,5 do 5 mg na dobę.

Dawkowanie u osób starszych

Osoby w podeszłym wieku są bardziej wrażliwe na działanie leku, dlatego dawka początkowa jest zwykle zmniejszona o połowę w porównaniu do dawki standardowej dla dorosłych. Maksymalna dawka u osób starszych wynosi 5 mg na dobę. Zwiększanie dawki powinno odbywać się bardzo ostrożnie i stopniowo.

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

U młodzieży w wieku od 13 do 17 lat leczonej z powodu schizofrenii zalecana dawka wynosi od 0,5 do 3 mg na dobę, z maksymalną dawką 5 mg na dobę. U dzieci w wieku od 6 do 11 lat z zachowaniami agresywnymi dawkowanie wynosi od 0,5 do 3 mg na dobę, natomiast u młodzieży od 12 do 17 lat – od 0,5 do 5 mg na dobę.

Co zrobić w przypadku pominięcia dawki?

Jeśli zapomniałeś przyjąć dawkę leku, przyjmij kolejną dawkę o zwykłej porze. Nie należy przyjmować podwójnej dawki, aby nadrobić pominiętą.

Jak zakończyć leczenie?

Leczenie Haloperidolem WZF powinno być zakończone stopniowo, zgodnie z zaleceniami lekarza. Nagłe odstawienie leku, szczególnie po długotrwałym stosowaniu wysokich dawek, może prowadzić do wystąpienia objawów odstawienia, takich jak nudności, wymioty czy bezsenność.

Istnieją sytuacje, w których bezwzględnie nie można stosować Haloperidolu WZF. Należą do nich:

• Uczulenie na haloperydol lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w leku.
• Stan śpiączki lub ciężka depresja ośrodkowego układu nerwowego.
• Choroba Parkinsona, otępienie z ciałami Lewy’ego oraz postępujące porażenie nadjądrowe.
• Problemy z rytmem serca, w tym stwierdzone wydłużenie odstępu QTc (parametr w badaniu EKG), wrodzony zespół wydłużonego QT, niedawno przebyty ostry zawał mięśnia sercowego, niewyrównana niewydolność serca, zaburzenia rytmu komorowego w wywiadzie.
• Niewyrównana hipokaliemia (zbyt niski poziom potasu we krwi).
• Jednoczesne stosowanie innych leków wydłużających odstęp QTc (na przykład niektórych leków przeciwarytmicznych, antybiotyków, leków przeciwpsychotycznych).

Przed rozpoczęciem leczenia lekarz zawsze dokładnie oceni, czy nie występują przeciwwskazania do stosowania tego leku.

Zwiększone ryzyko zgonu u osób starszych z otępieniem

Badania wykazały, że osoby w podeszłym wieku z psychozą związaną z otępieniem, otrzymujące leki przeciwpsychotyczne (w tym haloperydol), są narażone na zwiększone ryzyko zgonu. Ryzyko to jest szczególnie wysokie w pierwszych 30 dniach od rozpoczęcia leczenia. Większość zgonów była związana z problemami sercowo-naczyniowymi lub zakażeniami.

Wpływ na serce i układ naczyniowy

Haloperydol może wpływać na rytm serca, powodując wydłużenie odstępu QTc w badaniu EKG. W rzadkich przypadkach może to prowadzić do poważnych zaburzeń rytmu serca, a nawet nagłego zgonu. Ryzyko to jest większe przy stosowaniu dużych dawek, u osób z chorobami serca oraz u tych, którzy mają rodzinną historię problemów z rytmem serca.

Przed rozpoczęciem leczenia lekarz może zalecić wykonanie badania EKG. Ważne jest również sprawdzenie poziomu elektrolitów (zwłaszcza potasu i magnezu) we krwi, ponieważ ich niedobory zwiększają ryzyko zaburzeń rytmu serca.

Lek może również powodować niedociśnienie, w tym niedociśnienie ortostatyczne (nagły spadek ciśnienia po wstaniu), dlatego należy zachować ostrożność, szczególnie u osób starszych.

Złośliwy zespół neuroleptyczny

Jest to rzadka, ale bardzo poważna reakcja na leki przeciwpsychotyczne. Objawia się wysoką gorączką, wzmożonym napięciem mięśniowym, zaburzeniami świadomości oraz problemami z układem autonomicznym. Jeśli wystąpią takie objawy, należy natychmiast przerwać przyjmowanie leku i skontaktować się z lekarzem.

Objawy ruchowe (pozapiramidowe)

Podczas stosowania haloperydolu mogą wystąpić zaburzenia ruchowe, takie jak drżenie, wzmożone napięcie mięśni, spowolnienie ruchów, niepokój ruchowy (akatyzja) czy nagłe skurcze mięśni (dystonia). Objawy te są częstsze na początku leczenia lub po zwiększeniu dawki. U niektórych osób, szczególnie po długotrwałym leczeniu, mogą wystąpić dyskinezy późne – rytmiczne, mimowolne ruchy języka, twarzy lub żuchwy, które mogą być trwałe.

Napady drgawkowe

Haloperydol może obniżać próg drgawkowy, dlatego należy zachować szczególną ostrożność u osób z padaczką lub predysponowanych do drgawek (na przykład po urazie głowy lub w trakcie odstawiania alkoholu).

Problemy z wątrobą

Ponieważ haloperydol jest metabolizowany w wątrobie, u osób z zaburzeniami czynności wątroby konieczne może być dostosowanie dawki. Odnotowano pojedyncze przypadki zapalenia wątroby związane ze stosowaniem tego leku.

Zaburzenia hormonalne

Lek może powodować podwyższenie poziomu prolaktyny (hormonu przysadki), co może prowadzić do mlekotoku, powiększenia gruczołów piersiowych u mężczyzn (ginekomastia), zaburzeń miesiączkowania u kobiet. U pacjentek z nowotworem piersi w wywiadzie należy zachować szczególną ostrożność.

Zakrzepy żylne

Stosowanie leków przeciwpsychotycznych wiąże się ze zwiększonym ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Przed rozpoczęciem leczenia lekarz powinien ocenić wszystkie czynniki ryzyka.

Ciąża i karmienie piersią

Jako środek ostrożności, pożądane jest unikanie stosowania Haloperidolu WZF w okresie ciąży. Jeśli lek był stosowany w trzecim trymestrze, noworodek powinien być uważnie monitorowany, ponieważ może wystąpić pobudzenie, zaburzenia napięcia mięśniowego, drżenie czy problemy z oddychaniem.

Haloperydol przenika do mleka matki, dlatego należy podjąć decyzję, czy przerwać karmienie piersią, czy przerwać stosowanie leku, biorąc pod uwagę korzyści dla dziecka i matki.

Haloperidol może wchodzić w interakcje z wieloma innymi lekami, dlatego zawsze poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, w tym tych dostępnych bez recepty, suplementach i ziołach.

Leki, których nie wolno łączyć z haloperidolem

Bezwzględnie przeciwskazane jest jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QTc, ponieważ znacznie zwiększa to ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Należą do nich niektóre leki przeciwarytmiczne, antybiotyki (azytromycyna, klarytromycyna, erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna), inne leki przeciwpsychotyczne, niektóre leki przeciwdepresyjne oraz leki przeciwgrzybicze.

Leki zwiększające stężenie haloperydolu

Niektóre leki mogą zwiększać stężenie haloperydolu we krwi, co prowadzi do nasilenia działań niepożądanych. Należą do nich między innymi niektóre leki przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol), niektóre leki przeciwdepresyjne (fluoksetyna, paroksetyna, fluwoksamina), leki stosowane w zakażeniu wirusem HIV oraz niektóre leki obniżające ciśnienie.

Leki zmniejszające stężenie haloperydolu

Karbamazepina, fenobarbital, fenytoina, ryfampicyna oraz ziele dziurawca zwyczajnego mogą zmniejszać stężenie haloperydolu we krwi, co może prowadzić do obniżenia skuteczności leczenia.

Wpływ haloperydolu na inne leki

Haloperydol może nasilać działanie alkoholu oraz leków uspokajających, nasennych i przeciwbólowych. Może również zmniejszać skuteczność lewodopy (stosowanej w chorobie Parkinsona) oraz zwiększać stężenie niektórych leków przeciwdepresyjnych we krwi.

Lit

W rzadkich przypadkach jednoczesne stosowanie litu i haloperydolu powodowało poważne objawy neurologiczne, w tym encefalopatię i śpiączkę. Jeśli wystąpią takie objawy, należy natychmiast przerwać leczenie.

Jak każdy lek, Haloperidol WZF może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Poniżej przedstawiono najczęstsze oraz najpoważniejsze działania niepożądane.

Bardzo częste działania niepożądane (występują u więcej niż 1 na 10 osób)

• Zaburzenia pozapiramidowe – zaburzenia ruchowe, takie jak wzmożone napięcie mięśni, drżenie, spowolnienie ruchów, mimowolne ruchy.

Częste działania niepożądane (występują u 1 do 10 osób na 100)

• Bezsenność i trudności z zasypianiem.
• Pobudzenie i niepokój.
• Nadmierna ruchliwość (hiperkinezja).
• Bóle głowy.
• Zaburzenia psychotyczne.
• Obniżony nastrój, depresja.
• Zwiększenie masy ciała.
• Drżenie mięśni.
• Wzmożone napięcie mięśniowe.
• Niedociśnienie ortostatyczne (nagły spadek ciśnienia po wstaniu).
• Dystonia (nagłe, mimowolne skurcze mięśni).
• Nadmierna senność.

Poważne działania niepożądane wymagające natychmiastowej konsultacji lekarskiej

• Złośliwy zespół neuroleptyczny – wysoka gorączka, wzmożone napięcie mięśniowe, zaburzenia świadomości.
• Poważne zaburzenia rytmu serca – kołatanie serca, omdlenia, duszność.
• Dyskinezy późne – mimowolne, rytmiczne ruchy języka, twarzy lub żuchwy.
• Nagła dystonia – nagłe, bolesne skurcze mięśni szyi, twarzy, szczękościsk, nietypowe ruchy gałek ocznych.
• Objawy alergiczne – wysypka, swędzenie, obrzęk twarzy, trudności w oddychaniu.

Inne działania niepożądane

Mogą również wystąpić zaburzenia widzenia, suchość w ustach, zaparcia, problemy z oddawaniem moczu, zaburzenia funkcji seksualnych, nadmierne pocenie się, zwiększona wrażliwość skóry na słońce oraz zmiany w wynikach badań laboratoryjnych (na przykład podwyższony poziom enzymów wątrobowych, zaburzenia poziomu elektrolitów).

Jeśli zauważysz jakiekolwiek niepokojące objawy, skontaktuj się z lekarzem. Nie należy bagatelizować działań niepożądanych, szczególnie tych związanych z zaburzeniami rytmu serca czy ruchami mimowolnymi.

Przedawkowanie haloperydolu objawia się nasileniem znanych działań niepożądanych. Najważniejsze objawy to ciężkie zaburzenia ruchowe, niedociśnienie oraz nadmierna senność. W skrajnych przypadkach może dojść do śpiączki, depresji oddechowej oraz groźnych zaburzeń rytmu serca.

W przypadku podejrzenia przedawkowania należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub zgłosić się do szpitala, nawet jeśli nie występują żadne objawy. Nie ma swoistego antidotum na przedawkowanie haloperydolu, dlatego leczenie polega na podtrzymywaniu podstawowych funkcji życiowych i monitorowaniu stanu pacjenta.

Haloperidol WZF należy przechowywać w temperaturze nie wyższej niż 25°C, w oryginalnym opakowaniu, chroniąc od światła. Lek należy przechowywać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci.

Nie należy stosować leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu. Termin ważności oznacza ostatni dzień danego miesiąca.

Leków nie należy wyrzucać do kanalizacji ani do domowych pojemników na odpadki. Zapytaj farmaceutę, jak usunąć leki, których się już nie używa. Takie postępowanie pomoże chronić środowisko.

Substancją czynną leku jest haloperydol. Jedna tabletka zawiera 1 mg lub 5 mg haloperydolu, w zależności od mocy preparatu.

Substancje pomocnicze to: laktoza jednowodna, celuloza mikrokrystaliczna, krzemionka koloidalna uwodniona, kroskarmeloza sodowa oraz magnezu stearynian. Ze względu na zawartość laktozy, lek nie powinien być stosowany u osób z nietolerancją laktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.

Tabletki 1 mg dostępne są w opakowaniach po 40 tabletek (2 blistry po 20 sztuk), natomiast tabletki 5 mg w opakowaniach po 30 tabletek (2 blistry po 15 sztuk).

Haloperidol WZF to lek przeciwpsychotyczny stosowany w leczeniu wielu zaburzeń psychicznych, od schizofrenii, przez epizody manii, po zachowania agresywne i tiki. Jest to lek na receptę, który wymaga ścisłego przestrzegania zaleceń lekarza oraz regularnego monitorowania stanu zdrowia. Chociaż może być bardzo skuteczny w kontrolowaniu objawów choroby, wiąże się również z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, szczególnie dotyczących układu sercowo-naczyniowego i układu ruchowego.

Kluczem do bezpiecznego i skutecznego leczenia jest regularna współpraca z lekarzem, zgłaszanie wszelkich niepokojących objawów oraz przestrzeganie zaleconych dawek. Nigdy nie należy samodzielnie przerywać leczenia ani zmieniać dawkowania bez konsultacji z lekarzem.