Apo-Doxan 4

Apo-Doxan 4 to tabletki zawierające 4 mg doksazosyny, substancji należącej do grupy leków blokujących receptory alfa-adrenergiczne. Produkt jest stosowany w leczeniu dwóch głównych schorzeń: samoistonego nadciśnienia tętniczego oraz objawów łagodnego rozrostu gruczołu krokowego. Tabletki mają charakterystyczny wygląd – są białe, obustronnie wypukłe, w kształcie rombu, z napisem „APO” po jednej stronie i „D4″ po drugiej.

Każda tabletka Apo-Doxan 4 zawiera 4 mg doksazosyny w postaci mezylanu doksazosyny. Jest to substancja czynna odpowiedzialna za działanie lecznicze preparatu. Oprócz substancji czynnej, tabletka zawiera substancje pomocnicze: celulozę mikrokrystaliczną, laktozę jednowodną (180 mg w każdej tabletce), kroskarmelozę sodową oraz stearynian magnezu. Produkt zawiera mniej niż 1 mmol sodu na tabletkę, co oznacza, że można go uznać za praktycznie wolny od sodu.

Lek jest przepisywany w dwóch głównych sytuacjach klinicznych. Po pierwsze, znajduje zastosowanie w leczeniu samoistonego nadciśnienia tętniczego, czyli podwyższonego ciśnienia krwi, które nie ma jasno określonej przyczyny. Po drugie, produkt jest wskazany w leczeniu objawów klinicznych łagodnego rozrostu gruczołu krokowego. Łagodny rozrost gruczołu krokowego to powszechny problem zdrowotny u mężczyzn po pięćdziesiątym roku życia, objawiający się trudnościami w oddawaniu moczu, częstym oddawaniem moczu, zwłaszcza w nocy, oraz osłabionym strumieniem moczu.

Doksazosyna działa poprzez selektywne blokowanie receptorów alfa-jeden adrenergicznych, które znajdują się w ścianach naczyń krwionośnych oraz w mięśniach gładkich gruczołu krokowego i cewki moczowej. Blokada tych receptorów prowadzi do rozszerzenia naczyń krwionośnych, co obniża ciśnienie tętnicze poprzez zmniejszenie oporu w naczyniach obwodowych. W przypadku rozrostu gruczołu krokowego, zablokowanie receptorów alfa-jeden powoduje rozluźnienie mięśni gładkich w obrębie gruczołu krokowego i szyi pęcherza moczowego, co ułatwia przepływ moczu i łagodzi dolegliwości związane z oddawaniem moczu.

Działanie leku po podaniu jednorazowej dawki utrzymuje się przez dwadzieścia cztery godziny, co pozwala na wygodne dawkowanie raz na dobę. Maksymalne działanie preparatu następuje po dwóch do sześciu godzinach od przyjęcia tabletki. Ważną zaletą doksazosyny jest to, że podczas długotrwałego stosowania nie rozwija się tolerancja na lek, co oznacza, że jego skuteczność nie maleje z czasem.

Dawkowanie leku zależy od schorzenia, które jest leczone, oraz od indywidualnej odpowiedzi organizmu na leczenie. Tabletki należy połykać w całości, popijając wodą. Czas trwania leczenia określa lekarz prowadzący.

Leczenie nadciśnienia tętniczego

Leczenie zawsze rozpoczyna się od najmniejszej dawki, czyli 1 mg raz na dobę. Po siedmiu do czternastu dni lekarz może zdecydować o zwiększeniu dawki do 2 mg, następnie do 4 mg, a w razie potrzeby nawet do 8 mg raz na dobę. Średnia dawka w leczeniu podtrzymującym wynosi od 2 do 4 mg doksazosyny raz na dobę. Maksymalna zalecana dawka wynosi 16 mg na dobę. Zalecany schemat rozpoczęcia leczenia to: od pierwszego do ósmego dnia rano 1 mg doksazosyny, od dziewiątego do czternastego dnia rano 2 mg doksazosyny, a następnie stopniowe zwiększanie dawki do skutecznej dawki podtrzymującej.

Leczenie łagodnego rozrostu gruczołu krokowego

Podobnie jak w nadciśnieniu, leczenie rozpoczyna się od dawki 1 mg raz na dobę. W razie potrzeby dawka może być zwiększona po siedmiu do czternastu dni do 2 mg, a następnie do 4 mg, w zależności od reakcji pacjenta. Maksymalna zalecana dawka w tym wskazaniu wynosi 8 mg doksazosyny raz na dobę. Schemat dawkowania jest identyczny jak w przypadku nadciśnienia: od pierwszego do ósmego dnia 1 mg raz na dobę, od dziewiątego do czternastego dnia 2 mg raz na dobę, następnie indywidualne zwiększanie dawki do skutecznej dawki podtrzymującej.

Szczególne grupy pacjentów

U pacjentów w podeszłym wieku oraz u osób z zaburzeniami czynności nerek można stosować zwykłe dawkowanie, ponieważ właściwości farmakologiczne doksazosyny nie ulegają istotnym zmianom w tych grupach. Jednakże dawka powinna być możliwie jak najmniejsza, a zwiększanie dawki powinno odbywać się pod ścisłą kontrolą lekarza. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby należy zachować szczególną ostrożność, a u osób z ciężką niewydolnością wątroby stosowanie produktu nie jest zalecane ze względu na brak doświadczenia klinicznego.

Istnieje kilka sytuacji, w których stosowanie tego leku jest bezwzględnie przeciwwskazane. Nie można go przyjmować w przypadku nadwrażliwości na doksazosynę, pochodne chinazoliny (takie jak prazosyna czy terazosyna) lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w produkcie. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z niedociśnieniem ortostatycznym w wywiadzie, czyli sytuacją, w której ciśnienie krwi gwałtownie spada przy zmianie pozycji z leżącej na stojącą.

U pacjentów z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego produkt nie może być stosowany, jeśli jednocześnie występuje przekrwienie górnych dróg moczowych, przewlekłe infekcje dróg moczowych lub kamica pęcherza moczowego. Przeciwwskazaniem jest również niedociśnienie tętnicze. Doksazosyna nie może być stosowana jako jedyny lek u pacjentów z przepełnieniem pęcherza moczowego lub bezmoczem, niezależnie od tego, czy występuje u nich postępująca niewydolność nerek.

Niedociśnienie ortostatyczne

Z uwagi na właściwości rozszerzające naczynia krwionośne, u niektórych pacjentów, szczególnie na początku leczenia, może wystąpić niedociśnienie ortostatyczne. Objawia się ono zawrotami głowy i uczuciem słabości przy zmianie pozycji z leżącej lub siedzącej na stojącą, a w rzadkich przypadkach może dojść nawet do utraty przytomności. Dlatego zaleca się kontrolę ciśnienia tętniczego na początku leczenia. Pacjenci powinni być poinformowani, że w początkowym okresie leczenia powinni unikać sytuacji, w których zawroty głowy lub osłabienie mogłyby prowadzić do urazu, na przykład prowadzenia pojazdów czy obsługiwania maszyn.

Pacjenci z chorobami serca

Szczególną ostrożność należy zachować podczas podawania doksazosyny pacjentom z ciężkimi chorobami serca, takimi jak: obrzęk płuc spowodowany zwężeniem aorty lub zastawki dwudzielnej, niewydolność serca przy wysokiej pojemności wyrzutowej, prawokomorowa niewydolność serca spowodowana zatorami płucnymi lub wysiękiem osierdziowym, oraz lewokomorowa niewydolność serca z niskim ciśnieniem napełniania. U pacjentów z ciężką chorobą wieńcową serca szybkie i znaczne obniżenie ciśnienia tętniczego może powodować nasilenie dolegliwości dławicowych.

Jednoczesne stosowanie z inhibitorami fosfodiesterazy typu 5

Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania doksazosyny z lekami na zaburzenia erekcji, takimi jak sildenafil, tadalafil czy wardenafil. Oba typy leków rozszerzają naczynia krwionośne, co u niektórych pacjentów może prowadzić do nadmiernego obniżenia ciśnienia tętniczego. Aby zmniejszyć to ryzyko, leczenie inhibitorem fosfodiesterazy typu 5 należy rozpocząć dopiero po uzyskaniu stabilizacji ciśnienia krwi podczas terapii doksazosyną. Zaleca się również rozpoczęcie leczenia lekiem na zaburzenia erekcji od najmniejszej możliwej dawki i zachowanie co najmniej sześciogodzinnego odstępu przed przyjęciem doksazosyny.

Operacje usunięcia zaćmy

U niektórych pacjentów przyjmujących obecnie lub w przeszłości leki z grupy alfa-adrenolityków, podczas operacji usunięcia zaćmy może wystąpić tak zwany śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki. Jest to powikłanie, które może zwiększać trudność zabiegu. Z tego względu przed planowaną operacją zaćmy pacjent powinien poinformować okulistę o stosowaniu doksazosyny obecnie lub w przeszłości.

Priapizm

W rzadkich przypadkach podczas stosowania leków alfa-adrenolitycznych zgłaszano przypadki przedłużonej erekcji i priapizmu, czyli bolesnej erekcji trwającej dłużej niż cztery godziny. Jest to stan wymagający natychmiastowej pomocy medycznej, ponieważ nieleczony priapizm może prowadzić do trwałego uszkodzenia tkanki prącia i utraty potencji.

Badania przesiewowe w kierunku raka gruczołu krokowego

Przed rozpoczęciem leczenia doksazosyną z powodu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego należy wykluczyć raka gruczołu krokowego. Obie te choroby mogą dawać podobne objawy i występować jednocześnie, dlatego konieczne jest przeprowadzenie odpowiednich badań diagnostycznych.

Nietolerancja laktozy

Produkt zawiera laktozę. Pacjenci z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami związanymi z nietolerancją galaktozy, takimi jak galaktozemia lub zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, nie powinni przyjmować tego leku.

Doksazosyna może wchodzić w interakcje z różnymi lekami, co może wpływać na skuteczność leczenia lub zwiększać ryzyko działań niepożądanych.

Leki nasilające działanie obniżające ciśnienie

Działanie obniżające ciśnienie tętnicze może być wzmocnione przez inne leki przeciwnadciśnieniowe, leki rozszerzające naczynia krwionośne, azotany oraz inhibitory fosfodiesterazy typu 5. Jednoczesne stosowanie tych leków może prowadzić do nadmiernego obniżenia ciśnienia krwi i wystąpienia objawów niedociśnienia.

Leki osłabiające działanie obniżające ciśnienie

Z kolei niesteroidowe leki przeciwzapalne, estrogeny oraz leki sympatykomimetyczne mogą osłabiać działanie obniżające ciśnienie tętnicze doksazosyny. Doksazosyna może również osłabiać działanie na ciśnienie tętnicze i naczynia krwionośne takich substancji jak dopamina, efedryna, epinefryna, metaraminol, metoksamina oraz fenylefryna.

Interakcje z lekami metabolizowanymi w wątrobie

Badania laboratoryjne wskazują, że doksazosyna jest metabolizowana głównie przez enzym cytochromu P450 3A4. Dlatego należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego podawania doksazosyny z silnymi inhibitorami tego enzymu, takimi jak: klarytromycyna, indynawir, itrakonazol, ketokonazol, nefazodon, nelfinawir, rytonawir, sakwinawir, telitromycyna czy worykonazol. Leki te mogą zwiększać stężenie doksazosyny we krwi.

Wiązanie z białkami osocza

Doksazosyna wiąże się z białkami osocza w dziewięćdziesięciu ośmiu procentach. Badania wykazały jednak, że nie wpływa ona na wiązanie się z białkami osocza takich leków jak digoksyna, warfaryna, fenytoina czy indometacyna.

Jak każdy lek, Apo-Doxan 4 może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.

Często występujące działania niepożądane

Do działań niepożądanych występujących często należą: zakażenia dróg oddechowych i dróg moczowych, senność, zawroty głowy, ból głowy, zaburzenia akomodacji wzrokowej, kołatanie serca, przyspieszenie akcji serca, ból w klatce piersiowej, obniżenie ciśnienia tętniczego, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęki, zapalenie oskrzeli, kaszel, duszność, nieżyt nosa, ból brzucha, niestrawność, suchość w jamie ustnej, nudności, świąd skóry, ból pleców, ból mięśni, zapalenie pęcherza moczowego, nietrzymanie moczu, częstomocz, osłabienie oraz obrzęk obwodowy.

Niezbyt często występujące działania niepożądane

Rzadziej mogą wystąpić: reakcje alergiczne, brak łaknienia, skaza moczanowa, pragnienie, zwiększony apetyt, niepokój, bezsenność, nerwowość, pobudzenie, depresja, chwiejność emocjonalna, nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby oraz zwiększona aktywność enzymów wątrobowych.

Bardzo rzadkie działania niepożądane

Bardzo rzadko zgłaszano przypadki leukopenii, małopłytkowości oraz niedokrwistości.

Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepokojące lub nasilające się, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.

Nie przeprowadzono odpowiednich badań dotyczących bezpieczeństwa stosowania doksazosyny u kobiet w ciąży. Dlatego w okresie ciąży lek powinien być stosowany jedynie wtedy, gdy lekarz uzna, że potencjalne korzyści dla matki przewyższają możliwe ryzyko dla płodu. Badania na zwierzętach przy bardzo wysokich dawkach wykazały zmniejszenie wskaźnika przeżycia płodu, jednak nie stwierdzono działań teratogennych, czyli powodujących wady rozwojowe.

Doksazosyna przenika do mleka ludzkiego w bardzo niewielkich ilościach – dawka przyjęta przez dziecko stanowi mniej niż jeden procent dawki przyjmowanej przez matkę. Jednak ze względu na ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa u noworodków i niemowląt, lek może być stosowany podczas karmienia piersią tylko wtedy, gdy w ocenie lekarza potencjalne korzyści dla matki przewyższają możliwe ryzyko dla dziecka.

Z uwagi na indywidualne reakcje na doksazosynę, lek może wpływać na zdolność do prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Szczególnie na początku leczenia, po zwiększeniu dawki, przejściu na inny produkt lub przy jednoczesnym spożywaniu alkoholu, może wystąpić pogorszenie zdolności do wykonywania czynności wymagających sprawności psychofizycznej i utrzymywania równowagi. Pacjenci powinni być świadomi tego ryzyka i zachować szczególną ostrożność.

W razie przedawkowania prowadzącego do nadmiernego obniżenia ciśnienia tętniczego należy natychmiast wezwać pomoc medyczną. Podstawowym działaniem jest ułożenie pacjenta na plecach, co pomaga przywrócić prawidłowe ciśnienie tętnicze i normalizację tętna. Jeśli te środki są niewystarczające, może być konieczne podanie leków zwiększających objętość osocza lub leków wazopresyjnych, czyli leków zwężających naczynia krwionośne. Należy również monitorować czynność nerek i w razie potrzeby podjąć działania podtrzymujące. Ponieważ doksazosyna wiąże się w wysokim stopniu z białkami osocza, dializa nie jest skuteczną metodą leczenia przedawkowania.

Apo-Doxan 4 należy przechowywać w temperaturze nieprzekraczającej dwudziestu pięciu stopni Celsjusza. Lek powinien być przechowywany w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci. Okres ważności produktu wynosi trzy lata od daty produkcji. Nie należy stosować leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu.

Apo-Doxan 4 dostępny jest w pojemnikach z polietylenu o wysokiej gęstości zawierających trzydzieści lub sześćdziesiąt tabletek. Nie wszystkie wielkości opakowań muszą znajdować się w obrocie.

Badania kliniczne wykazały, że doksazosyna wpływa korzystnie na stężenie lipidów we krwi. Lek istotnie obniża całkowite stężenie triglicerydów, cholesterolu całkowitego oraz frakcji LDL w osoczu, czyli tak zwanego złego cholesterolu. Jednocześnie obserwowano zwiększenie stosunku cholesterolu HDL, czyli dobrego cholesterolu, do cholesterolu całkowitego. Ta właściwość stanowi przewagę doksazosyny nad niektórymi innymi lekami stosowanymi w nadciśnieniu, takimi jak leki moczopędne czy beta-adrenolityki, które mogą niekorzystnie wpływać na profil lipidowy.

Ponadto wykazano, że doksazosyna prowadzi do zahamowania przerostu lewej komory serca, hamowania agregacji płytek krwi oraz zwiększenia aktywności tkankowego aktywatora plazminogenu. Lek zwiększa również wrażliwość na insulinę u pacjentów z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej. Doksazosyna nie wywiera niekorzystnych skutków metabolicznych i nadaje się do stosowania u pacjentów z astmą, cukrzycą, dysfunkcją lewokomorową lub skazą moczanową.