Orlifique

Orlifique to nowoczesny doustny środek antykoncepcyjny, który skutecznie chroni przed nieplanowaną ciążą. Jest to preparat dwuskładnikowy, zawierający dwa hormony płciowe: lewonorgestrel (0,10 mg) oraz etynyloestradiol (0,02 mg). Dzięki niskim dawkom hormonów, Orlifique należy do grupy tzw. małodawkowych środków antykoncepcyjnych, co przekłada się na lepszą tolerancję i bezpieczeństwo stosowania.

Preparat dostępny jest w postaci tabletek powlekanych w dwóch kolorach: różowe tabletki zawierają substancje czynne, natomiast białe tabletki to tzw. tabletki placebo, które nie zawierają hormonów, ale pomagają utrzymać regularny rytm przyjmowania leku.

Skuteczność antykoncepcyjna Orlifique opiera się na trzech głównych mechanizmach działania:

• Hamowanie owulacji. Preparat zapobiega dojrzewaniu i uwalnianiu komórki jajowej z jajnika, co uniemożliwia zapłodnienie.
• Zagęszczenie śluzu szyjkowego. Hormon powoduje zmiany w śluzie znajdującym się w szyjce macicy, utrudniając penetrację plemników.
• Zmiana błony śluzowej macicy. Preparat wpływa również na endometrium, co dodatkowo utrudnia ewentualne zagnieżdżenie się zapłodnionej komórki jajowej.

Dzięki tym trzem mechanizmom, Orlifique zapewnia bardzo wysoką skuteczność antykoncepcyjną. Przy prawidłowym stosowaniu, współczynnik niepowodzeń wynosi około 1% rocznie, co oznacza, że spośród 100 kobiet stosujących ten preparat przez rok, tylko jedna może zajść w ciążę.

Orlifique przyjmuje się codziennie, najlepiej o tej samej porze dnia, popijając w razie potrzeby niewielką ilością wody. Każde opakowanie zawiera 28 tabletek: 21 różowych tabletek z hormonami oraz 7 białych tabletek placebo.

Schemat przyjmowania

Przyjmowanie jest ciągłe – należy brać po jednej tabletce dziennie przez 28 kolejnych dni, zgodnie z kierunkiem wskazanym na blistrze. Po zakończeniu opakowania, kolejne należy rozpocząć natychmiast następnego dnia, bez przerwy.

Rozpoczynanie stosowania

Jeśli wcześniej nie stosowałaś hormonalnej antykoncepcji, pierwszą tabletkę przyjmij pierwszego dnia miesiączki. Możesz też rozpocząć między 2. a 5. dniem cyklu, ale wtedy przez pierwsze 7 dni stosuj dodatkową metodę antykoncepcji, na przykład prezerwatywy.

Zmiana z innego środka antykoncepcyjnego

Jeśli przechodzisz z innej tabletki antykoncepcyjnej, najlepiej rozpocznij przyjmowanie Orlifique następnego dnia po przyjęciu ostatniej tabletki z hormonami z poprzedniego opakowania. Można też zacząć w dniu, w którym miałabyś rozpocząć nowe opakowanie poprzedniego środka.

Co zrobić, gdy pominiesz tabletkę?

Pominięcie białej tabletki placebo (ostatni rząd w blistrze) nie wpływa na skuteczność antykoncepcji – po prostu ją wyrzuć. Jeśli jednak pominiesz różową tabletkę z hormonami, postępuj następująco:

• Dni 1-7 cyklu: Przyjmij pominiętą tabletkę jak najszybciej (nawet jeśli oznacza to przyjęcie dwóch tabletek tego samego dnia) i przez kolejne 7 dni stosuj dodatkową metodę antykoncepcji, np. prezerwatywy.
• Dni 8-14 cyklu: Przyjmij pominiętą tabletkę jak najszybciej. Jeśli w ciągu poprzednich 7 dni przyjmowałaś tabletki prawidłowo, nie musisz stosować dodatkowej antykoncepcji.
• Dni 15-21 cyklu: Przyjmij pominiętą tabletkę, kontynuuj przyjmowanie kolejnych różowych tabletek, a następnie pomiń białe tabletki placebo i od razu rozpocznij nowe opakowanie.

Orlifique nie może być stosowany w wielu sytuacjach klinicznych, szczególnie gdy istnieje zwiększone ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych. Najważniejsze przeciwwskazania to:

Choroby zakrzepowo-zatorowe

• Obecna lub przebyta zakrzepica żył głębokich lub zatorowość płucna.
• Dziedziczna lub nabyta skłonność do zakrzepicy.
• Przebyte zawał serca, udar mózgu lub dławica piersiowa.
• Migrena z objawami neurologicznymi.

Choroby wątroby i nowotwory

• Ciężkie choroby wątroby.
• Nowotwory wątroby (łagodne lub złośliwe).
• Nowotwory zależne od hormonów płciowych (np. rak piersi, rak narządów płciowych).

Inne przeciwwskazania

• Ciąża lub podejrzenie ciąży.
• Niezdiagnozowane krwawienie z pochwy.
• Ciężkie nadciśnienie tętnicze.
• Cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi.
• Ciężka dyslipoproteinemia (zaburzenia lipidów we krwi).
• Uczulenie na którykolwiek składnik preparatu, w tym na soję lub barwniki azowe.

Ryzyko zakrzepicy

Stosowanie hormonalnych środków antykoncepcyjnych, w tym Orlifique, wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zakrzepicy żylnej i tętniczej. Ryzyko to jest największe w pierwszym roku stosowania oraz po wznowieniu preparatu po przerwie dłuższej niż 4 tygodnie.

Szacuje się, że spośród 10 000 kobiet stosujących środki zawierające lewonorgestrel, u około 6 kobiet w ciągu roku rozwinie się zakrzepica żylna. Jest to więcej niż u kobiet niestosujących antykoncepcji hormonalnej (około 2 przypadki na 10 000 kobiet rocznie), ale mniej niż u kobiet w ciąży.

Czynniki ryzyka zakrzepicy

Ryzyko zakrzepicy znacząco wzrasta, jeśli występują dodatkowe czynniki ryzyka:

• Otyłość (wskaźnik masy ciała BMI powyżej 30 kg/m²).
• Palenie papierosów (szczególnie u kobiet powyżej 35. roku życia).
• Dodatni wywiad rodzinny w kierunku zakrzepicy.
• Długotrwałe unieruchomienie lub planowany zabieg operacyjny.
• Nadciśnienie tętnicze.
• Migreny.
• Choroby takie jak cukrzyca, toczeń rumieniowaty układowy czy choroby zapalne jelit.

Objawy wymagające natychmiastowej konsultacji lekarskiej

Natychmiast zgłoś się do lekarza, jeśli wystąpią u Ciebie następujące objawy:

• Nagły, silny ból w klatce piersiowej lub duszność.
• Nagłe zaburzenia widzenia.
• Silny, nietypowy ból głowy.
• Obrzęk, ból lub zaczerwienienie nogi.
• Nagłe osłabienie, drętwienie twarzy, ręki lub nogi (szczególnie po jednej stronie ciała).
• Trudności z mówieniem lub rozumieniem.

Nowotwory

Długotrwałe stosowanie hormonalnych środków antykoncepcyjnych może nieznacznie zwiększać ryzyko raka szyjki macicy oraz raka piersi. Dlatego ważne są regularne badania kontrolne, w tym badania ginekologiczne i cytologia.

Zaburzenia wątroby

W przypadku ostrego lub przewlekłego pogorszenia czynności wątroby, należy przerwać stosowanie Orlifique do czasu normalizacji parametrów wątrobowych.

Skuteczność Orlifique może być zmniejszona przez równoczesne stosowanie niektórych leków, które przyspieszają metabolizm hormonów. Do takich leków należą:

• Leki przeciwpadaczkowe: karbamazepina, fenytoina, fenobarbital, prymidon.
• Antybiotyki: ryfampicyna, gryzeofulwina.
• Leki przeciwwirusowe: rytonawir, newirapina, efawirenz.
• Preparaty ziołowe: dziurawiec zwyczajny (ziele świętojańskie).

W przypadku stosowania tych leków, przez cały czas ich przyjmowania oraz przez 28 dni po ich odstawieniu, konieczne jest stosowanie dodatkowej, mechanicznej metody antykoncepcji (np. prezerwatyw).

Ważne ostrzeżenie dotyczące leków na zapalenie wątroby typu C

Orlifique nie może być stosowany jednocześnie z lekami zawierającymi ombitaswir, parytaprewir, rytonawir, dazabuwir, glekaprewir, pibrentaswir lub sofosbuwir, welpataswir, woksylaprewir. Połączenie to może powodować poważne uszkodzenie wątroby. Przed rozpoczęciem takiego leczenia należy przejść na inną metodę antykoncepcji.

Jak każdy lek, Orlifique może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdej osoby muszą one wystąpić.

Najczęstsze działania niepożądane (u więcej niż 1% kobiet)

• Nudności i ból brzucha.
• Ból głowy.
• Zmiany nastroju, obniżony nastrój.
• Bolesność i wrażliwość piersi.
• Zwiększenie masy ciała.
• Nietolerancja soczewek kontaktowych.

Mniej częste działania niepożądane

• Wymioty, biegunka.
• Zmiany libido (zmniejszenie lub zwiększenie).
• Migrena.
• Przerost piersi, wydzielina z piersi.
• Upławy.
• Reakcje skórne: wysypka, pokrzywka.
• Zatrzymanie płynów w organizmie.

Poważne działania niepożądane

Najpoważniejszym działaniem niepożądanym jest zakrzepica żylna lub tętnicza, która może prowadzić do zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej, zawału serca lub udaru mózgu. Te powikłania występują rzadko, ale mogą być zagrażające życiu.

Depresja i zmiany nastroju

Hormonalna antykoncepcja może wpływać na nastrój. Jeśli zauważysz objawy depresji, szczególnie wkrótce po rozpoczęciu stosowania preparatu, koniecznie skonsultuj się z lekarzem.

Ciąża

Orlifique nie może być stosowany w ciąży. Jeśli zajdziesz w ciążę w trakcie przyjmowania tego preparatu, natychmiast przerwij jego stosowanie i skontaktuj się z lekarzem. Dotychczasowe badania nie wykazały jednak zwiększonego ryzyka wad wrodzonych u dzieci, których matki nieświadomie przyjmowały tabletki antykoncepcyjne we wczesnej ciąży.

Karmienie piersią

Nie zaleca się stosowania Orlifique w okresie karmienia piersią. Hormon może zmniejszać ilość pokarmu oraz zmieniać jego skład. Niewielkie ilości hormonów mogą również przenikać do mleka matki i dostawać się do organizmu dziecka.

Okres poporodowy

Jeśli nie karmisz piersią, możesz rozpocząć stosowanie Orlifique między 21. a 28. dniem po porodzie. Jeśli zaczniesz później, przez pierwsze 7 dni stosuj dodatkową metodę antykoncepcji.

Orlifique należy przechowywać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci. Preparat nie wymaga specjalnych warunków przechowywania. Nie stosuj leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu (termin ważności odnosi się do ostatniego dnia danego miesiąca). Okres ważności preparatu wynosi 3 lata.

Substancje pomocnicze

Oprócz substancji czynnych, Orlifique zawiera również substancje pomocnicze, w tym laktozę oraz soję. Jeśli masz nietolerancję niektórych cukrów lub uczulenie na soję, skonsultuj się z lekarzem przed rozpoczęciem stosowania preparatu. Różowe tabletki zawierają również barwniki azowe (czerwień Allura i indygotynę), które mogą wywoływać reakcje alergiczne u osób uczulonych.

Badania kontrolne

Przed rozpoczęciem stosowania Orlifique oraz regularnie w trakcie jego stosowania, lekarz powinien przeprowadzić szczegółowy wywiad oraz badanie lekarskie, włączając pomiar ciśnienia tętniczego. Częstość badań kontrolnych powinna być dostosowana indywidualnie.

Ochrona przed chorobami przenoszonymi drogą płciową

Ważne jest, aby pamiętać, że Orlifique nie chroni przed zakażeniem wirusem HIV (AIDS) ani innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową. W celu ochrony przed tymi zakażeniami należy stosować prezerwatywę.