Panzol

Panzol to lek dostępny wyłącznie na receptę, który zawiera substancję czynną pantoprazol w dawce 40 mg. Pantoprazol należy do grupy leków nazywanych inhibitorami pompy protonowej. Są to nowoczesne leki, które skutecznie zmniejszają wydzielanie kwasu solnego w żołądku. Panzol jest dostępny w postaci żółtych, owalnych tabletek dojelitowych, co oznacza, że tabletka rozpuszcza się dopiero w jelitach, a nie w żołądku.

Panzol działa poprzez blokowanie specjalnych struktur w komórkach żołądka zwanych pompą protonową. Te pompy są odpowiedzialne za ostatni etap wytwarzania kwasu solnego. Gdy pantoprazol dostaje się do komórek wytwarzających kwas, przekształca się tam w swoją aktywną postać i bardzo skutecznie hamuje produkcję kwasu. Działanie leku jest silne i długotrwałe – wpływa zarówno na podstawowe wydzielanie kwasu, jak i na wydzielanie wywołane posiłkiem.

Ważną cechą pantoprazolu jest to, że działa niezależnie od tego, co wywołuje wydzielanie kwasu (czy jest to posiłek, stres czy inne czynniki). Efekt działania jest taki sam, niezależnie od tego, czy lek jest przyjmowany w formie tabletek czy podawany dożylnie. U większości pacjentów pierwsze efekty leczenia są widoczne już po dwóch tygodniach stosowania.

Panzol jest przepisywany w kilku różnych sytuacjach związanych z nadmiernym wydzielaniem kwasu w żołądku:

U dorosłych i młodzieży od 12 roku życia:

• Refluksowe zapalenie przełyku. Jest to stan, w którym kwas żołądkowy cofa się do przełyku, powodując jego podrażnienie i stan zapalny. Objawy mogą obejmować zgagę, pieczenie za mostkiem i trudności w połykaniu.

Tylko u dorosłych:

• Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy. To schorzenie charakteryzuje się powstawaniem ran (owrzodzeń) na wewnętrznej powierzchni żołądka lub dwunastnicy. Może powodować ból brzucha, nudności i inne dolegliwości.
• Eradykacja bakterii Helicobacter pylori. Ta bakteria jest często odpowiedzialna za powstawanie wrzodów. Panzol stosuje się w połączeniu z odpowiednimi antybiotykami, aby całkowicie usunąć bakterię z organizmu.
• Zespół Zollinger-Ellisona i inne stany związane z nadmiernym wydzielaniem kwasu. To rzadkie schorzenia, w których dochodzi do bardzo dużego wytwarzania kwasu żołądkowego.

Zasady ogólne przyjmowania leku

Tabletki Panzol należy połykać w całości, nie żując i nie rozgryzając. Najlepiej przyjmować je na godzinę przed posiłkiem, popijając wodą. Jest to bardzo ważne, ponieważ tabletka ma specjalną otoczkę, która chroni lek przed rozpadem w żołądku – lek ma się uwolnić dopiero w jelitach.

Dawkowanie w refluksowym zapaleniu przełyku (dorośli i młodzież od 12 lat)

Zazwyczaj stosuje się 1 tabletkę na dobę. W niektórych przypadkach, szczególnie gdy inne leczenie nie przyniosło efektów, lekarz może zwiększyć dawkę do 2 tabletek dziennie. Standardowy czas leczenia to 4 tygodnie. Jeśli w tym czasie nie nastąpi wyleczenie, lekarz może przedłużyć kurację o kolejne 4 tygodnie.

Dawkowanie w chorobie wrzodowej (tylko dorośli)

Wrzody żołądka: Zazwyczaj 1 tabletka na dobę przez 4 tygodnie. W razie potrzeby leczenie może być przedłużone o kolejne 4 tygodnie. W niektórych przypadkach lekarz może zwiększyć dawkę do 2 tabletek dziennie.

Wrzody dwunastnicy: Zazwyczaj 1 tabletka na dobę przez 2 tygodnie. Jeśli to nie wystarczy, leczenie przedłuża się o kolejne 2 tygodnie. W razie potrzeby dawka może być zwiększona do 2 tabletek dziennie.

Leczenie zakażenia Helicobacter pylori (tylko dorośli)

W tym przypadku Panzol stosuje się razem z antybiotykami w tzw. terapii skojarzonej. Istnieją trzy możliwe schematy leczenia, które lekarz dobierze w zależności od sytuacji:

• Schemat 1: 1 tabletka Panzol + 1000 mg amoksycyliny + 500 mg klarytromycyny – wszystko dwa razy dziennie.
• Schemat 2: 1 tabletka Panzol + 400-500 mg metronidazolu + 250-500 mg klarytromycyny – wszystko dwa razy dziennie.
• Schemat 3: 1 tabletka Panzol + 1000 mg amoksycyliny + 400-500 mg metronidazolu – wszystko dwa razy dziennie.

W terapii skojarzonej drugą dawkę Panzolu należy przyjąć godzinę przed kolacją. Leczenie trwa zazwyczaj 7 dni, ale może być przedłużone do maksymalnie 14 dni.

Zespół Zollinger-Ellisona (tylko dorośli)

Leczenie rozpoczyna się od dawki 80 mg na dobę (2 tabletki po 40 mg). Następnie lekarz dostosowuje dawkę indywidualnie, w zależności od wyników badań. Dawki powyżej 80 mg dziennie należy podzielić na dwie porcje i przyjmować dwa razy dziennie. W tej chorobie leczenie jest zazwyczaj długotrwałe i trwa tak długo, jak jest to konieczne.

Nie należy przyjmować tego leku, jeśli:

• Jest się uczulonym na pantoprazol, inne leki z grupy inhibitorów pompy protonowej lub podstawione benzoimidazole.
• Jest się uczulonym na lecytynę sojową (lek zawiera tę substancję).
• Jest się uczulonym na jakikolwiek inny składnik leku wymieniony w ulotce.

Choroby wątroby

Jeśli ma się ciężkie problemy z wątrobą, należy przyjmować zmniejszoną dawkę leku (maksymalnie 20 mg dziennie). Podczas leczenia lekarz będzie regularnie kontrolował wyniki badań wątroby. Jeśli wyniki tych badań się pogorszą, leczenie należy przerwać.

Możliwość maskowania objawów poważnych chorób

Panzol bardzo skutecznie zmniejsza objawy związane z nadmiarem kwasu w żołądku. Jednak te same objawy mogą być wywołane przez poważne choroby, w tym nowotwory żołądka. Dlatego bardzo ważne jest, aby przed rozpoczęciem leczenia lekarz wykluczył obecność nowotworu, szczególnie jeśli występują tzw. objawy alarmowe, takie jak: znaczna utrata masy ciała bez wyraźnej przyczyny, powtarzające się wymioty, trudności w połykaniu, wymioty z krwią, niedokrwistość czy czarne stolce.

Długotrwałe stosowanie

Jeśli leczenie trwa dłużej niż rok, lekarz powinien regularnie kontrolować stan pacjenta. Długotrwałe stosowanie inhibitorów pompy protonowej może prowadzić do kilku problemów:

• Niedobór magnezu. Długotrwałe przyjmowanie Panzolu (przez co najmniej 3 miesiące, często przez rok lub dłużej) może prowadzić do obniżenia poziomu magnezu we krwi. Może to powodować zmęczenie, zawroty głowy, zaburzenia rytmu serca i inne objawy. U pacjentów leczonych długotrwale lekarz powinien regularnie kontrolować poziom magnezu we krwi.
• Niedobór witaminy B12. Panzol może zmniejszać wchłanianie tej ważnej witaminy, ponieważ do jej przyswajania potrzebny jest kwas żołądkowy.
• Zwiększone ryzyko złamań kości. Długotrwałe stosowanie (dłużej niż rok), szczególnie w dużych dawkach, może nieznacznie zwiększać ryzyko złamań kości biodrowej, nadgarstka i kręgosłupa. Dotyczy to szczególnie osób starszych i osób z dodatkowymi czynnikami ryzyka osteoporozy.
• Zakażenia przewodu pokarmowego. Zmniejszenie kwaśności w żołądku może nieznacznie zwiększać ryzyko zakażeń bakteryjnych przewodu pokarmowego.

Ważne informacje o składzie

Panzol zawiera maltitol – osoby z rzadką dziedziczną nietolerancją fruktozy nie powinny przyjmować tego leku. Lek zawiera również lecytynę sojową, dlatego nie może być stosowany przez osoby uczulone na soję lub orzeszki ziemne.

Przed rozpoczęciem leczenia Panzolem należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, ponieważ pantoprazol może wchodzić w interakcje z niektórymi z nich:

Leki przeciw HIV

Nie zaleca się jednoczesnego stosowania Panzolu z niektórymi lekami przeciw HIV (jak atazanawir), ponieważ pantoprazol może znacznie zmniejszyć ich skuteczność.

Leki przeciwzakrzepowe

Jeśli przyjmuje się warfarynę lub fenprokumon (leki zapobiegające krzepnięciu krwi), lekarz może zlecić częstsze kontrole parametrów krzepnięcia, ponieważ Panzol może wpływać na ich działanie.

Metotreksat

W przypadku stosowania dużych dawek metotreksatu (np. w leczeniu nowotworów lub łuszczycy) może być konieczne czasowe przerwanie przyjmowania Panzolu.

Leki przeciwgrzybicze

Panzol może zmniejszać wchłanianie niektórych leków przeciwgrzybiczych (jak ketokonazol, itrakonazol), które potrzebują kwaśnego środowiska w żołądku do prawidłowego wchłaniania.

Inne leki

Badania wykazały, że Panzol nie wchodzi w istotne interakcje z wieloma innymi lekami, w tym ze środkami zobojętniającymi kwas żołądkowy, digoksyną, doustnymi środkami antykoncepcyjnymi czy wieloma innymi często stosowanymi lekami.

Ciąża

Dotychczasowe doświadczenia ze stosowaniem Panzolu u kobiet w ciąży są ograniczone, ale nie wskazują na szkodliwy wpływ na płód. Mimo to, dla bezpieczeństwa zaleca się unikanie stosowania Panzolu w czasie ciąży, chyba że lekarz uzna, że korzyści przewyższają potencjalne ryzyko.

Karmienie piersią

Nie wiadomo dokładnie, czy pantoprazol przenika do mleka kobiecego w znaczących ilościach (badania na zwierzętach wykazały takie przenikanie). Dlatego należy podjąć decyzję, czy przerwać karmienie piersią, czy przerwać stosowanie leku, biorąc pod uwagę znaczenie leczenia dla matki i korzyści z karmienia piersią dla dziecka.

Jak każdy lek, Panzol może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Działania niepożądane występują u około 5% pacjentów.

Częste działania niepożądane (mogą wystąpić u więcej niż 1 na 100 osób)

• Ból głowy.
• Zawroty głowy.
• Biegunka.
• Nudności i wymioty.
• Wzdęcia i uczucie pełności w brzuchu.
• Zaparcia.
• Suchość w jamie ustnej.
• Ból lub dyskomfort w górnej części brzucha.
• Wysypka skórna lub świąd.
• Łagodne polipy żołądka.

Niezbyt częste działania niepożądane (mogą wystąpić u mniej niż 1 na 100 osób)

• Zaburzenia snu.
• Zaburzenia smaku.
• Zaburzenia widzenia.
• Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych.
• Pokrzywka.
• Ból stawów lub mięśni.
• Zmiany masy ciała.
• Osłabienie i zmęczenie.

Rzadkie i bardzo rzadkie działania niepożądane

Mogą wystąpić poważniejsze działania niepożądane, takie jak:

• Zaburzenia krwi (zmniejszenie liczby płytek krwi, białych krwinek).
• Reakcje alergiczne, w tym ciężkie (wstrząs anafilaktyczny).
• Zaburzenia elektrolitów (niski poziom sodu, magnezu, wapnia, potasu we krwi).
• Depresja, splątanie, dezorientacja (szczególnie u osób starszych).
• Ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka).
• Problemy z wątrobą (żółtaczka, uszkodzenie wątroby).
• Zapalenie nerek.

Co zrobić w przypadku działań niepożądanych?

Jeśli wystąpią jakiekolwiek niepokojące objawy, należy skontaktować się z lekarzem. W przypadku poważnych reakcji alergicznych (trudności w oddychaniu, obrzęk twarzy lub gardła) należy natychmiast wezwać pomoc medyczną.

Panzol praktycznie nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Jednak u niektórych osób mogą wystąpić zawroty głowy lub zaburzenia widzenia – w takim przypadku nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn do czasu ustąpienia objawów.

• Przechowywać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci.
• Nie stosować po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu.
• Lek nie wymaga specjalnych warunków przechowywania.
• W przypadku opakowań w butelkach: po pierwszym otwarciu butelki lek należy zużyć w ciągu 3 miesięcy.

Dotychczas nie zgłoszono poważnych przypadków przedawkowania Panzolu u ludzi. Dawki do 240 mg podawane dożylnie były dobrze tolerowane. W przypadku przypadkowego przyjęcia zbyt dużej dawki leku należy skontaktować się z lekarzem. Leczenie przedawkowania jest objawowe i wspomagające.

Każda tabletka zawiera 40 mg pantoprazolu (w postaci pantoprazolu sodowego półtorawodnego) jako substancję czynną.

Lek zawiera również substancje pomocnicze, w tym maltitol (76,85 mg w każdej tabletce) i lecytynę sojową (0,69 mg w każdej tabletce).