Zalasta

Zalasta to lek dostępny wyłącznie na receptę, zawierający substancję czynną olanzapinę w dawce 15 mg. Preparat należy do grupy leków przeciwpsychotycznych i jest stosowany w leczeniu poważnych zaburzeń psychicznych. Olanzapina działa na wiele układów receptorowych w mózgu, wpływając na neuroprzekaźniki takie jak serotonina i dopamina, co pozwala na kontrolowanie objawów chorobowych.

Tabletki Zalasta mają szczególną postać – ulegają rozpadowi w jamie ustnej, co oznacza, że po umieszczeniu w ustach szybko się rozpuszczają i można je łatwo połknąć. Nie jest konieczne popijanie ich wodą, choć jest to możliwe. Ta forma podania ułatwia przyjmowanie leku osobom mającym trudności z połykaniem zwykłych tabletek.

Zalasta jest przeznaczona dla dorosłych pacjentów i stosowana w następujących przypadkach:

• Schizofrenia: Lek skutecznie łagodzi objawy tej przewlekłej choroby psychicznej, zarówno te pozytywne (jak halucynacje, urojenia), jak i negatywne (jak wycofanie społeczne, brak motywacji). Może być stosowana w długoterminowym leczeniu podtrzymującym u pacjentów, którzy dobrze odpowiedzieli na początkową terapię.
• Epizody manii: Zalasta pomaga w opanowaniu umiarkowanych i ciężkich epizodów manii – stanów nadmiernego pobudzenia, euforii i podwyższonego nastroju występujących w chorobie afektywnej dwubiegunowej.
• Zapobieganie nawrotom w chorobie afektywnej dwubiegunowej: U pacjentów, którzy dobrze zareagowali na leczenie olanzapiną podczas epizodu manii, lek może być stosowany w celu zapobiegania powrotom objawów choroby.

Ważne: Zalasta nie jest przeznaczona dla dzieci i młodzieży poniżej osiemnastego roku życia. Nie zaleca się jej również osobom z objawami psychozy wywołanymi otępieniem.

Dawkowanie Zalasty jest zawsze ustalane indywidualnie przez lekarza psychiatrę, w zależności od schorzenia i stanu pacjenta. Ogólne wytyczne są następujące:

Schizofrenia

Zazwyczaj leczenie rozpoczyna się od dawki dziesięciu miligramów na dobę. W zależności od odpowiedzi organizmu lekarz może dostosować dawkę w zakresie od pięciu do dwudziestu miligramów dziennie. Zmiany dawki nie powinny następować częściej niż co dwadzieścia cztery godziny.

Epizody manii

W monoterapii (gdy Zalasta jest jedynym stosowanym lekiem przeciwpsychotycznym) dawka początkowa to zwykle piętnaście miligramów dziennie. Jeśli lek jest stosowany razem z innymi preparatami, dawka początkowa może wynosić dziesięć miligramów na dobę.

Zapobieganie nawrotom

Zalecana dawka początkowa to dziesięć miligramów dziennie. Pacjenci, którzy otrzymywali olanzapinę w leczeniu epizodu manii, powinni kontynuować terapię w tej samej dawce.

Sposób przyjmowania

Tabletkę należy umieścić w jamie ustnej, gdzie szybko się rozpada w ślinie. Można ją następnie łatwo połknąć. Jeśli pacjent woli, może rozpuścić tabletkę w pełnej szklance wody tuż przed przyjęciem. Nie należy wyjmować tabletki z opakowania, dopóki nie jest się gotowym do jej zażycia – tabletka jest delikatna i może się uszkodzić.

Zalasta może być przyjmowana niezależnie od posiłków, ponieważ jedzenie nie wpływa na wchłanianie leku.

Specjalne grupy pacjentów

Osoby starsze (powyżej sześćdziesięciu pięciu lat): Lekarz może rozważyć zmniejszenie dawki początkowej do pięciu miligramów dziennie.

Pacjenci z problemami wątroby lub nerek: Również może być konieczne rozpoczęcie od mniejszej dawki początkowej.

Osoby palące tytoń: Palenie może przyspieszać metabolizm olanzapiny, więc lekarz może monitorować skuteczność leczenia i w razie potrzeby dostosować dawkowanie.

Nie należy przyjmować tego leku w następujących sytuacjach:

• Uczulenie na olanzapinę lub którykolwiek inny składnik preparatu.
• Ryzyko wystąpienia jaskry z wąskim kątem przesączania – schorzenia oka, które może prowadzić do utraty wzroku.

Przed rozpoczęciem leczenia Zalastą należy poinformować lekarza o wszystkich chorobach współistniejących i przyjmowanych lekach. Szczególną ostrożność należy zachować w następujących przypadkach:

Zwiększone ryzyko u osób starszych

Zalasta nie jest zalecana osobom w podeszłym wieku z psychozą lub zaburzeniami zachowania związanymi z otępieniem. Badania wykazały zwiększone ryzyko zgonu oraz zdarzeń naczyniowo-mózgowych (udar, przemijający napad niedokrwienny) w tej grupie pacjentów.

Choroba Parkinsona

Nie należy stosować Zalasty u pacjentów z chorobą Parkinsona leczonych lekami zwiększającymi poziom dopaminy. Lek może nasilać objawy parkinsonizmu i powodować omamy.

Złośliwy zespół neuroleptyczny

Rzadko podczas stosowania leków przeciwpsychotycznych może wystąpić poważny stan zwany złośliwym zespołem neuroleptycznym. Objawia się on bardzo wysoką gorączką, sztywnością mięśni, zaburzeniami świadomości i niestabilnością układu autonomicznego. W przypadku wystąpienia takich objawów należy natychmiast skontaktować się z lekarzem.

Cukrzyca i hiperglikemia

Olanzapina może powodować wzrost poziomu cukru we krwi. Pacjenci z cukrzycą lub czynnikami ryzyka jej rozwoju powinni regularnie kontrolować poziom glukozy. Objawy wysokiego cukru to: nadmierne pragnienie, częste oddawanie moczu, zwiększony apetyt i osłabienie.

Przyrost masy ciała

Podczas leczenia Zalastą często obserwuje się zwiększenie masy ciała. Lekarz powinien regularnie kontrolować wagę pacjenta – przed rozpoczęciem leczenia, po czterech, ośmiu i dwunastu tygodniach, a następnie co kwartał.

Zaburzenia lipidowe

Lek może wpływać na poziom tłuszczy we krwi (cholesterol, trójglicerydy). Zalecane są regularne badania kontrolne, szczególnie u osób z zaburzeniami przemiany lipidów.

Problemy z wątrobą

Na początku leczenia może wystąpić przejściowe, bezobjawowe zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych. Wymagane jest monitorowanie czynności wątroby, zwłaszcza u pacjentów z istniejącymi problemami hepatologicznymi.

Inne stany wymagające ostrożności

• Napady drgawkowe w wywiadzie.
• Przerost gruczołu krokowego.
• Niedrożność jelit.
• Zaburzenia krwi (neutropenia, leukopenia).
• Choroby serca, w tym wydłużenie odstępu QT.
• Ryzyko zakrzepicy żylnej.

Zalasta może wchodzić w interakcje z innymi substancjami, dlatego należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, suplementach i ziołach.

Leki wpływające na metabolizm olanzapiny

Fluwoksamina (lek przeciwdepresyjny) oraz niektóre antybiotyki (np. cyprofloksacyna) mogą zwiększać stężenie olanzapiny we krwi, co wymaga dostosowania dawki.

Karbamazepina (lek przeciwpadaczkowy) oraz palenie tytoniu mogą zmniejszać stężenie olanzapiny, co może wymagać zwiększenia dawki.

Alkohol i leki działające na ośrodkowy układ nerwowy

Należy unikać spożywania alkoholu podczas leczenia. Ostrożność wymagana jest również przy jednoczesnym stosowaniu leków uspokajających, nasennych czy przeciwbólowych działających na układ nerwowy.

Leki wpływające na układ sercowo-naczyniowy

Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków wydłużających odstęp QT, ponieważ może to zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca.

Ciąża: Doświadczenie ze stosowaniem Zalasty u kobiet w ciąży jest ograniczone. Lek powinien być stosowany tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu. Kobiety powinny niezwłocznie poinformować lekarza o zajściu w ciążę lub planowaniu ciąży.

Noworodki narażone na działanie olanzapiny w trzecim trymestrze ciąży mogą doświadczać objawów odstawiennych po urodzeniu, takich jak pobudzenie, zaburzenia oddychania czy problemy z karmieniem.

Karmienie piersią: Olanzapina przenika do mleka matki. Kobietom karmiącym piersią nie zaleca się przyjmowania tego leku.

Zalasta może powodować senność i zawroty głowy. Pacjenci powinni zachować szczególną ostrożność podczas prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi maszyn, zwłaszcza na początku leczenia, dopóki nie poznają swojej reakcji na lek.

Jak każdy lek, Zalasta może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.

Najczęstsze działania niepożądane (mogą dotyczyć więcej niż jednej na dziesięć osób)

• Zwiększenie masy ciała – często znaczne, wymagające monitorowania.
• Senność, zmęczenie.
• Zwiększenie stężenia prolaktyny – hormonu mogącego wpływać na cykl miesiączkowy u kobiet i funkcje seksualne u mężczyzn.

Częste działania niepożądane (mogą dotyczyć do jednej na dziesięć osób)

• Zwiększenie poziomu cholesterolu, glukozy i trójglicerydów we krwi.
• Zwiększony apetyt.
• Zawroty głowy.
• Objawy pozapiramidowe: drżenie, sztywność mięśni, trudności z wykonywaniem ruchów (parkinsonizm), bezwiedne ruchy (dyskineza), niepokój ruchowy (akatyzja).
• Zaparcia, suchość w ustach.
• Niskie ciśnienie krwi po zmianie pozycji ciała (niedociśnienie ortostatyczne).
• Przejściowe zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych.

Rzadsze, ale poważne działania niepożądane

• Złośliwy zespół neuroleptyczny – wymaga natychmiastowej pomocy medycznej.
• Zaburzenia rytmu serca, w tym wydłużenie odstępu QT.
• Zakrzepica żylna (zakrzepy w żyłach), w tym zatorowość płucna.
• Zapalenie trzustki.
• Zapalenie wątroby.
• Napady drgawkowe.
• Ciężkie reakcje skórne.

Jeśli wystąpią jakiekolwiek niepokojące objawy, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem. W przypadku ciężkich reakcji, takich jak trudności w oddychaniu, obrzęk twarzy czy nagła wysoka gorączka, należy wezwać pogotowie ratunkowe.

Objawy przedawkowania Zalasty mogą obejmować: przyspieszoną czynność serca, pobudzenie, zaburzenia mowy, różne objawy pozapiramidowe oraz obniżony poziom świadomości aż do śpiączki. W przypadku podejrzenia przedawkowania należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub udać się do najbliższego szpitala.

Nie istnieje specyficzne odtrutka na olanzapinę. Leczenie jest objawowe i wspierające.

• Przechowywać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci.
• Przechowywać w oryginalnym opakowaniu w celu ochrony przed światłem i wilgocią.
• Nie stosować po upływie terminu ważności podanego na opakowaniu.
• Brak specjalnych wymagań dotyczących temperatury przechowywania.

Każda tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej zawiera piętnaście miligramów olanzapiny jako substancję czynną.

Substancje pomocnicze: mannitol, celuloza mikrokrystaliczna, krospowidon, nisko podstawiona hydroksypropyloceluloza, aspartam (1,50 mg), krzemian wapnia, stearynian magnezu.

Ważna informacja dla osób z fenyloketonurią: Preparat zawiera aspartam, będący źródłem fenyloalaniny, co może być szkodliwe dla pacjentów z tą chorobą.

Zalasta 15 mg to okrągłe, obustronnie lekko wypukłe, żółte marmurkowe tabletki z możliwymi pojedynczymi plamkami.

Jeśli ma się jakiekolwiek wątpliwości dotyczące stosowania tego leku, należy zwrócić się do lekarza lub farmaceuty. Ten lek przepisano ściśle określonej osobie i nie należy go przekazywać innym, nawet jeśli objawy ich choroby są takie same.

Zalasta jest lekiem na receptę i powinna być stosowana wyłącznie pod nadzorem lekarza psychiatry, który będzie regularnie monitorował stan pacjenta i skuteczność leczenia.