Segan

Segan to lek dostępny wyłącznie na receptę, który zawiera substancję czynną selegilinę w postaci chlorowodorku. Każda biała, okrągła tabletka zawiera 5 mg tej substancji. Selegilina należy do grupy leków zwanych inhibitorami MAO-B, które pomagają w leczeniu choroby Parkinsona poprzez zwiększenie ilości dopaminy w mózgu.

Dopamina to bardzo ważny związek chemiczny w naszym mózgu, który odpowiada za kontrolę ruchów. U osób z chorobą Parkinsona jej poziom jest obniżony, co prowadzi do charakterystycznych objawów takich jak spowolnienie ruchów, drżenie czy sztywność mięśni. Segan działa na dwa sposoby: po pierwsze, hamuje działanie enzymu, który rozkłada dopaminę, dzięki czemu jej poziom się zwiększa. Po drugie, zmniejsza ponowne wchłanianie dopaminy w komórkach nerwowych, co dodatkowo podnosi jej stężenie w miejscach, gdzie jest najbardziej potrzebna.

Lek Segan jest przepisywany w dwóch głównych sytuacjach związanych z chorobą Parkinsona:

We wczesnym stadium choroby Parkinsona – Segan może być stosowany samodzielnie (w monoterapii) u pacjentów, u których dopiero zdiagnozowano chorobę. Dzięki temu można opóźnić moment, w którym konieczne będzie rozpoczęcie leczenia lewodopą, czyli innym lekiem przeciwparkinsonowskim. To ważne, ponieważ pozwala zachować skuteczność lewodopy na później, gdy choroba będzie bardziej zaawansowana.

W leczeniu skojarzonym z lewodopą – U pacjentów, którzy już przyjmują lewodopę (z inhibitorem dekarboksylazy lub bez niego), Segan może być dodany do terapii. Taka kombinacja pozwala na zmniejszenie dawki lewodopy średnio o 10-30%, a czasem nawet więcej, co zmniejsza ryzyko działań niepożądanych związanych z długotrwałym stosowaniem lewodopy.

Lek może być również stosowany w leczeniu objawowego parkinsonizmu, czyli zespołu objawów przypominających chorobę Parkinsona, ale wywołanych innymi przyczynami.

Segan należy zawsze stosować dokładnie tak, jak zalecił lekarz. Tabletki przyjmuje się doustnie, popijając wodą.

Standardowe dawkowanie

Zalecana dawka dobowa wynosi od 5 mg do 10 mg na dobę. Dawkowanie zależy od tego, czy lek stosuje się samodzielnie, czy w połączeniu z innymi lekami:

W leczeniu skojarzonym z lewodopą: Zazwyczaj rozpoczyna się od dawki 5 mg raz na dobę, przyjmowanej rano. Jeśli po pewnym czasie nie uzyska się zadowalającej poprawy, lekarz może zwiększyć dawkę do 10 mg na dobę – można ją przyjmować jednorazowo rano lub podzielić na dwie dawki (rano i w południe).

Po 2-3 dniach stosowania Seganu w połączeniu z lewodopą, lekarz zazwyczaj zmniejsza dawkę lewodopy. Redukcja wynosi zazwyczaj 10-30% początkowej dawki, a w przypadku długotrwałego leczenia może być nawet większa. To naturalna konsekwencja tego, że Segan wzmacnia działanie lewodopy.

Ważne wskazówki dotyczące stosowania

Nie należy przekraczać maksymalnej dawki dobowej wynoszącej 10 mg. Wyższe dawki mogą powodować utratę selektywności działania leku i prowadzić do poważnych działań niepożądanych, w tym niekontrolowanego wzrostu ciśnienia tętniczego, szczególnie po spożyciu pokarmów bogatych w tyraminę (dojrzewające sery, wino, piwo, kawior).

Jeśli pacjent ma problemy z nerkami lub wątrobą, lekarz może zalecić odpowiednie zmniejszenie dawki, choć konkretne wytyczne dotyczące modyfikacji dawkowania w tych przypadkach nie są jednoznacznie określone.

Istnieje wiele sytuacji, w których stosowanie Seganu jest bezwzględnie zabronione ze względu na ryzyko poważnych powikłań zdrowotnych:

Nadwrażliwość i rodzaj schorzenia

Nie można stosować leku, jeśli: Pacjent jest uczulony na selegilinę lub którąkolwiek inną substancję zawartą w leku. Objawy uczulenia mogą obejmować wysypkę, świąd, trudności w oddychaniu czy obrzęk twarzy.

Pacjent ma zespoły pozapiramidowe niezwiązane z niedoborem dopaminy, takie jak pląsawica Huntingtona czy drżenie samoistne. W tych przypadkach Segan nie będzie skuteczny, a może nawet pogorszyć objawy.

Problemy z żołądkiem i narządami wewnętrznymi

Lek jest przeciwwskazany u osób z czynną chorobą wrzodową żołądka lub dwunastnicy, ostrą niewydolnością wątroby lub nerek. W tych stanach organizm nie jest w stanie prawidłowo przetwarzać leku, co może prowadzić do nagromadzenia się substancji toksycznych.

Niebezpieczne kombinacje z innymi lekami

Segan absolutnie nie może być stosowany jednocześnie z następującymi grupami leków:

• Leki przeciwdepresyjne: Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI) takie jak fluoksetyna, sertralina, paroksetyna, citalopram, escitalopram, oraz leki z grupy SNRI (wenlafaksyna). Połączenie może prowadzić do zespołu serotoninowego – groźnego stanu objawiającego się gorączką, pobudzeniem, sztywnością mięśni, a nawet śpiączką.
• Opioidy: Petydyna, tramadol, dekstrometorfan, fentanyl, metadon – leki stosowane w leczeniu bólu lub jako środki przeciwkaszlowe. Ich połączenie z Seganem może wywołać poważne zaburzenia neurologiczne.
• Leki na migrenę: Agonisty serotoniny takie jak sumatryptan, naratryptan, zolmitryptan, ryzatryptan.
• Inne inhibitory MAO: Nie wolno łączyć Seganu z innymi inhibitorami monoaminooksydazy, w tym z linezolidem (antybiotykiem).
• Sympatykomimetyki: Leki pobudzające układ współczulny.

Schorzenia skóry i inne przeciwwskazania

Segan nie może być stosowany u osób z dermatozami (chorobami skóry) o nieustalonej przyczynie, ponieważ lek może pobudzić rozwój czerniaka złośliwego.

Jeśli Segan jest stosowany w połączeniu z lewodopą, należy również uwzględnić przeciwwskazania dla lewodopy, takie jak: ciężkie choroby sercowo-naczyniowe (nadciśnienie, ciężka dławica piersiowa, zaburzenia rytmu serca), psychozy z zaawansowaną demencją, przerost prostaty z zatrzymaniem moczu, jaskra z wąskim kątem przesączania, nadczynność tarczycy oraz guz chromochłonny nadnerczy.

Interakcje z lewodopą

Ponieważ Segan wzmacnia działanie lewodopy, działania niepożądane związane z lewodopą mogą być bardziej nasilone, szczególnie u pacjentów przyjmujących wysokie dawki. Pacjenci powinni być regularnie monitorowani przez lekarza. Dodanie Seganu do terapii może spowodować wystąpienie mimowolnych ruchów lub pobudzenia – w takich przypadkach konieczne jest zmniejszenie dawki lewodopy.

Zaburzenia kontroli impulsów

U niektórych pacjentów z chorobą Parkinsona leczonych lekami dopaminergicznymi (w tym Seganem) obserwowano problemy z kontrolowaniem impulsów. Mogą to być takie zachowania jak: patologiczny hazard, nadmierne zakupy, zwiększony apetyt czy nadpobudliwość seksualna. Jeśli zauważysz u siebie takie objawy, koniecznie poinformuj o tym lekarza.

Nie przekraczaj zalecanej dawki

Bardzo ważne jest, aby nie przekraczać maksymalnej dawki dobowej wynoszącej 10 mg. Wyższe dawki mogą powodować utratę selektywności działania leku – wtedy Segan zaczyna hamować nie tylko MAO-B, ale także MAO-A, co prowadzi do poważnych działań niepożądanych i niebezpiecznych interakcji z pokarmem i innymi lekami.

Szczególna ostrożność u pacjentów z dodatkowymi schorzeniami

Zwiększoną uwagę należy zachować u osób z: niestabilnym nadciśnieniem tętniczym, zaburzeniami rytmu serca, ciężką dławicą piersiową, psychozami oraz chorobą wrzodową w przeszłości. U pacjentów z niewydolnością wątroby lub nerek lek należy stosować ostrożnie, a dawki powinny być odpowiednio zmniejszone.

Zabiegi chirurgiczne i znieczulenie

Jeśli planujesz jakikolwiek zabieg chirurgiczny wymagający znieczulenia ogólnego, koniecznie poinformuj lekarza anestezjologa o przyjmowaniu Seganu. Lek może wzmacniać działanie środków znieczulających i powodować problemy z oddychaniem, krążeniem czy spadek ciśnienia.

Alkohol

Podczas przyjmowania Seganu należy unikać picia alkoholu, ponieważ może on nasilać działania niepożądane leku i wpływać na ośrodkowy układ nerwowy.

Leki, których absolutnie nie można łączyć z Seganem

Oprócz leków wymienionych w przeciwwskazaniach, należy również unikać:

Buspiron: Lek stosowany w leczeniu lęku – może powodować nagły wzrost ciśnienia tętniczego. Można go stosować dopiero po upływie 10 dni od zakończenia leczenia Seganem.

Doustne środki antykoncepcyjne: Mogą zwiększać biodostępność selegiliny, dlatego ich jednoczesne stosowanie z Seganem nie jest zalecane.

Odstępy czasowe między lekami

Ze względu na poważne ryzyko interakcji, istnieją ścisłe zasady dotyczące odstępów czasowych między stosowaniem Seganu a innymi lekami:

• Po zakończeniu leczenia Seganem: Należy odczekać co najmniej 14 dni przed rozpoczęciem stosowania leku, który wchodzi w interakcje z Seganem.
• Przed rozpoczęciem leczenia Seganem: Po zakończeniu stosowania leku wchodzącego w interakcje należy odczekać czas równy 5 okresom półtrwania tego leku (dla fluoksetyny to minimum 5 tygodni, dla innych SSRI zazwyczaj 1 tydzień).
• Agonisty serotoniny: Wystarczy zachować 24-godzinną przerwę między odstawieniem Seganu a rozpoczęciem ich stosowania.

Leki wymagające ostrożności

Segan nasila działanie amin katecholowych (dopaminy, epinefryny, norepinefryny). Ze względu na wysoki stopień wiązania z białkami krwi, jednoczesne stosowanie z lekami o wąskim indeksie terapeutycznym, takimi jak glikozydy naparstnicy czy leki przeciwzakrzepowe, wymaga szczególnej ostrożności i dokładnego monitorowania.

Równoczesne stosowanie z amantadyną lub lekami antycholinergicznymi może zwiększać częstość występowania działań niepożądanych. Należy również unikać jednoczesnego stosowania z lekami wpływającymi na ciśnienie krwi (zarówno podwyższającymi, jak i obniżającymi), lekami psychostymulującymi oraz środkami uspokajającymi i nasennymi.

Interakcje z pokarmem

Ponieważ Segan w zalecanych dawkach selektywnie hamuje tylko MAO-B, zazwyczaj nie występuje tzw. „efekt serowy” (gwałtowny wzrost ciśnienia po spożyciu pokarmów bogatych w tyraminę). Dlatego przy stosowaniu zalecanych dawek nie są wymagane ograniczenia żywieniowe. Jednak przekroczenie dawki 10 mg na dobę może prowadzić do utraty tej selektywności, i wtedy należy unikać pokarmów o wysokiej zawartości tyraminy, takich jak dojrzewające sery czy produkty drożdżowe.

Stosowanie w ciąży

Nie ma wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania Seganu u kobiet w ciąży. Badania na zwierzętach wykazały działanie toksyczne na rozrodczość, ale tylko w przypadku dawek wielokrotnie wyższych od stosowanych u ludzi. Ze względu na brak pewności co do bezpieczeństwa, jako środek ostrożności zaleca się unikanie stosowania Seganu w czasie ciąży.

Karmienie piersią

Nie wiadomo, czy selegilina przenika do mleka ludzkiego. Badania fizyko-chemiczne sugerują, że może to nastąpić, dlatego nie można wykluczyć ryzyka dla dziecka karmionego piersią. Z tego powodu Segan nie powinien być stosowany podczas karmienia piersią.

Segan może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Jeśli podczas stosowania leku występują działania niepożądane, które mogą wpływać na sprawność psychofizyczną – takie jak zawroty głowy, omamy czy dezorientacja – nie należy prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn. Przed podjęciem takich czynności warto sprawdzić, jak organizm reaguje na lek.

Jak każdy lek, Segan może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Selegilina stosowana samodzielnie jest zazwyczaj dobrze tolerowana.

Najczęstsze działania niepożądane

Bardzo często (u więcej niż 1 na 10 osób): Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej.

Często (u 1 do 10 osób na 100):

• Nudności – najczęściej występujące działanie niepożądane, dotyczące około 20% pacjentów.
• Zaburzenia snu, bezsenność.
• Omamy, splątanie, depresja.
• Zaburzenia ruchowe (dyskinezje, spowolnienie ruchów, drżenia).
• Zawroty głowy, bóle głowy, problemy z równowagą.
• Bradykardia (zwolnienie akcji serca).
• Niedociśnienie lub nadciśnienie tętnicze.
• Przekrwienie błony śluzowej nosa, ból gardła.
• Zaparcia, biegunka, owrzodzenie jamy ustnej.
• Zwiększona potliwość.
• Ból stawów, ból pleców, kurcze mięśni.
• Zmęczenie, upadki.
• Niewielkie zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych w surowicy.

Mniej częste działania niepożądane

Niezbyt często (u 1 do 10 osób na 1000): Zapalenie gardła, leukocytopenia (zmniejszenie liczby białych krwinek), trombocytopenia (zmniejszenie liczby płytek krwi), utrata apetytu, niezwykłe sny, pobudzenie, lęk, psychozy, zmiany nastroju, niewyraźne widzenie, kołatanie serca, dławica piersiowa, hipotonia ortostatyczna (spadek ciśnienia przy wstawaniu), duszność, suchość w jamie ustnej, wypadanie włosów, wykwity skórne, ból w klatce piersiowej, obrzęk stawu skokowego.

Rzadkie działania niepożądane

Rzadko (u 1 do 10 osób na 10000): Niepokój, podniecenie, reakcje skórne, zaburzenia w oddawaniu moczu.

Działania niepożądane o nieznanej częstości

Nadpobudliwość seksualna, zatrzymanie moczu.

Działania niepożądane w połączeniu z lewodopą

Gdy Segan jest stosowany w połączeniu z lewodopą, mogą wystąpić nasilone działania niepożądane lewodopy, takie jak: niepokój, zaburzenia ruchowe, nieprawidłowe ruchy, pobudzenie, splątanie, nudności, omamy, bóle głowy, niedociśnienie ortostatyczne, zaburzenia rytmu serca, zawroty głowy. Te objawy zazwyczaj ustępują po zmniejszeniu dawki lewodopy. U osób starszych z długim przebiegiem choroby i innymi współistniejącymi schorzeniami działania niepożądane mogą być poważne i zagrażające życiu.

Co zrobić w przypadku działań niepożądanych?

Jeśli zauważysz jakiekolwiek działania niepożądane, poinformuj o tym lekarza lub farmaceutę. Dotyczy to również działań niepożądanych niewymienionych w tej charakterystyce. Działania niepożądane można zgłaszać bezpośrednio do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych.

Przedawkowanie Seganu nie wywołuje charakterystycznych objawów. Jednak w przypadku przyjęcia bardzo dużej dawki (np. 600 mg dziennie) obserwowano ciężkie niedociśnienie oraz pobudzenie psychoruchowe.

Ponieważ selektywne hamowanie MAO-B występuje tylko w zalecanych dawkach (5-10 mg dziennie), objawy przedawkowania mogą przypominać te występujące przy przedawkowaniu nieselektywnych inhibitorów MAO. Objawy mogą rozwijać się w ciągu 24 godzin i obejmować: pobudzenie, drażliwość, senność, drżenie, ciężki ból głowy, omamy, na przemian niskie i wysokie ciśnienie krwi, zawroty głowy, omdlenia, zapaść naczyniową, szybki i nieregularny puls, ból w klatce piersiowej, zapaść oddechową, ciężkie skurcze mięśni, bardzo wysoką gorączkę, obfite pocenie, śpiączkę i drgawki.

Nie istnieje specyficzna odtrutka na przedawkowanie Seganu. W przypadku podejrzenia przedawkowania należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub udać się do szpitala. Leczenie jest objawowe i wspierające.

Segan należy przechowywać w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci. Nie stosuj leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu. Termin ważności oznacza ostatni dzień podanego miesiąca.

Lek należy przechowywać w oryginalnym opakowaniu, w temperaturze poniżej 25°C. Nie wyrzucaj leków do kanalizacji ani domowych pojemników na odpadki. Zapytaj farmaceutę, jak usunąć leki, których już nie stosujesz. Takie postępowanie pomoże chronić środowisko.

Każda tabletka Segan zawiera 5 mg substancji czynnej – selegiliny chlorowodorku. Tabletki są białe, okrągłe i obustronnie wypukłe.

Substancje pomocnicze to: Ludipress (mieszanina laktozy, powidonu K30 i krospowidonu) oraz magnezu stearynian. Lek zawiera laktozę – substancję, którą należy wziąć pod uwagę u osób z nietolerancją laktozy.

Lek jest dostępny w opakowaniach zawierających 60 tabletek (3 blistry po 20 tabletek) w tekturowym pudełku.