Metformax SR 750

Metformax SR 750 to lek przeciwcukrzycowy w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu, przeznaczony do leczenia cukrzycy typu 2 u dorosłych. Każda tabletka zawiera 750 mg metforminy chlorowodorku, co odpowiada 585 mg czystej metforminy. Preparat charakteryzuje się specjalną formułą, która zapewnia stopniowe uwalnianie substancji czynnej, co zwiększa komfort stosowania i poprawia tolerancję leczenia.

Lek jest wskazany w leczeniu cukrzycy typu 2, szczególnie u osób z nadwagą, gdy sama dieta i aktywność fizyczna nie wystarczają do osiągnięcia odpowiedniej kontroli poziomu cukru we krwi. Metformax SR 750 może być stosowany jako jedyny lek lub w połączeniu z innymi lekami obniżającymi poziom glukozy przyjmowanymi doustnie, a także z insuliną.

Metformina należy do grupy leków zwanych biguanidami. Jej działanie polega na obniżaniu poziomu cukru we krwi, ale co ważne – nie pobudza ona trzustki do wydzielania insuliny, dzięki czemu nie powoduje niebezpiecznych spadków poziomu cukru (hipoglikemii) przy stosowaniu jako jedyny lek.

Mechanizm działania obejmuje:

• Zmniejszenie produkcji glukozy w wątrobie poprzez zahamowanie jej powstawania z innych substancji oraz rozkładu glikogenu.
• Poprawę wrażliwości komórek mięśniowych na insulinę, co ułatwia im pobieranie i wykorzystywanie glukozy.
• Opóźnienie wchłaniania glukozy z jelit po posiłku.
• Zwiększenie zdolności komórek do magazynowania glukozy w postaci glikogenu.

Dodatkowo metformina korzystnie wpływa na metabolizm tłuszczów – może zmniejszać stężenie cholesterolu całkowitego, jego złej frakcji (LDL) oraz trójglicerydów. Lek ten często łączy się z utrzymaniem lub nawet niewielkim zmniejszeniem masy ciała, co jest szczególnie korzystne dla osób z nadwagą.

Dawkowanie u osób z prawidłową czynnością nerek

Metformax SR 750 jest przeznaczony dla pacjentów, którzy są już leczeni tabletkami metforminy. Dawka powinna być równoważna dotychczasowej dobowej dawce metforminy, do maksymalnej dawki 1500 mg na dobę. Tabletki należy przyjmować wraz z wieczornym posiłkiem.

Ważne zasady przyjmowania:

• Tabletki należy połykać w całości, popijając szklanką wody.
• Nie wolno ich żuć, łamać ani kruszyć.
• Preparat przyjmujemy razem z wieczornym posiłkiem.
• Po przełknięciu tabletek, w kale mogą być widoczne otoczki tabletek – jest to normalne zjawisko i nie oznacza, że lek nie został wchłonięty.

Pacjenci w podeszłym wieku

U osób starszych dawkę należy ustalić indywidualnie, biorąc pod uwagę czynność nerek. Konieczna jest regularna kontrola czynności nerek podczas leczenia.

Zaburzenia czynności nerek

Przed rozpoczęciem leczenia oraz później co najmniej raz w roku należy oznaczać wskaźnik przesączania kłębuszkowego (GFR). U osób ze zwiększonym ryzykiem pogorszenia czynności nerek oraz u pacjentów w podeszłym wieku kontrole powinny być częstsze (co 3-6 miesięcy).

Maksymalne dawki dobowe w zależności od GFR:

• GFR 60-89 ml/min: maksymalnie 2000 mg (można rozważyć zmniejszenie dawki).
• GFR 45-59 ml/min: maksymalnie 2000 mg (dawka początkowa nie większa niż połowa maksymalnej).
• GFR 30-44 ml/min: maksymalnie 1000 mg.
• GFR poniżej 30 ml/min: lek jest przeciwwskazany.

Metformax SR 750 nie może być stosowany w następujących sytuacjach:

• Uczulenie na metforminę lub którykolwiek składnik preparatu.
• Jakikolwiek rodzaj ostrej kwasicy metabolicznej (kwasica mleczanowa, kwasica ketonowa w cukrzycy).
• Stan przed-śpiączkowy w cukrzycy.
• Ciężka niewydolność nerek (GFR poniżej 30 ml/min).
• Ostre stany mogące prowadzić do zaburzenia czynności nerek: odwodnienie, ciężkie zakażenie, wstrząs.
• Choroby powodujące niedotlenienie tkanek: niewyrównana niewydolność serca, niewydolność oddechowa, niedawno przebyty zawał serca, wstrząs.
• Niewydolność wątroby, ostre zatrucie alkoholem, alkoholizm.

Kwasica mleczanowa – rzadkie ale poważne powikłanie

Kwasica mleczanowa to bardzo rzadkie, ale ciężkie powikłanie metaboliczne, które może wystąpić podczas leczenia metforminą. Najczęściej pojawia się przy nagłym pogorszeniu czynności nerek, chorobach serca, układu oddechowego lub w przypadku posocznicy.

Objawy kwasicy mleczanowej, które wymagają natychmiastowej pomocy lekarskiej:

• Duszność kwasicza (szybkie, głębokie oddychanie).
• Ból brzucha.
• Skurcze mięśni.
• Ogólne osłabienie.
• Obniżenie temperatury ciała.
• W ciężkich przypadkach – śpiączka.

W przypadku wystąpienia tych objawów należy natychmiast odstawić lek i zgłosić się do lekarza.

Sytuacje wymagające tymczasowego odstawienia leku

Odwodnienie: W przypadku ciężkiej biegunki, wymiotów, gorączki lub zmniejszonej podaży płynów należy tymczasowo przerwać stosowanie metforminy i skontaktować się z lekarzem.

Badania obrazowe ze środkiem kontrastowym: Przed badaniem z użyciem środka kontrastowego zawierającego jod (np. tomografia komputerowa, angiografia) należy przerwać stosowanie metforminy i nie stosować jej przez co najmniej 48 godzin po badaniu. Lek można wznowić dopiero po potwierdzeniu, że czynność nerek jest stabilna.

Zabiegi chirurgiczne: Metforminę należy odstawić bezpośrednio przed zabiegiem w znieczuleniu ogólnym, podpajęczynówkowym lub zewnątrzoponowym. Leczenie można wznowić nie wcześniej niż 48 godzin po zabiegu, po wznowieniu jedzenia i picia oraz po sprawdzeniu, że czynność nerek jest prawidłowa.

Niedobór witaminy B12

Długotrwałe stosowanie metforminy może prowadzić do zmniejszenia stężenia witaminy B12 w organizmie. Ryzyko to wzrasta wraz ze zwiększeniem dawki leku i czasu trwania leczenia. W przypadku objawów sugerujących niedobór (takich jak niedokrwistość lub zaburzenia czucia) należy skontaktować się z lekarzem.

Alkohol

Podczas leczenia metforminą należy unikać nadmiernego spożycia alkoholu, ponieważ zwiększa on ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej.

Jak każdy lek, Metformax SR 750 może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Postać tabletek o przedłużonym uwalnianiu zazwyczaj jest lepiej tolerowana niż zwykłe tabletki metforminy.

Bardzo częste (mogą wystąpić u więcej niż 1 na 10 osób):

• Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego: nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha, utrata apetytu.

Te objawy występują najczęściej na początku leczenia i zwykle ustępują samoistnie. Stopniowe zwiększanie dawki może pomóc w lepszej tolerancji leku.

Częste (mogą wystąpić u mniej niż 1 na 10 osób):

• Zmniejszenie stężenia lub niedobór witaminy B12.
• Zaburzenia smaku.

Bardzo rzadkie (mogą wystąpić u mniej niż 1 na 10 000 osób):

• Kwasica mleczanowa – wymaga natychmiastowej pomocy medycznej.
• Nieprawidłowe wyniki badań wątroby lub zapalenie wątroby, które ustępują po odstawieniu leku.
• Reakcje skórne: rumień, świąd, pokrzywka.

Leki, których jednoczesne stosowanie nie jest zalecane:

Alkohol: Zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej, szczególnie przy niedożywieniu lub zaburzeniach czynności wątroby.

Środki kontrastowe zawierające jod: Należy przerwać stosowanie metforminy przed badaniem i nie wznawiać jej przez co najmniej 48 godzin po badaniu.

Leki wymagające ostrożności:

Leki wpływające na czynność nerek: Niesteroidowe leki przeciwzapalne (w tym inhibitory COX-II), leki obniżające ciśnienie (inhibitory ACE, sartany) oraz leki moczopędne mogą zwiększać ryzyko kwasicy mleczanowej. Konieczne jest dokładne monitorowanie czynności nerek.

Leki podwyższające poziom cukru: Glikokortykosteroidy (kortyzol i podobne) oraz leki pobudzające układ współczulny mogą osłabiać działanie metforminy. Może być konieczna częstsza kontrola poziomu cukru we krwi i dostosowanie dawki.

Leki wpływające na wydalanie metforminy: Niektóre leki (np. cymetydyna, trymetoprim, werapamil) mogą wpływać na działanie lub wydalanie metforminy z organizmu. W takich przypadkach może być konieczne dostosowanie dawki.

Ciąża

Niekontrolowany poziom cukru we krwi w okresie przed zajściem w ciążę i podczas ciąży wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wad wrodzonych, poronienia, nadciśnienia ciążowego i innych powikłań. Bardzo ważne jest utrzymanie poziomu cukru jak najbliżej normy przez cały okres ciąży.

Metformina przenika przez łożysko. Duża liczba danych dotyczących kobiet w ciąży nie wskazuje na zwiększone ryzyko wad wrodzonych ani szkodliwego wpływu na płód po stosowaniu metforminy. Jeśli jest to klinicznie konieczne, stosowanie metforminy można rozważyć w okresie ciąży jako uzupełnienie leczenia insuliną lub alternatywę dla insuliny. Decyzję o stosowaniu leku w ciąży zawsze powinien podjąć lekarz.

Karmienie piersią

Metformina przenika do mleka kobiecego. Nie zaobserwowano działań niepożądanych u karmionych piersią niemowląt, jednak z uwagi na ograniczone dane, nie zaleca się stosowania metforminy podczas karmienia piersią. Decyzję o przerwaniu karmienia należy podjąć po rozważeniu korzyści z karmienia piersią i potencjalnego ryzyka dla dziecka.

Metformina stosowana jako jedyny lek nie powoduje obniżenia poziomu cukru we krwi (hipoglikemii) i nie ma wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Należy jednak pamiętać o ryzyku hipoglikemii, gdy metformina jest stosowana w połączeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi (np. pochodnymi sulfonylomocznika, insuliną lub meglitynidami).

Przedawkowanie metforminy nie powoduje obniżenia poziomu cukru we krwi, jednak może wywołać kwasicę mleczanową. Kwasica mleczanowa jest stanem zagrażającym życiu i wymaga leczenia szpitalnego. Najskuteczniejszą metodą usuwania metforminy i mleczanów z organizmu jest hemodializa (oczyszczanie krwi).

W przypadku podejrzenia przedawkowania należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub zgłosić się do szpitala.

• Przechowywać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci.
• Nie stosować po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu.
• Brak specjalnych zaleceń dotyczących przechowywania – lek można przechowywać w temperaturze pokojowej.
• Nie wyrzucać leków do kanalizacji ani do śmieci. W razie wątpliwości zapytać farmaceutę, jak usunąć leki, które nie są już potrzebne.

Substancja czynna: Każda tabletka zawiera 750 mg metforminy chlorowodorku, co odpowiada 585 mg metforminy.

Substancje pomocnicze: Magnezu stearynian, krzemionka koloidalna bezwodna, karmeloza sodowa, hypromeloza 100 000 mPaS.

Produkt zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, co oznacza, że jest „wolny od sodu”.

Metformax SR 750 to białe lub prawie białe tabletki w kształcie kapsułki o długości około 19,6 mm i szerokości około 9,3 mm. Po jednej stronie tabletek wytłoczony jest napis „SR 750″, druga strona jest gładka.

Lek dostępny jest w blistrach PVC/Aluminium w opakowaniach po 30 lub 60 tabletek.