Lithium Carbonicum GSK

Lithium Carbonicum GSK to preparat zawierający węglan litu, który znajduje zastosowanie w leczeniu zaburzeń nastroju. Każda tabletka zawiera 250 mg litu węglanu jako substancji czynnej. Lek dostępny jest w formie białych do kremowych, okrągłych tabletek z oznakowaniem LC po jednej stronie.

Lek jest przeznaczony dla osób zmagających się z zaburzeniami afektycznymi dwubiegunowymi oraz zaburzeniami depresyjnymi nawracającymi. Stosuje się go w kilku sytuacjach klinicznych:

• W leczeniu epizodu maniakalnego – stanu charakteryzującego się nadmiernie podniesionym nastrojem, zwiększoną aktywnością i impulsywnością.
• W zapobieganiu nawrotom zaburzeń afektywnych dwubiegunowych – lek pomaga stabilizować nastrój i zmniejszać częstotliwość oraz nasilenie kolejnych epizodów choroby.
• W zapobieganiu występowaniu epizodów depresji u osób z nawracającymi zaburzeniami depresyjnymi.

Węglan litu działa normalizująco i stabilizująco na nastrój, nie wywołując przy tym działania psychotropowego u osób zdrowych.

Mechanizm działania litu nie jest jeszcze w pełni poznany, ale naukowcy przyjmują, że substancja ta wpływa na funkcjonowanie komórek nerwowych w mózgu. Lit hamuje transport sodu do wnętrza neuronu, co zaburza uwalnianie ważnych przekaźników nerwowych – noradrenaliny i dopaminy. Jednocześnie w pewnym stopniu hamuje ich ponowny wychwyt przez komórki nerwowe.

Działanie lecznicze pojawia się zwykle po 1-3 tygodniach regularnego przyjmowania leku. U osób z zaburzeniami afektycznymi dwubiegunowymi i zaburzeniami depresyjnymi nawracającymi węglan litu leczy objawy epizodu maniakalnego, zapobiega jego występowaniu oraz chroni przed nawrotami epizodów depresyjnych.

Ważna informacja: Węglan litu charakteryzuje się małym współczynnikiem terapeutycznym, co oznacza, że dawka lecznicza jest bliska dawce toksycznej. Z tego powodu indywidualną dawkę należy wyznaczyć na podstawie pomiaru stężenia litu w surowicy krwi oraz obserwowanej poprawy klinicznej.

Dawkowanie standardowe

Dawka dobowa wynosi zwykle od 0,5 do 1,25 g węglanu litu w dawkach podzielonych. Dawkę dobową należy zwiększać stopniowo, a w początkowym okresie terapii stężenie litu w surowicy należy kontrolować co najmniej raz w tygodniu.

W ostrych stanach maniakalnych

W ostrych epizodach choroby stosuje się dawkę od 1,5 do 2,0 g na dobę. Stężenie litu w osoczu krwi powinno wtedy wynosić od 0,6 do 1,2 mmol/l. Po ustąpieniu ostrej fazy choroby dawkę należy natychmiast zmniejszyć.

W zapobieganiu nawrotom

Zalecane jest utrzymanie stężenia litu w surowicy w zakresie 0,5-0,8 mmol/l. Po osiągnięciu wymaganego stężenia kontrolę można przeprowadzać rzadziej – co miesiąc lub co 2 miesiące, a podczas remisji co 2-3 miesiące.

Ważne zasady przyjmowania leku

• Dawkę dobową należy dzielić co najmniej na 3 części.
• Jeśli pominiesz jedną dawkę, nie podwajaj następnej.
• Lek należy przyjmować regularnie o stałych porach.
• W czasie terapii ważne jest zapewnienie odpowiedniej ilości sodu i wody w diecie.

Stosowanie u dzieci

Nie zaleca się stosowania produktu u dzieci w wieku poniżej 12 lat.

Odstawianie leku

Zaleca się stopniowe odstawianie litu przez okres przynajmniej 2 tygodni, ponieważ może to opóźnić nawrót objawów choroby podstawowej. Nigdy nie przerywaj leczenia samodzielnie – zawsze skonsultuj się z lekarzem.

Leku nie można stosować w następujących sytuacjach:

• Jeśli jesteś uczulony na węglan litu lub którykolwiek z pozostałych składników produktu.
• W przypadku ciężkiej niewydolności nerek.
• Po świeżo przebytym zawale mięśnia sercowego.
• Przy organicznych uszkodzeniach mózgu.
• W przypadku białaczki.
• W czasie ciąży, szczególnie w pierwszym trymestrze – lit może powodować wady wrodzone u dziecka, zwłaszcza w układzie sercowo-naczyniowym.
• W okresie karmienia piersią – lit przenika do mleka matki i może wywołać objawy zatrucia u dziecka.

Przed rozpoczęciem leczenia litem wskazana jest ocena czynności tarczycy, nerek, serca (zapis EKG) oraz oznaczenie stężenia sodu i glukozy w surowicy krwi.

Zwiększone ryzyko objawów toksycznych

Szczególną ostrożność należy zachować u osób z następującymi schorzeniami:

• Ciężką niewydolnością nerek.
• Chorobą sercowo-naczyniową.
• Nieleczoną niedoczynnością tarczycy.
• Niewyrównanym stężeniem sodu wynikającym z odwodnienia.
• Chorobą Addisona (niewydolność kory nadnerczy).
• Zmniejszoną podażą soli w diecie.

Inne stany wymagające ostrożności

Szczególnie ostrożnie należy stosować lit w następujących chorobach: chorobie Parkinsona, zaburzeniach czynności węzła zatokowego i przewodnictwa zatokowo-komorowego, padaczce, łuszczycy, wrodzonej nużliwości mięśni, cukrzycy oraz schizofrenii.

Zespół Brugadów

Lit jest inhibitorem kanałów sodowych mięśnia sercowego, podczas jego stosowania może ujawnić się uwarunkowany genetycznie zespół Brugadów – poważne zaburzenie rytmu serca. Z tego względu należy unikać stosowania litu u pacjentów z tym zespołem.

Wpływ na nerki

Lit hamuje wychwyt zwrotny sodu z kanalików nerkowych. W przypadku biegunki lub nadmiernego pocenia (np. podczas infekcji) może być konieczne zmniejszenie dawki lub czasowe przerwanie terapii. Po przedłużonym leczeniu litem mogą wystąpić zmiany histologiczne w nerkach, które mogą prowadzić do zaburzenia ich czynności. Zaleca się okresowe monitorowanie czynności nerek.

Ważna informacja o diecie

W czasie terapii pacjent musi zapewnić sobie odpowiednią ilość sodu i wody w diecie. Niedobór sodu i wody nasila wchłanianie zwrotne litu w nerkach, co prowadzi do zwiększenia jego stężenia w osoczu i może wywołać objawy toksyczne.

Wiele leków może wpływać na stężenie litu w organizmie lub nasilać jego działania niepożądane. Zawsze informuj lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach.

Leki zwiększające stężenie litu (ryzyko toksyczności)

• Metronidazol – lek przeciwbakteryjny.
• Niesteroidowe leki przeciwzapalne, takie jak indometacyna czy ketoprofen.
• Inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę – leki stosowane w nadciśnieniu tętniczym.
• Antagoniści receptora angiotensyny II – również stosowane w nadciśnieniu.
• Leki moczopędne, zwłaszcza tiazydowe i amiloryd.

Leki zmniejszające stężenie litu

• Mocznik.
• Ksantyny, takie jak aminofilina, kofeina, teofilina.
• Związki alkalizujące, np. węglan sodu.
• Inhibitory SGLT2 (gliflozyny) – leki stosowane w cukrzycy.
• Leki moczopędne będące inhibitorami anhydrazy węglanowej.

Leki powodujące neurotoksyczność

Następujące leki mogą nasilać objawy pozapiramidowe i powodować objawy neurotoksyczności (takie jak niezborność ruchowa, drżenie, mimowolne skurcze mięśniowe, zaburzenia mowy, splątanie, senność):

• Neuroleptyki, takie jak chloropromazyna, haloperidol.
• Karbamazepina – lek przeciwpadaczkowy.
• Metyldopa – lek stosowany w nadciśnieniu.
• Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny – leki przeciwdepresyjne, mogą prowadzić do wystąpienia zespołu serotoninowego.
• Leki z grupy antagonistów kanału wapniowego.
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne.

Inne ważne interakcje

Lit może nasilać i wydłużać działanie leków zwiotczających mięśnie oraz w rzadkich przypadkach wyzwalać napady wrodzonej nużliwości mięśni. Nasila również hamujące działanie dużych dawek jodu na tarczycę.

Jak każdy lek, Lithium Carbonicum GSK może powodować działania niepożądane. Ich wystąpienie i nasilenie zależą od wrażliwości pacjenta oraz stężenia leku w surowicy krwi.

Objawy w początkowym okresie leczenia

W początkowym okresie stosunkowo często występują:

• Drżenia mięśniowe.
• Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka).
• Wielomocz – częste oddawanie moczu.
• Wzmożone pragnienie.
• Osłabienie siły mięśniowej.
• Uczucie znużenia.

Podczas kontynuowania leczenia objawy te zwykle stają się mniej nasilone.

Zaburzenia układu nerwowego

• Drgawki i napady drgawkowe.
• Drżenia mięśniowe (drobnofaliste i grubofaliste).
• Niezborność ruchowa.
• Ruchy mimowolne.
• Zaburzenia przewodnictwa nerwowego.
• Wzmożenie odruchów.
• Niewyraźna mowa.
• Zawroty głowy.
• Oczopląs – mimowolne ruchy gałek ocznych.
• Zaburzenia pamięci, senność, omamy.
• Bóle głowy, zaburzenia smaku.

Zaburzenia endokrynologiczne i metaboliczne

• Wole, niedoczynność lub nadczynność tarczycy.
• Nadczynność przytarczyc.
• Hiperglikemia – podwyższone stężenie glukozy we krwi.
• Hiperkalcemia – podwyższone stężenie wapnia we krwi.
• Zwiększenie masy ciała lub utrata apetytu.

Zaburzenia serca i naczyń

• Zaburzenia rytmu serca, bradykardia – zwolnienie akcji serca.
• Zaburzenia czynności węzła zatokowego.
• Obrzęki obwodowe.
• Zmiany w zapisie EKG.
• Niedociśnienie, niewydolność krążenia obwodowego.

Zaburzenia żołądka i jelit

• Nudności, wymioty, biegunka.
• Zapalenie błony śluzowej żołądka.
• Ślinotok lub suche błony śluzowe jamy ustnej.

Zaburzenia skóry

• Łysienie, trądzik.
• Świąd, wysypka.
• Nasilenie łuszczycy.
• Owrzodzenia, nadmierne rogowacenie skóry.

Zaburzenia nerek

• Objawy cukrzycy nerkowo pochodnej – nadmierne oddawanie moczu i pragnienie.
• Nietrzymanie moczu.
• Po długotrwałym leczeniu – zmiany histologiczne i zaburzenia czynności nerek.
• U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek w leczeniu długotrwałym – mikrotorbiele, gruczolak kwasochłonny nerki, rak kanalików zbiorczych nerki.

Inne działania niepożądane

• Leukocytoza – zwiększona liczba białych krwinek.
• Zaburzenia widzenia – mroczki, niewyraźne widzenie.
• Bóle stawów i mięśni.
• Impotencja, zaburzenia seksualne.
• Obrzęki.

Jeśli zauważysz jakiekolwiek objawy niepokojące lub inne niż wymienione, skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Uwaga: Stężenia toksyczne litu są zbliżone do stężeń terapeutycznych. Każde przedawkowanie litu powinno być uznawane za potencjalnie groźne dla życia.

Objawy przedawkowania

Pojawienie się objawów może być opóźnione – szczyt objawów może wystąpić nawet po 24 godzinach. Objawy są podobne do działań niepożądanych, ale znacznie bardziej nasilone. W poważnych przypadkach mogą wystąpić napady padaczkowe, śpiączka, a nawet śmierć.

W ostrych zatruciach występują:

• Nasilone wymioty i biegunka.
• Niezborność ruchowa.
• Drgawki i śpiączka.
• Zaburzenia rytmu serca i wstrząs.

Postępowanie

Nie ma specyficznego antidotum na zatrucie litem. W przypadku podejrzenia przedawkowania:

• Natychmiast skontaktuj się z lekarzem lub udaj się do szpitala.
• Leczenie polega na przerwaniu podawania litu i zastosowaniu terapii wspomagającej.
• W ciężkich przypadkach konieczna może być hemodializa.
• Węgiel aktywowany nie absorbuje litu, więc nie jest skuteczny.

Węglan litu jest niemal w całości wchłaniany z przewodu pokarmowego, jednak proces ten jest powolny i trwa około 8 godzin. Maksymalne stężenie litu we krwi osiągane jest po 2-4 godzinach od przyjęcia leku.

Lit nie wiąże się z białkami krwi i jest niemal w całości (około 95%) wydalany z moczem. Niewielkie ilości (4-5%) są wydalane z potem. Okres biologicznego półtrwania wynosi około 19 godzin, ale wykazuje duże różnice osobnicze (13-33 godziny) i zależy od wieku pacjenta, stanu jego nerek oraz czasu leczenia litem.

U osób w podeszłym wieku wydalanie litu przez nerki jest zwolnione, a okres półtrwania wydłużony. Niedobór sodu i wody nasila wchłanianie zwrotne litu w nerkach, co wydłuża okres eliminacji i prowadzi do zwiększenia stężenia litu w osoczu.

• Przechowuj lek w temperaturze poniżej 25°C.
• Chroń od wilgoci.
• Przechowuj w oryginalnym opakowaniu.
• Okres ważności wynosi 3 lata.
• Przechowuj w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci.
• Nie stosuj leku po upływie terminu ważności.

Substancja czynna: 1 tabletka zawiera 250 mg litu węglanu.

Substancje pomocnicze: laktoza jednowodna (120,5 mg w 1 tabletce), skrobia ziemniaczana, powidon K-30, talk, krzemionka koloidalna bezwodna, magnezu stearynian.

Ważna informacja: Lek zawiera laktozę. Jeśli stwierdzono u Ciebie nietolerancję niektórych cukrów, skontaktuj się z lekarzem przed przyjęciem tego leku.

Lek dostępny jest w pojemniku z polietylenu zawierającym 60 tabletek, zamkniętym zabezpieczonym przed dziećmi zamknięciem z pierścieniem gwarancyjnym.