Diphereline SR

Diphereline SR 3,75 mg to specjalistyczny lek hormonalny dostępny wyłącznie na receptę, który zawiera substancję czynną tryptorelinę w postaci octanu. Preparat należy do grupy leków zwanych analogami hormonu uwalniającego gonadotropinę (GnRH). Lek występuje w postaci proszku i rozpuszczalnika, z których przygotowuje się zawiesinę o przedłużonym uwalnianiu do wstrzykiwań domięśniowych. Jedna fiolka zawiera 3,75 mg tryptoreliny, która po wstrzyknięciu działa przez około cztery tygodnie.

Tryptorelina to syntetyczny odpowiednik naturalnego hormonu GnRH, który kontroluje wydzielanie hormonów płciowych w organizmie. Po krótkim okresie pobudzenia, trwającym około tygodnia, lek zaczyna hamować wydzielanie gonadotropin – hormonów przysadki mózgowej odpowiedzialnych za produkcję hormonów płciowych. W efekcie dochodzi do znacznego obniżenia poziomu testosteronu u mężczyzn lub estrogenów u kobiet, do wartości porównywalnych z tymi po usunięciu gruczołów płciowych. Działanie to utrzymuje się przez cały czas stosowania leczenia.

Lek działa stopniowo – po podaniu można zaobserwować początkowy wzrost stężenia hormonów płciowych w pierwszym tygodniu, a następnie ich znaczny spadek po około dwóch do trzech tygodniach od wstrzyknięcia. Dzięki specjalnej formule o przedłużonym uwalnianiu, substancja czynna jest uwalniana stopniowo przez co najmniej 28 dni, co pozwala na rzadsze podawanie leku.

Lek ma szerokie zastosowanie w leczeniu różnych schorzeń zależnych od hormonów płciowych:

U mężczyzn

Rak gruczołu krokowego (prostaty) – lek stosuje się w leczeniu raka prostaty, gdy konieczne jest obniżenie poziomu testosteronu do bardzo niskich wartości. Najlepsze efekty osiąga się u pacjentów, którzy wcześniej nie otrzymywali innego leczenia hormonalnego. U pacjentów z zaawansowanym rakiem prostaty, którzy otrzymują także inhibitory biosyntezy androgenów, leczenie tryptoreliną należy kontynuować.

U kobiet

Rak piersi – preparat jest stosowany u kobiet przed i po menopauzie, gdy wskazane jest leczenie hormonalne nowotworu sutka.

Endometrioza – lek skutecznie leczy endometriozę (chorobę, w której błona śluzowa macicy pojawia się poza macicą) w różnych stadiach zaawansowania. Leczenie nie powinno trwać dłużej niż sześć miesięcy i nie zaleca się powtarzania kuracji.

Włókniakomięśniaki macicy – preparat stosuje się w przygotowaniu do zabiegu chirurgicznego lub u pacjentek, których nie można operować.

Niepłodność – lek wykorzystuje się jako wspomaganie w leczeniu niepłodności, w połączeniu z innymi hormonami (gonadotropinami), aby wywołać jajeczkowanie przed zapłodnieniem pozaustrojowym.

U dzieci

Przedwczesne dojrzewanie płciowe – lek jest stosowany u dzieci z przedwczesnym dojrzewaniem płciowym pochodzenia ośrodkowego (przed ósmym rokiem życia u dziewczynek i przed dziesiątym rokiem życia u chłopców). Leczenie musi odbywać się pod ścisłym nadzorem specjalisty endokrynologa dziecięcego.

Diphereline SR 3,75 mg jest podawany w postaci wstrzyknięcia domięśniowego, które wykonuje lekarz lub pielęgniarka. Przed podaniem należy przygotować zawiesinę, łącząc proszek z dołączonym rozpuszczalnikiem. Częstotliwość podawania i dawkowanie zależą od schorzenia:

Rak prostaty

Możliwe są dwa schematy leczenia. Pierwszy polega na codziennym wstrzykiwaniu podskórnym innej postaci leku przez siedem dni, a następnie podaniu Diphereline SR 3,75 mg domięśniowo w ósmym dniu i kontynuowaniu co cztery tygodnie. Drugi schemat to proste podawanie Diphereline SR 3,75 mg co cztery tygodnie od początku leczenia.

Rak piersi

Jedno wstrzyknięcie co cztery tygodnie. Leczenia nie należy przerywać bez konsultacji z lekarzem.

Przedwczesne dojrzewanie płciowe u dzieci

Dawkowanie zależy od masy ciała dziecka. Dzieci powyżej 30 kg otrzymują pełną dawkę co cztery tygodnie. Dzieci o masie ciała 20-30 kg otrzymują dwie trzecie dawki, a dzieci poniżej 20 kg – połowę dawki. Leczenie przerywa się, gdy dziecko osiągnie odpowiedni wiek dojrzewania.

Endometrioza

Leczenie należy rozpocząć w ciągu pierwszych pięciu dni cyklu miesiączkowego. Jedno wstrzyknięcie co cztery tygodnie przez okres od czterech do maksymalnie sześciu miesięcy.

Włókniakomięśniaki macicy

Leczenie rozpoczyna się w pierwszych pięciu dniach cyklu. Jedno wstrzyknięcie co cztery tygodnie przez trzy miesiące (w przygotowaniu do operacji) lub maksymalnie sześć miesięcy (gdy operacja nie jest możliwa).

Niepłodność

Jedna fiolka podawana domięśniowo w drugim dniu cyklu miesiączkowego. Podawanie gonadotropin rozpoczyna się około 15 dni po wstrzyknięciu, gdy poziom estrogenów spadnie odpowiednio nisko.

Preparatu nie można stosować w następujących sytuacjach:

• Uczulenie na GnRH, jej analogi lub którykolwiek składnik leku.
• Ciąża i okres karmienia piersią.
• Przedwczesne dojrzewanie płciowe niezależne od GnRH (gdy przyczyną są inne czynniki niż zaburzenia osi przysadka-gonady).

Wpływ na kości

Leczenie analogami GnRH może prowadzić do zmniejszenia gęstości mineralnej kości. Średnio traci się około jeden procent gęstości kości miesięcznie podczas sześciomiesięcznego leczenia. Szczególną ostrożność należy zachować u osób z dodatkowymi czynnikami ryzyka osteoporozy, takimi jak przewlekłe nadużywanie alkoholu, palenie papierosów, długotrwałe przyjmowanie leków zmniejszających gęstość kości (np. leki przeciwdrgawkowe, kortykosteroidy), osteoporoza w rodzinie czy niedożywienie.

Wpływ na serce

Zmniejszenie poziomu androgenów może wydłużać odstęp QT w zapisie EKG. U pacjentów z występującym w wywiadzie wydłużeniem odstępu QT lub z czynnikami ryzyka jego wystąpienia, lekarz powinien szczególnie dokładnie rozważyć stosunek korzyści do ryzyka przed rozpoczęciem leczenia.

Początkowe nasilenie objawów u mężczyzn z rakiem prostaty

W pierwszych tygodniach leczenia może dojść do przejściowego nasilenia objawów raka prostaty ze względu na początkowy wzrost poziomu testosteronu. W tym okresie może wystąpić nasilenie bólu związanego z przerzutami. W niektórych przypadkach może dojść do ucisku rdzenia kręgowego lub niedrożności cewki moczowej. W początkowej fazie leczenia lekarz może rozważyć dodatkowe podanie antyandrogenu, aby przełamać ten początkowy wzrost testosteronu.

Depresja

Istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia epizodu depresyjnego, w tym ciężkiej depresji, u pacjentów leczonych agonistami GnRH. Pacjenci z depresją powinni być ściśle kontrolowani podczas terapii.

Badania przed leczeniem u kobiet

Przed rozpoczęciem leczenia u kobiet w wieku rozrodczym należy wykluczyć ciążę. W czasie leczenia należy stosować niehormonalne metody antykoncepcji do czasu powrotu miesiączki.

Uwagi dotyczące młodych kobiet

Nie zaleca się stosowania analogów GnRH u pacjentek poniżej osiemnastego roku życia. Szczególną uwagę należy zwrócić na młode kobiety, zwłaszcza poniżej szesnastego roku życia, które mogły nie osiągnąć jeszcze maksymalnej gęstości kości.

Nie zgłoszono istotnych klinicznie interakcji z innymi lekami. Należy jednak zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na wydzielanie gonadotropin – w takich przypadkach zaleca się kontrolowanie stanu hormonalnego pacjenta.

Ponieważ zmniejszenie poziomu androgenów może wydłużać odstęp QT, należy ostrożnie rozważyć jednoczesne stosowanie z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT lub powodującymi zaburzenia rytmu serca, takimi jak leki przeciwarytmiczne, metadon, moksyfloksacyna czy niektóre leki przeciwpsychotyczne.

Jak każdy lek, Diphereline SR może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią. Większość działań niepożądanych jest bezpośrednio związana z obniżeniem poziomu hormonów płciowych, co jest oczekiwanym działaniem leku.

Najczęstsze działania niepożądane

Uderzenia gorąca – nagłe uczucie ciepła, często z poceniem się i zaczerwienieniem skóry. Jest to najczęstszy efekt uboczny związany z obniżeniem poziomu hormonów płciowych.

Spadek libido – zmniejszenie zainteresowania aktywnością seksualną.

Zaburzenia erekcji u mężczyzn – problemy z uzyskaniem lub utrzymaniem erekcji, zaburzenia wytrysku.

Inne często występujące działania niepożądane

• Ból głowy, zawroty głowy.
• Nudności, wymioty, ból brzucha, zaparcia, biegunka.
• Ból pleców, ból stawów, ból mięśni, skurcze mięśni.
• Osłabienie, zmęczenie, obrzęki.
• Bezsenność, zaburzenia nastroju, niepokój, drażliwość.
• Nadmierna potliwość.
• Zwiększenie masy ciała.
• Odczyny w miejscu wstrzyknięcia (rumień, ból, zapalenie).

Działania niepożądane wymagające szczególnej uwagi

Reakcje alergiczne – w rzadkich przypadkach mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości, w tym ciężkie reakcje anafilaktyczne. Objawy mogą obejmować wysypkę, świąd, pokrzywkę, obrzęk twarzy lub trudności w oddychaniu.

Zaburzenia widzenia – mogą wystąpić problemy ze wzrokiem lub nieprawidłowe uczucia w obrębie oczu.

Depresja – może wystąpić nasilenie objawów depresyjnych lub nowy epizod depresji.

Jeśli zauważysz jakiekolwiek niepokojące objawy, zwłaszcza ciężkie reakcje alergiczne, problemy z oddychaniem, nagły silny ból głowy lub zaburzenia widzenia, natychmiast skontaktuj się z lekarzem.

Preparatu Diphereline SR nie wolno stosować w okresie ciąży. Istnieje teoretyczne ryzyko poronienia lub wystąpienia nieprawidłowości u płodu. Przed rozpoczęciem leczenia u kobiet w wieku rozrodczym należy wykluczyć ciążę poprzez wykonanie odpowiednich badań.

W czasie leczenia należy stosować niehormonalne metody antykoncepcji aż do powrotu naturalnych miesiączek po zakończeniu terapii. Leku nie należy również stosować w okresie karmienia piersią.

W przypadku stosowania tryptoreliny w leczeniu niepłodności, nie ma danych wskazujących na negatywny wpływ leku na rozwój komórek jajowych, przebieg ciąży lub jej zakończenie.

Lek może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, jeśli u pacjenta wystąpią zawroty głowy, senność lub zaburzenia widzenia. Są to możliwe działania niepożądane leczenia lub objawy wynikające z choroby podstawowej. W przypadku wystąpienia takich objawów należy zachować szczególną ostrożność przy wykonywaniu czynności wymagających pełnej sprawności psychofizycznej.

Lek należy przechowywać w miejscu niedostępnym i niewidocznym dla dzieci. Temperatura przechowywania nie powinna przekraczać 25 stopni Celsjusza. Nie należy stosować leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu. Termin ważności oznacza ostatni dzień danego miesiąca.

Po przygotowaniu zawiesiny należy ją podać jak najszybciej, aby zapobiec wytrąceniu osadu. Preparat jest przeznaczony wyłącznie do jednorazowego użycia. Niewykorzystaną zawiesinę należy usunąć zgodnie z lokalnymi przepisami.

Substancją czynną leku jest tryptorelina w postaci octanu tryptoreliny. Jedna fiolka zawiera 3,75 mg tryptoreliny.

Inne składniki w fiolce z proszkiem: polimer laktydowo-koglikolidowy (substancja odpowiedzialna za przedłużone uwalnianie), mannitol, karmeloza sodowa, polisorbat 80.

Składniki rozpuszczalnika: mannitol, woda do wstrzykiwań.

Opakowanie zawiera jedną fiolkę ze szkła z proszkiem, jedną ampułkę ze szkła z rozpuszczalnikiem, jedną strzykawkę z polipropylenu oraz dwie igły (jedna do przygotowania zawiesiny, druga do podania wstrzyknięcia).

Zawiesina musi być przygotowana w warunkach jałowych, wyłącznie z użyciem rozpuszczalnika dołączonego do opakowania. Proces przygotowania powinien być przeprowadzony przez personel medyczny zgodnie z dokładną instrukcją:

Za pomocą igły do rekonstytucji należy pobrać rozpuszczalnik z ampułki do strzykawki i przenieść go do fiolki z proszkiem. Zawiesinę przygotowuje się przez delikatne poruszanie fiolką na boki (nie odwracając jej) aż do uzyskania jednorodnej, mlecznej zawiesiny. Należy sprawdzić, czy nie pozostały resztki nierozpuszczonego proszku. Gotową zawiesinę pobiera się do strzykawki bez odwracania fiolki.

Następnie wymienia się igłę na igłę do wstrzykiwań wyposażoną w urządzenie zabezpieczające i podaje lek pacjentowi domięśniowo. Ponieważ produkt występuje w postaci zawiesiny, należy go podać jak najszybciej po przygotowaniu, aby zapobiec wytrąceniu osadu.

Bardzo ważne jest, aby bezwzględnie unikać przypadkowego wstrzyknięcia leku do naczynia krwionośnego. Zużyte igły i niewykorzystaną zawiesinę należy usunąć zgodnie z lokalnymi przepisami dotyczącymi postępowania z odpadami medycznymi.