Działania niepożądane leku Encorton: Co warto wiedzieć?
Spis treści
- Wprowadzenie
- Działania niepożądane
- Częstość występowania działań niepożądanych
- Postępowanie w przypadku działań niepożądanych
- Słownik pojęć
- Materiały źródłowe
Wprowadzenie
Encorton to lek zawierający prednizon, syntetyczny glikokortykosteroid, który jest stosowany w leczeniu wielu schorzeń, w tym chorób autoimmunologicznych, alergicznych, zapalnych i nowotworowych. Jak każdy lek, Encorton może powodować działania niepożądane. W tym artykule omówimy, jakie skutki uboczne mogą wystąpić podczas stosowania tego leku oraz jak sobie z nimi radzić.
Działania niepożądane
Stosowanie prednizonu, zwłaszcza długotrwałe, może prowadzić do różnych działań niepożądanych. Poniżej przedstawiamy najczęstsze z nich:
- Zaburzenia endokrynologiczne: wtórna niedoczynność kory nadnerczy i przysadki, zespół Cushinga, zahamowanie wzrostu u dzieci, zaburzenia cyklu miesiączkowego, ujawnienie cukrzycy i zwiększone zapotrzebowanie na insulinę i doustne leki hipoglikemizujące u pacjentów z jawną cukrzycą, hirsutyzm[1].
- Zaburzenia metabolizmu i odżywiania: ujemny bilans azotowy, hiperglikemia, glukozuria, wzrost masy ciała, zwiększone łaknienie[1].
- Zaburzenia psychiczne: objawy schizofrenii, manii lub majaczenie, euforia, bezsenność, nagłe zmiany nastroju, zaburzenia osobowości, ciężka depresja[1].
- Zaburzenia układu nerwowego: wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego z tarczą zastoinową, drgawki, zawroty głowy, bóle głowy[1].
- Zaburzenia oka: zaćma, wzrost ciśnienia śródgałkowego, jaskra, wytrzeszcz, nieostre widzenie[1].
- Zaburzenia żołądka i jelit: wrzód trawienny i jego następstwa, perforacje jelita, zapalenie trzustki, wzdęcia, wrzodziejące zapalenie przełyku, zaburzenia trawienia[1].
- Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: rozstępy skórne, trądzik, zaburzone gojenie ran, wybroczyny i wylewy krwawe, rumień, nasilone pocenie, alergiczne zapalenie skóry, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy[1].
- Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej: osłabienie mięśni, miopatia steroidowa, utrata masy mięśniowej, osteoporoza, kompresyjne złamania kręgosłupa, aseptyczna martwica głowy kości udowej i ramiennej, patologiczne złamania kości długich[1].
- Zaburzenia serca: bradykardia[1].
- Inne działania niepożądane: reakcje anafilaktyczne i nadwrażliwość, nudności, złe samopoczucie, zaburzenia snu, retencja sodu, retencja płynów, zastoinowa niewydolność krążenia, utrata potasu, nadciśnienie, zasadowica hipokaliemiczna[1].
Częstość występowania działań niepożądanych
Częstość występowania działań niepożądanych została określona w następujący sposób:
- Bardzo często: (> 1/10)
- Często: (> 1/100, < 1/10)
- Niezbyt często: (> 1/1 000, < 1/100)
- Rzadko: (> 1/10 000, < 1/1 000)
- Bardzo rzadko: (< 1/10 000)
- Częstość nieznana: (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)
Warto zaznaczyć, że krótkotrwałe stosowanie prednizonu rzadko prowadzi do wystąpienia działań niepożądanych. Ryzyko ich wystąpienia wzrasta przy długotrwałym stosowaniu leku[2].
Postępowanie w przypadku działań niepożądanych
Jeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem. W przypadku niektórych działań niepożądanych, takich jak zaburzenia trawienia, można podjąć pewne kroki, aby złagodzić objawy:
- Podawanie leku w czasie posiłku może zmniejszyć zaburzenia trawienia i podrażnienie przewodu pokarmowego[1].
- W przypadku wystąpienia miopatii steroidowej, jeśli nie można odstawić glikokortykosteroidu, zastąpienie go innym lekiem może złagodzić objawy[1].
- W razie wystąpienia psychozy lub depresji należy, jeśli to możliwe, zmniejszyć dawkę lub odstawić lek. W razie potrzeby można stosować fenotiazynę lub związki litu[1].
Warto również pamiętać, że przerwanie leczenia po długotrwałym stosowaniu może wywołać objawy zespołu odstawienia glikokortykosteroidów, takie jak gorączka, bóle mięśni i stawów, złe samopoczucie[2].
Słownik pojęć
- Prednizon – syntetyczny glikokortykosteroid stosowany w leczeniu wielu schorzeń.
- Glikokortykosteroid – rodzaj sterydów, które mają silne działanie przeciwzapalne i immunosupresyjne.
- Zespół Cushinga – stan spowodowany nadmiarem kortyzolu w organizmie, charakteryzujący się m.in. otyłością, nadciśnieniem i osłabieniem mięśni.
- Hirsutyzm – nadmierne owłosienie typu męskiego u kobiet.
- Miopatia steroidowa – osłabienie mięśni spowodowane długotrwałym stosowaniem sterydów.
- Zaćma – zmętnienie soczewki oka prowadzące do pogorszenia widzenia.
- Jaskra – choroba oczu charakteryzująca się wzrostem ciśnienia wewnątrzgałkowego, co może prowadzić do uszkodzenia nerwu wzrokowego.
Materiały źródłowe
| Działania niepożądane | Opis |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Wtórna niedoczynność kory nadnerczy, zespół Cushinga, zahamowanie wzrostu u dzieci, zaburzenia cyklu miesiączkowego, ujawnienie cukrzycy, hirsutyzm |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Ujemny bilans azotowy, hiperglikemia, glukozuria, wzrost masy ciała, zwiększone łaknienie |
| Zaburzenia psychiczne | Objawy schizofrenii, manii lub majaczenie, euforia, bezsenność, nagłe zmiany nastroju, zaburzenia osobowości, ciężka depresja |
| Zaburzenia układu nerwowego | Wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego z tarczą zastoinową, drgawki, zawroty głowy, bóle głowy |
| Zaburzenia oka | Zaćma, wzrost ciśnienia śródgałkowego, jaskra, wytrzeszcz, nieostre widzenie |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Wrzód trawienny i jego następstwa, perforacje jelita, zapalenie trzustki, wzdęcia, wrzodziejące zapalenie przełyku, zaburzenia trawienia |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Rozstępy skórne, trądzik, zaburzone gojenie ran, wybroczyny i wylewy krwawe, rumień, nasilone pocenie, alergiczne zapalenie skóry, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Osłabienie mięśni, miopatia steroidowa, utrata masy mięśniowej, osteoporoza, kompresyjne złamania kręgosłupa, aseptyczna martwica głowy kości udowej i ramiennej, patologiczne złamania kości długich |
| Zaburzenia serca | Bradykardia |
| Inne działania niepożądane | Reakcje anafilaktyczne i nadwrażliwość, nudności, złe samopoczucie, zaburzenia snu, retencja sodu, retencja płynów, zastoinowa niewydolność krążenia, utrata potasu, nadciśnienie, zasadowica hipokaliemiczna |














