Elvanse

Elvanse to nowoczesny lek stosowany w kompleksowym leczeniu zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, znanego jako ADHD. Każda kapsułka zawiera 70 mg lisdeksamfetaminy dimezylanu, co odpowiada 20,8 mg deksamfetaminy. Lek jest dostępny w postaci twardych kapsułek – niebieskiego korpusu i różowego wieczka z napisami „S489″ i „70 mg”.

Lek jest stosowany w dwóch głównych grupach pacjentów:

• Dzieci powyżej 6. roku życia – u których wcześniejsze leczenie metylfenidatem nie przyniosło oczekiwanych rezultatów.
• Osoby dorosłe – u których objawy ADHD występowały już w dzieciństwie i utrzymują się nadal.

Ważne jest, aby rozpoznanie ADHD zostało postawione przez specjalistę doświadczonego w terapii zaburzeń zachowania. Diagnoza opiera się na szczegółowym wywiadzie i badaniu lekarskim, zgodnie z obowiązującymi kryteriami medycznymi. Sam fakt występowania jednego lub kilku objawów nie jest wystarczający do postawienia diagnozy.

Lisdeksamfetaminy dimezylan to tak zwany prolek, który sam w sobie nie wykazuje aktywności. Po przyjęciu kapsułki substancja szybko wchłania się z przewodu pokarmowego, a następnie w organizmie – głównie w czerwonych krwinkach – przekształca się w deksamfetaminę, która jest odpowiedzialna za efekt terapeutyczny.

Deksamfetamina działa na ośrodkowy układ nerwowy, blokując wychwyt zwrotny dwóch ważnych substancji chemicznych w mózgu – noradrenaliny i dopaminy. Zwiększa również ich wydzielanie w przestrzeni między komórkami nerwowymi. Dzięki temu poprawia się zdolność koncentracji, zmniejsza się impulsywność i nadpobudliwość.

Działanie leku utrzymuje się przez długi czas – do 13 godzin u dzieci i 14 godzin u dorosłych po przyjęciu porannej dawki, co pozwala na przyjmowanie leku tylko raz dziennie.

Elvanse przyjmuje się raz dziennie rano, niezależnie od posiłków. Dawkę należy dobierać indywidualnie pod kontrolą lekarza.

Rozpoczęcie leczenia

Zazwyczaj leczenie rozpoczyna się od dawki 30 mg na dobę. W niektórych przypadkach lekarz może zdecydować o rozpoczęciu od mniejszej dawki 20 mg. Dawkę można stopniowo zwiększać o 10 lub 20 mg raz w tygodniu. Maksymalna zalecana dawka to 70 mg na dobę.

Sposoby przyjmowania

Kapsułkę można połknąć w całości, popijając wodą. Istnieje również możliwość otwarcia kapsułki i rozsypania całej zawartości:

• Do miękkiego pokarmu, na przykład jogurtu.
• Do szklanki wody lub soku pomarańczowego.

Jeśli proszek zbije się w grudki, należy go wymieszać łyżeczką aż do całkowitego rozpuszczenia. Przygotowaną mieszaninę trzeba wypić od razu – nie można jej przechowywać. Nie wolno dzielić zawartości kapsułki ani przyjmować mniej niż jednej kapsułki na dobę.

Co zrobić w przypadku pominięcia dawki?

Jeśli zapomniałeś przyjąć leku, nie przyjmuj podwójnej dawki. Zażyj kolejną dawkę następnego dnia zgodnie z zaleceniami. Nie przyjmuj leku w godzinach popołudniowych, ponieważ może to spowodować bezsenność.

Przed rozpoczęciem terapii lekarz przeprowadzi dokładne badanie, które obejmuje:

• Badanie układu krążenia z pomiarem ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca.
• Szczegółowy wywiad dotyczący innych stosowanych leków.
• Wywiad w kierunku chorób serca w rodzinie.
• Pomiar masy ciała, a u dzieci i młodzieży również wzrostu.
• Ocenę ryzyka nadużywania leku.

Kontrole w trakcie leczenia

Podczas stosowania leku konieczne są regularne kontrole, co najmniej raz na 6 miesięcy:

• Pomiar ciśnienia tętniczego i tętna (po każdej zmianie dawki i regularnie co 6 miesięcy).
• U dzieci i młodzieży – kontrola wzrostu, masy ciała i apetytu.
• U dorosłych – regularna kontrola masy ciała.
• Ocena stanu psychicznego.

Elvanse nie może być stosowany w następujących sytuacjach:

• Uczulenie na aminy sympatykomimetyczne lub którykolwiek składnik leku.
• Jednoczesne stosowanie inhibitorów monoaminooksydazy lub w ciągu 14 dni od ich odstawienia.
• Nadczynność tarczycy.
• Stany przebiegające z pobudzeniem.
• Jawne klinicznie choroby układu sercowo-naczyniowego.
• Zaawansowana miażdżyca naczyń.
• Umiarkowane lub ciężkie nadciśnienie tętnicze.
• Jaskra.

Ryzyko uzależnienia

Elvanse, podobnie jak inne leki psychostymulujące, może prowadzić do uzależnienia i nadużywania. Lekarz przed rozpoczęciem leczenia oceni to ryzyko. Szczególną ostrożność należy zachować u osób z dodatnim wywiadem w kierunku nadużywania substancji psychoaktywnych. Lek należy przechowywać w bezpiecznym miejscu, aby zapobiec jego niewłaściwemu użyciu przez inne osoby.

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

Leki psychostymulujące mogą powodować umiarkowany wzrost ciśnienia krwi i przyspieszenie akcji serca. Opisywano przypadki nagłych zgonów, udarów mózgu i zawałów serca, szczególnie u osób z chorobami serca. Dlatego przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest dokładne badanie kardiologiczne.

W przypadku wystąpienia objawów ze strony serca, takich jak ból w klatce piersiowej, omdlenia czy kołatanie serca, należy natychmiast skontaktować się z lekarzem.

Zaburzenia psychiczne

U niektórych pacjentów mogą wystąpić nowe objawy psychiczne lub nasilić się istniejące, takie jak:

• Omamy i urojenia.
• Objawy manii.
• Agresja lub wrogość.
• Depresja.
• Tiki nerwowe.

Szczególną ostrożność należy zachować u osób z rozpoznanym zaburzeniem dwubiegunowym. W przypadku wystąpienia niepokojących objawów lekarz może podjąć decyzję o odstawieniu leku.

Wpływ na wzrost i masę ciała

U dzieci i młodzieży lek może powodować spowolnienie przyrostu wzrostu i masy ciała. Dlatego konieczne jest regularne monitorowanie tych parametrów. U dorosłych może dojść do utraty masy ciała. W przypadku znacznego zmniejszenia masy ciała lekarz może podjąć decyzję o przerwaniu leczenia.

Napady drgawkowe

Leki psychostymulujące mogą obniżać próg drgawkowy. Jeśli wystąpią nowe napady drgawkowe lub nasilą się istniejące, należy przerwać leczenie.

Jak każdy lek, Elvanse może powodować działania niepożądane, chociaż nie u każdego one wystąpią.

Bardzo częste działania niepożądane (mogą wystąpić u więcej niż 1 na 10 osób)

• Zmniejszenie łaknienia.
• Bezsenność.
• Suchość w jamie ustnej.
• Bóle głowy.
• Ból w nadbrzuszu.
• Zmniejszenie masy ciała.
• Zwiększenie ciśnienia tętniczego.

Częste działania niepożądane (mogą wystąpić u mniej niż 1 na 10 osób)

• Pobudzenie, niepokój.
• Zawroty głowy.
• Nudności, wymioty, biegunka, zaparcia.
• Częstoskurcz, kołatanie serca.
• Nadmierne pocenie się, wysypka.
• Zmęczenie, drażliwość.
• U dzieci i młodzieży – chwiejność emocjonalna, tiki nerwowe.
• U dorosłych – depresja, zmniejszenie popędu płciowego, lęk.

Rzadsze, ale poważne działania niepożądane

• Reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy i ciężkie reakcje skórne.
• Epizody psychotyczne, omamy, mania.
• Drgawki.
• Kardiomiopatia (osłabienie mięśnia sercowego).
• Wydłużenie odstępu QTc w zapisie EKG.
• Eozynofilowe zapalenie wątroby.

Jeśli zauważysz którykolwiek z poważnych objawów, natychmiast skontaktuj się z lekarzem. Wszelkie działania niepożądane należy zgłaszać lekarzowi lub farmaceucie.

Przed rozpoczęciem stosowania Elvanse poinformuj lekarza o wszystkich lekach, które przyjmujesz, również tych bez recepty.

Leki, których nie wolno łączyć z Elvanse

• Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO) – nie wolno ich stosować jednocześnie z Elvanse ani w ciągu 14 dni od odstawienia ze względu na ryzyko gwałtownego wzrostu ciśnienia.

Leki wymagające szczególnej ostrożności

• Leki serotoninergiczne (w tym leki przeciwdepresyjne SSRI i SNRI) – istnieje ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego.
• Leki obniżające ciśnienie – Elvanse może zmniejszać ich skuteczność.
• Opioidowe leki przeciwbólowe – Elvanse może nasilać ich działanie.
• Chlorpromazyna i haloperydol – mogą zmniejszać działanie Elvanse.
• Węglan litu – może zmniejszać działanie Elvanse.

Wpływ diety na działanie leku

Substancje zakwaszające mocz (np. duża ilość białka zwierzęcego w diecie, witamina C) zwiększają wydalanie amfetaminy z organizmu. Z kolei substancje alkalizujące mocz (np. dieta bogata w owoce i warzywa) wydłużają działanie leku.

Ciąża

Jeśli jesteś w ciąży lub planujesz ciążę, skonsultuj się z lekarzem przed przyjęciem tego leku. Elvanse może być stosowany podczas ciąży tylko wtedy, gdy potencjalne korzyści przewyższają możliwe ryzyko dla dziecka. Deksamfetamina przenika przez łożysko, a u noworodków narażonych na amfetaminę w okresie ciąży mogą występować objawy odstawienia.

Przed rozpoczęciem leczenia u dziewcząt w wieku rozrodczym lekarz powinien udzielić odpowiedniej porady dotyczącej ryzyka i konieczności skutecznej antykoncepcji.

Karmienie piersią

Nie należy stosować Elvanse podczas karmienia piersią, ponieważ pochodne amfetaminy przenikają do mleka kobiecego.

Elvanse może wywoływać zawroty głowy, zaburzenia równowagi i widzenia, w tym niewyraźne widzenie. Te objawy mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Jeśli zauważysz u siebie takie objawy, unikaj potencjalnie niebezpiecznych czynności, w tym prowadzenia pojazdów.

W przypadku przyjęcia zbyt dużej dawki leku mogą wystąpić następujące objawy:

• Niepokój ruchowy, drżenie.
• Splątanie, omamy, napady paniki.
• Agresja.
• Przyspieszenie oddychania.
• Zwiększenie temperatury ciała.
• Zmiany ciśnienia tętniczego.
• Nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha.
• W ciężkich przypadkach – drgawki i śpiączka.

W przypadku przedawkowania natychmiast skontaktuj się z lekarzem lub zgłoś się do najbliższego szpitala. Nie ma swoistej odtrutki – leczenie polega na postępowaniu objawowym.

• Przechowuj lek w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci.
• Nie przechowuj w temperaturze powyżej 25°C.
• Nie stosuj leku po upływie terminu ważności zamieszczonego na opakowaniu.
• Nie wyrzucaj leków do kanalizacji ani do domowych pojemników na odpadki – zapytaj farmaceutę, jak usunąć leki, których już nie potrzebujesz.

Substancja czynna: Każda kapsułka zawiera 70 mg lisdeksamfetaminy dimezylanu, co odpowiada 20,8 mg deksamfetaminy.

Substancje pomocnicze:

• Zawartość kapsułki: celuloza mikrokrystaliczna, kroskarmeloza sodowa, magnezu stearynian.
• Osłonka kapsułki: żelatyna, tytanu dwutlenek, błękit brylantowy FCF, erytrozyna.
• Tusz do nadruku: szelak, potasu wodorotlenek, żelaza tlenek czarny, glikol propylenowy, amonowy wodorotlenek.

Elvanse 70 mg to skuteczny lek stosowany w kompleksowym leczeniu ADHD u dzieci powyżej 6. roku życia i dorosłych. Wymaga regularnego monitorowania przez lekarza specjalistę oraz przestrzegania zaleceń dotyczących dawkowania i kontroli zdrowia. Leczenie farmakologiczne powinno być częścią szerszego programu terapeutycznego, obejmującego również metody psychologiczne, edukacyjne i społeczne.

Zawsze stosuj ten lek zgodnie z zaleceniami lekarza i nigdy nie zmieniaj dawki samodzielnie. W razie wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.