Dlaczego magnez może powodować problemy ze strony jelit?

Dlaczego magnez może powodować biegunkę?

Magnez to pierwiastek, który odgrywa kluczową rolę w ponad 300 reakcjach enzymatycznych w naszym organizmie [1]. Niestety, przy suplementacji mogą pojawić się nieprzyjemne skutki uboczne ze strony przewodu pokarmowego.

Mechanizm powstawania biegunki po magnezie jest stosunkowo prosty do zrozumienia. Gdy przyjmujemy zbyt dużą dawkę magnezu naraz lub wybieramy formę o niskiej przyswajalności, znaczna część tego minerału nie zostaje wchłonięta w jelicie cienkim [2-4]. Niewchłonięty magnez trafia do jelita grubego, gdzie działa osmotycznie, czyli przyciąga wodę do światła jelita [5]. To właśnie nadmiar wody w jelitach powoduje rozluźnienie stolca, a w skrajnych przypadkach prowadzi do biegunki.

Warto wiedzieć, że nasz organizm wchłania magnez w ograniczonym zakresie [2,3]. Badania pokazują, że przy małych dawkach (około 36 mg) wchłanianie może sięgać nawet ok. 75%, natomiast przy wysokich dawkach (500-1000 mg) spada do zaledwie 11-23% [2,3]. To oznacza, że przyjmowanie dużych, jednorazowych dawek magnezu nie tylko jest nieefektywne, ale zwiększa ryzyko wystąpienia działań niepożądanych [2,6].

Warto pamiętać, że preparaty magnezowe są przeciwwskazane u osób z zaburzeniami wchłaniania z przewodu pokarmowego oraz biegunką [7]. Natomiast u osób z chorobami jelit, takimi jak celiakia, nieswoiste zapalenia jelit czy zespół jelita krótkiego, wchłanianie magnezu może być upośledzone [2,6]. Dlatego tym bardziej istotny jest wybór formy magnezu o dobrej przyswajalności i tolerancji.

Które formy magnezu najczęściej wywołują efekt przeczyszczający?

Nie wszystkie formy magnezu są równe pod względem tolerancji jelitowej. Sole magnezu dzielą się na nieorganiczne (np. tlenek, siarczan, węglan, chlorek) oraz organiczne (np. cytrynian, mleczan, asparaginian) [8]. Te drugie są istotnie lepiej przyswajalne i mają budowę najbardziej zbliżoną do związków magnezu naturalnie występujących w pożywieniu [3,6].

Nieorganiczne związki magnezu charakteryzują się ogólnie niską biodostępnością [3]. Oto najpopularniejsze z nich:

• Tlenek magnezu – jedna z najpopularniejszych, ale słabo przyswajalnych form (biodostępność około 4%) [1]. Niewchłonięty magnez przechodzi przez przewód pokarmowy, działając osmotycznie. Nie bez powodu tlenek magnezu bywa stosowany jako środek przeczyszczający. Paradoksalnie, jest dobrze tolerowany przez osoby z nadkwaśnością żołądka [3,6].
• Siarczan magnezu – forma o bardzo niskiej biodostępności (około 4%) i silnym działaniu przeczyszczającym [1].
• Węglan magnezu – ma niską rozpuszczalność, dlatego znacznie rzadziej wybierany jest w suplementacji, jednak bywa wykorzystywany w leczeniu niedoboru magnezu oraz do łagodzenia zgagi i dolegliwości żołądkowych [1,5].
• Chlorek magnezu – wyjątek wśród soli nieorganicznych. Ma największą przyswajalność w tej grupie, ale wciąż niższą niż organiczne sole magnezu i rzadziej powoduje biegunkę niż inne formy [3,5].

Organiczne sole magnezu są lepiej przyswajalne i zazwyczaj lepiej tolerowane [3]. Do przykładowych możemy zaliczyć:

• Cytrynian magnezu – popularna forma o dobrej biodostępności i bardzo dobrej rozpuszczalności w wodzie [3,5]. Należy jednak pamiętać, że wysokie dawki soli magnezu nie przyswajają się tak dobrze jak niskie dawki a dodatkowo mogą działać przeczyszczająco, a cytrynian ze względu na swoją rozpuszczalność może w szczególności wpływać na konsystencję stolca [5]. Dlatego pomimo dostępności na rynku preparatów o wysokiej zawartości tej soli lepszym wyborem może okazać się mniejsza dawka.
• Mleczan magnezu – forma o dobrej biodostępności, która w postaci tabletki dojelitowej bywa stosowana u osób z dolegliwościami żołądkowo-jelitowymi, co świadczy o jej dobrej tolerancji [1,3]. Dodatkową zaletą jest metabolizm tej soli, gdyż w organizmie przekształca się do jonów wodorowęglanowych, które korzystnie wpływają na wchłanianie magnezu do krążenia ogólnego [4].

Osoby z wrażliwym przewodem pokarmowym powinny zwrócić uwagę na mleczan magnezu, który łączy dobrą przyswajalność i tolerancję. Tę formę magnezu zawiera m.in. Magvit B6.

MAGVIT B6tabletki, 48 mg + 5 mg

Lek dostępny bez recepty

O leku

• Formuła Magvit B6 zostałą opracowana tak, aby magnez uwalniał się w miejscu o najwyższej wchłanialności, co pozwala ograniczyć dawkowanie do 2 tabletek na dobę;^1,2,3
• jedna tabletka zawiera 48 mg jonów magnezu (w postaci mleczanu magnezu) oraz 5 mg witaminy B6;
• przeznaczony do uzupełniania niedoborów magnezu i witaminy B6 oraz jako wsparcie w wybranych zaburzeniach pracy serca i mięśni;
• stosowany profilaktycznie m.in. w stanach przewlekłego zmęczenia fizycznego i psychicznego oraz w okresach zwiększonego wysiłku i stresu;
• witamina B6 zwiększa efektywność wchłaniania magnezu o około 40%, dzięki czemu wspiera utrzymanie prawidłowego poziomu magnezu w organizmie;
• magnez w produkcie Magvit B6 występuje w formie bardzo dobrze przyswajalnej soli organicznej (mleczan magnezu);
• kształt i otoczka tabletki ułatwiają połykanie;
• tabletka dojelitowa łagodna dla żołądka – uwalnia substancje czynne dopiero w jelicie cienkim;
• może być stosowany u dorosłych i młodzieży od 12. roku życia;
• w przypadku kobiet ciężarnych i karmiących piersią lek może być stosowany wyłącznie w porozumieniu z lekarzem;
• dostępny w opakowaniach po 50 tabletek.

1. A. Jabłecka, K. Korzeniowska, A. Skołuda, A. Cieślewicz; Preparaty magnezu Farmacja Współczesna 2011; 4: 29-32
2. J. Masiakowski, Porównanie uwalniania substancji aktywnych z dwóch wybranych preparatów magnezowych przeprowadzone w farmakopealnych warunkach badania preparatów dojelitowych, Terapia i Leki, 2001/XXI/LI/5
3. przy dawkowaniu 1 raz na dobę 2 tabletki lub 2 razy na dobę 1 tabletka

Wskazania

Produkt zalecany jest w przypadku zmęczenia, stresu, osteoporozy, nadpobudliwości, niewydolności serca, zaburzeń snu, bólu mięśni, niedoboru magnezu, niedobór witaminy b6 oraz nadciśnienia tętniczego.

Dawkowanie

Dla osób dorosłych oraz dzieci w wieku 12 lat i powyżej, zalecane dawkowanie w celach profilaktycznych wynosi 2 tabletki raz na dobę lub 1 do 2 tabletek przyjmowanych dwa razy na dobę. Dla młodszych dzieci należy skonsultować się z lekarzem w celu ustalenia odpowiedniego dawkowania. W przypadku stosowania leku w celach leczniczych, należy przestrzegać wyłącznie zaleceń lekarza.

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Laktoza, czyli dodatkowy problem dla jelit

Wybierając preparat z magnezem, warto zwrócić uwagę nie tylko na formę samego minerału, ale także na substancje pomocnicze zawarte w tabletce. Jedną z nich jest laktoza, która może stanowić dodatkowe źródło problemów jelitowych.

Laktoza to cukier mleczny, który jest często stosowany jako wypełniacz w tabletkach i kapsułkach [9]. Choć laktoza zawarta w preparatach nie u każdego powoduje dolegliwości, zaburzenia jej trawienia są bardzo częste. U części osób nawet niewielkie ilości laktozy mogą wywoływać objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak wzdęcia, bóle brzucha czy biegunka [10].

Leki i inne preparaty zawierają zazwyczaj niewielkie ilości laktozy, często od 100 do 200 mg w jednej tabletce, a maksymalna zawartość rzadko przekracza 400 mg. Choć taka ilość przeważnie nie powoduje objawów po jednorazowym przyjęciu, regularne stosowanie kilku preparatów zawierających laktozę w ciągu dnia może u osób wrażliwych prowadzić do przekroczenia progu tolerancji. W efekcie mogą pojawić się dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak wzdęcia, bóle brzucha czy biegunka [11].

Osoby z nietolerancją laktozy, które suplementują magnez, powinny zwrócić uwagę na preparaty bez tego składnika. Przykładem może być lek Magvit B6, który nie zawiera laktozy w swoim składzie, co czyni go odpowiednim wyborem dla osób z wrażliwością na ten cukier mleczny [7]. To istotna przewaga nad niektórymi preparatami, które nie tylko mogą zawierać znaczące ilości laktozy, ale też wysokie dawki gorzej przyswajalnych form magnezu.

Jak suplementować magnez przy wrażliwych jelitach?

Jeśli masz wrażliwy układ pokarmowy, ale potrzebujesz suplementacji magnezu, istnieje kilka zasad, które pomogą Ci uniknąć nieprzyjemnych dolegliwości:

• Wybierz mleczan magnezu. – formę organiczną o dobrej biodostępności i dobrej tolerancji [1,3]. Ponadto mleczan magnezu w organizmie przekształca się do jonów wodorowęglanowych, które korzystnie wpływają na wchłanianie magnezu do krążenia ogólnego [3,6]. Lepsza przyswajalność oznacza, że więcej magnezu zostanie wchłonięte w jelicie cienkim, a mniej trafi do jelita grubego, gdzie mogłoby wywołać biegunkę.
• Stosuj mniejsze dawki, ale częściej. Badania jasno pokazują, że organizm lepiej przyswaja magnez z mniejszych dawek [2]. Zamiast przyjmować jednorazowo dużą porcję, lepiej rozłożyć suplementację na mniejsze dawki w ciągu dnia. Preparat Magvit B6 zawiera 48 mg jonów magnezu (w postaci mleczanu magnezu) w tabletce, co odpowiada strategii małych, dobrze przyswajalnych dawek [7].
• Przyjmuj magnez z posiłkiem. Nigdy nie stosuj preparatów magnezu na czczo, gdyż może to spowodować biegunkę [7]. Jedzenie spowalnia opróżnianie żołądka i wydłuża czas kontaktu magnezu z powierzchnią wchłaniania w jelicie cienkim [2].
• Wybieraj preparaty w formie dojelitowej. Tabletki dojelitowe, takie jak lek Magvit B6, nie rozpuszczają się w kwaśnym środowisku żołądka, lecz dopiero w jelicie cienkim [4,7]. Dzięki temu magnez trafia bezpośrednio do miejsca najefektywniejszego wchłaniania, co zmniejsza ryzyko podrażnienia przewodu pokarmowego [3,4]. Minimalizuje to kontakt magnezu z wrażliwą śluzówką żołądka, co jest szczególnie istotne dla osób z nadkwaśnością czy chorobą wrzodową [3,6].
• Zwróć uwagę na dodatek witaminy B6. Witamina B6 zwiększa efektywność wchłaniania magnezu o około 40%, co oznacza, że dzięki jej dodatkowi przy tej samej dawce więcej minerału zostanie przyswojone, a mniej będzie działać drażniąco na jelita [3,4].
• Sprawdzaj skład pod kątem laktozy. Jeśli masz nietolerancję laktozy lub wrażliwy przewód pokarmowy, wybieraj preparaty bez tego składnika.
• Wybieraj leki zamiast suplementów diety. Leki mają potwierdzoną zawartość substancji czynnej i kontrolowany sposób uwalniania (np. Magvit B6).

Podsumowanie

Biegunka po magnezie to częsty problem, któremu można skutecznie zapobiegać, wybierając odpowiednią formę preparatu i sposób jego przyjmowania. Dobrze przyswajalne, organiczne formy magnezu, takie jak mleczan, mniejsze dawki rozłożone w ciągu dnia oraz tabletki dojelitowe ograniczają podrażnienie przewodu pokarmowego i poprawiają wchłanianie. Dla osób z wrażliwym układem trawiennym istotny jest także skład preparatu, w tym brak laktozy. Przykładem leku zaprojektowanego z myślą o dobrej tolerancji jest Magvit B6, który zawiera mleczan magnezu z witaminą B6 w postaci tabletek dojelitowych. Pamiętaj jednak, że w przypadku utrzymujących lub nasilających się dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego warto skonsultować się z lekarzem.