Indeks substancji czynnych
strona nr 28
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- syntetyczne i biologiczne
Eter butylowy kwasu waniliowego (VBE) to składnik kosmetyczny aktywujący receptor TRPV1, wywołujący łagodne odczucie ciepła na skórze. Stosowany w stężeniach 0,05–0,5%, jest łagodniejszą alternatywą dla kapsaicyny, z ograniczoną penetracją skórną i lokalnym działaniem rozgrzewającym.
- syntetyczne i biologiczne
Eter dimetylowy stosowany jest w aptecznych preparatach do krioterapii brodawek (w połączeniu z propanem) oraz jako propelant w aerozolach farmaceutycznych. W wysokich stężeniach działa narkotycznie na układ nerwowy, dlatego inhalacja oparów jest niebezpieczna. Preparaty należy stosować ściśle według instrukcji.
- Eter mirystylowy PPG-3
Opis w przygotowaniu
- Eter monoetanoloaminy kwasu undecylenowego
Opis w przygotowaniu
- Eter pantenylu i etanolu
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Eter poliwinylobutylowy to substancja lecznicza stosowana w medycynie jako rozpuszczalnik i środek znieczulający. Jest bezbarwną cieczą o niskiej toksyczności i dobrych właściwościach fizykochemicznych.
- Ethylhexyl Methoxycinnamate
Opis w przygotowaniu
- Ethylhexylglycerin
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Etofenamat wykazuje silne działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe, często stosowany miejscowo przy urazach oraz chorobach reumatycznych. Dostępny w różnych postaciach, zapewnia elastyczność terapii.
- syntetyczne i biologiczne
Etomidat to krótko działający środek nasenny stosowany do szybkiego wprowadzenia w znieczulenie ogólne, ceniony za minimalny wpływ na układ krążenia i bezpieczeństwo u pacjentów z chorobami serca.
- syntetyczne i biologiczne
Etonogestrel to nowoczesny składnik antykoncepcyjny stosowany w implantach i systemach dopochwowych, zapewniający skuteczną ochronę przed ciążą poprzez zahamowanie owulacji.
- syntetyczne i biologiczne
Etorykoksyb to selektywny inhibitor COX-2 z grupy NLPZ stosowany w chorobie zwyrodnieniowej stawów, RZS, ZZSK, dnie moczanowej i bólu ostrym. Dostępny w dawkach 30–120 mg raz na dobę. Niesie ryzyko sercowo-naczyniowe i jest przeciwwskazany przy niekontrolowanym nadciśnieniu, chorobach serca i w ciąży.
- syntetyczne i biologiczne
Etranakogen dezaparwoweku to jednorazowa terapia genowa hemofilii B – dostarcza sprawną kopię genu czynnika IX do komórek wątroby za pomocą wektora wirusowego AAV5. Po 5 latach obserwacji utrzymuje aktywność czynnika IX na poziomie ~36 IU/dL i redukuje roczną częstość krwawień o 63%. Posiada warunkowe dopuszczenie do obrotu w Unii Europejskiej.
- syntetyczne i biologiczne
Etrasimod to doustny modulator receptora S1P zarejestrowany do leczenia umiarkowanego i ciężkiego wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. Stosuje się go raz na dobę w dawce 2 mg. W badaniach III fazy remisję kliniczną po 12 tygodniach osiągało 25–27% pacjentów wobec 7–15% przy placebo. Przed leczeniem i w jego trakcie konieczne jest monitorowanie serca i oczu.
- syntetyczne i biologiczne
Etylefryna wspomaga leczenie niedociśnienia, poprawiając krążenie i łagodząc objawy takie jak zawroty głowy. Stosowana doustnie, pozwala na precyzyjne dostosowanie dawki do potrzeb pacjenta.
- Etyloheksylo Triazol
Opis w przygotowaniu
- Etyloheksylo Triazyn
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Etyloheksylogliceryna to syntetyczny składnik kremów, żeli i dezodorantów. Wzmacnia działanie konserwantów, łagodnie nawilża i wygładza skórę. Uznana za bezpieczną przez niezależny panel CIR przy stężeniach do 1–2% w produktach pozostających na skórze.
- Etyloparaben
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Etylosalicylamid wykazuje działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne, znajduje zastosowanie w leczeniu bólu głowy i stanów zapalnych, szczególnie w połączeniach z innymi substancjami.
- Etylowany kwas askorbinowy
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Etynyloestradiol to kluczowy składnik leków antykoncepcyjnych, stosowany także w terapii zaburzeń hormonalnych u kobiet. Wyróżnia się skutecznością i szerokim zastosowaniem w nowoczesnej ginekologii.
- syntetyczne i biologiczne
Euceryna to klasyczne podłoże kremowe O/W stosowane w recepturze aptecznej i dermokosmetykach. Zapewnia stabilność fizykochemiczną, łatwe wchłanianie i ochronę niestabilnych substancji czynnych. W składzie zawiera humektanty, emolienty i składniki identyczne ze składnikami skóry.
- syntetyczne i biologiczne
Eugenol to aktywny składnik olejku goździkowego o udokumentowanym działaniu przeciwbólowym, przeciwzapalnym i antybakteryjnym. Stosowany w stomatologii od dziesięcioleci. Dopuszczalne spożycie: do 2,5 mg/kg masy ciała na dobę. Wysokie dawki mogą uszkodzić wątrobę i wzmacniać działanie leków rozrzedzających krew.
- Euglena Gracilis
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Eukaliptol (1,8-cyneol) to aktywny składnik olejku eukaliptusowego, stosowany w leczeniu chorób dróg oddechowych. Rozrzedza śluz, hamuje stany zapalne i rozkurcza oskrzela. Badania kliniczne potwierdzają skuteczność w POChP, astmie i zapaleniu zatok. Nie stosuj nierozcieńczonego olejku na skórę ani doustnie bez wskazania lekarza.
- surowce roślinne
Eukaliptus dostarcza eukaliptolu (1,8-cyneolu) – substancji wykrztuśnej i przeciwzapalnej, przebadanej klinicznie w zapaleniu zatok, oskrzeli i astmie. Olejek wymaga rozcieńczenia; nierozcieńczony jest toksyczny. Wchodzi w interakcje z wieloma lekami metabolizowanymi przez enzymy wątrobowe CYP450.
- surowce roślinne
Eukaliptus gałkowy dostarcza olejku eterycznego z 1,8-cynolem (eucalyptolem), który działa wykrztuśnie, przeciwzapalnie i rozszerzająco na oskrzela. Badania kliniczne potwierdzają skuteczność przy przeziębieniu i astmie steroidozależnej. Nierozcieńczonego olejku nie stosuje się doustnie ani na skórę bez rozcieńczenia – grozi zatruciem.
- surowce roślinne
Eukommia wiązowata (Du Zhong) to roślina lecznicza bogata w lignany, irydoidy, flawonoidy i kwasy fenolowe. Wstępne badania sugerują działanie wspomagające ciśnienie krwi, zdrowie kości i metabolizm glukozy. Brak standardowej dawki; przed stosowaniem skonsultuj się z lekarzem.
- surowce roślinne
Evodia rutaecarpa to roślina z tradycyjnej medycyny chińskiej, której owoce zawierają alkaloidy (evodiaminę, rutaecarpinę) o wstępnie udokumentowanym działaniu przeciwzapalnym, termogenicznym i rozjaśniającym skórę. Brakuje jednak badań klinicznych u ludzi, a preparat wchodzi w interakcje z wieloma lekami i jest przeciwwskazany w ciąży.
- surowce roślinne
Sól sodowa kwasu usninowego to pochodna metabolitu porostów o udokumentowanym w badaniach laboratoryjnych działaniu przeciwbakteryjnym, przeciwgrzybiczym i antyoksydacyjnym. Stosowana głównie w kosmetykach jako składnik przeciwdrobnoustrojowy i przeciwłupieżowy. Wymaga ostrożności ze względu na sygnały hepatotoksyczności kwasu usninowego.
- syntetyczne i biologiczne
Ewerolimus to lek hamujący wzrost komórek i reakcje immunologiczne, stosowany w leczeniu nowotworów oraz zapobieganiu odrzuceniu przeszczepów. Umożliwia indywidualizację terapii dzięki różnym formom i dawkowaniu.
- syntetyczne i biologiczne
Ewinakumab to innowacyjny lek obniżający poziom LDL-C u osób z rodzinną hipercholesterolemią, skuteczny nawet przy nieskuteczności innych terapii, podawany dożylnie, o potwierdzonym bezpieczeństwie.
- syntetyczne i biologiczne
Ewolokumab obniża poziom cholesterolu LDL, blokując PCSK9. Stosowany u dorosłych i dzieci z hipercholesterolemią, zwłaszcza gdy inne terapie są nieskuteczne lub niewskazane.
- Exfo-bio
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Ezomeprazol to inhibitor pompy protonowej blokujący wydzielanie kwasu żołądkowego. Stosowany w GERD, wrzodach, eradykacji H. pylori i profilaktyce wrzodów po NLPZ. Typowa dawka to 20–40 mg na dobę. Długotrwałe przyjmowanie wymaga monitorowania poziomu magnezu, witaminy B12 i gęstości kości.
