Jak prawidłowo dawkować lek Mercaptopurinum VIS?

Mercaptopurinum VIS to lek cytotoksyczny stosowany w leczeniu różnych rodzajów białaczek oraz chorób zapalnych jelit. Prawidłowe dawkowanie tego leku jest kluczowe dla skuteczności terapii i minimalizacji działań niepożądanych. W tym artykule szczegółowo omówimy, jak i kiedy dawkować Mercaptopurinum VIS, bazując na informacjach zawartych w dokumentach źródłowych.

Spis treści

• Wskazania do stosowania
• Dawkowanie i sposób podawania
• Przeciwwskazania
• Środki ostrożności
• Interakcje z innymi lekami
• Działania niepożądane
• Słownik pojęć

Wskazania do stosowania

Mercaptopurinum VIS jest stosowany w celu wywołania remisji i w leczeniu podtrzymującym w:

• Ostra białaczka limfoblastyczna – nadmierny przyrost limfocytów^[1].
• Ostra białaczka mieloblastyczna – nadmierny przyrost mieloblastów, czyli niedojrzałych krwinek białych^[1].
• Przewlekła białaczka granulocytowa – nadmierny przyrost granulocytów^[1].
• Wrzodziejące zapalenie jelita grubego i choroba Leśniowskiego-Crohna – choroby zapalne jelit^[1].

Dawkowanie i sposób podawania

Mercaptopurinum VIS podaje się doustnie, najlepiej po posiłku, popijając wodą^[1]. Dawkowanie zależy od rodzaju choroby, wieku pacjenta oraz innych stosowanych leków cytotoksycznych.

Dawkowanie u dorosłych i dzieci

• Ostra białaczka limfoblastyczna i mieloblastyczna: Zwykle stosowana dawka początkowa wynosi 2,5 mg/kg mc./dobę lub 50 do 75 mg/m² powierzchni ciała na dobę^[1]. W przypadku braku efektu terapeutycznego, dawkę można stopniowo zwiększać do maksymalnej dawki 5 mg/kg mc./dobę^[1].
• Wrzodziejące zapalenie jelita grubego i choroba Leśniowskiego-Crohna: Zwykle stosowana dawka wynosi 1 do 1,5 mg/kg mc./dobę^[1].

Dawkowanie u osób w podeszłym wieku

Nie przeprowadzono badań u osób w podeszłym wieku. Zaleca się jednak monitorowanie czynności nerek i wątroby u tych pacjentów, a w przypadku zaburzenia ich czynności należy rozważyć zmniejszenie dawki^[1].

Dawkowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek

Należy rozważyć zmniejszenie dawki u pacjentów z zaburzoną czynnością wątroby lub nerek^[1].

Pacjenci z wariantem genu NUDT15

U pacjentów z wrodzoną mutacją genu NUDT15 występuje większe ryzyko wystąpienia ciężkiej toksyczności 6-merkaptopuryny. Konieczne jest zmniejszenie dawki, szczególnie u pacjentów homozygotycznych względem wariantu genu NUDT15^[1]. Przed rozpoczęciem terapii zaleca się przeprowadzenie genotypowania w celu identyfikacji wariantów genu NUDT15^[1].

Przeciwwskazania

Mercaptopurinum VIS nie powinien być stosowany w następujących przypadkach^[1]:

• Ciąża
• Ciężka leukopenia (liczba krwinek białych mniejsza niż 1500/mikrolitrze, liczba neutrofilów mniejsza niż 200/mikrolitrze)
• Ciężka trombocytopenia (liczba płytek mniejsza niż 75 000/mikrolitrze)
• Aplazja szpiku
• Ciężka niewydolność nerek (GFR mniejszy niż 60 ml/min)
• Ciężka niewydolność wątroby
• Nadwrażliwość na 6-merkaptopurynę lub którąkolwiek substancję pomocniczą

Środki ostrożności

Podczas stosowania Mercaptopurinum VIS należy zachować szczególną ostrożność. Lek powinien być podawany pod ścisłą kontrolą lekarza mającego doświadczenie w podawaniu leków cytotoksycznych^[1]. Ważne jest regularne monitorowanie parametrów morfologicznych krwi oraz czynności wątroby i nerek^[1].

Interakcje z innymi lekami

Mercaptopurinum VIS może wchodzić w interakcje z innymi lekami, co może wpływać na jego działanie lub zwiększać ryzyko działań niepożądanych^[1]. Należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach. Oto niektóre z ważniejszych interakcji:

• Allopurinol, tiopurinol i oksypurinol: Przedłużają i nasilają działanie 6-merkaptopuryny, dlatego dawkę 6-merkaptopuryny należy zmniejszyć do 1/4^[1].
• Warfaryna: 6-merkaptopuryna hamuje jej przeciwzakrzepowe działanie^[1].
• Leki hamujące TPMT: Takie jak olsalazyna, mesalazyna czy sulfasalazyna, nasilają zahamowanie czynności szpiku kostnego^[1].
• Szczepionki zawierające żywe drobnoustroje: Ze względu na zmniejszenie odporności, pacjent nie powinien być szczepiony tymi szczepionkami^[1].

Działania niepożądane

Jak każdy lek, Mercaptopurinum VIS może powodować działania niepożądane. Oto niektóre z nich, według częstości występowania^[1]:

• Bardzo często: Leukopenia, trombocytopenia
• Często: Nudności, wymioty, utrata apetytu, żółtaczka
• Rzadko: Zapalenie błon śluzowych przewodu pokarmowego, biegunki, owrzodzenia jamy ustnej
• Bardzo rzadko: Niewydolność wątroby, nadciśnienie wrotne, wyłysienie

Słownik pojęć

• Ostra białaczka limfoblastyczna – Nadmierny przyrost limfocytów, rodzaj nowotworu krwi.
• Ostra białaczka mieloblastyczna – Nadmierny przyrost mieloblastów, czyli niedojrzałych krwinek białych.
• Przewlekła białaczka granulocytowa – Nadmierny przyrost granulocytów, rodzaj nowotworu krwi.
• Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – Przewlekła choroba zapalna jelit.
• Choroba Leśniowskiego-Crohna – Przewlekła choroba zapalna jelit.
• Leukopenia – Mniejsza od normy liczba leukocytów (białych krwinek).
• Trombocytopenia – Mniejsza od normy liczba płytek krwi.
• Aplazja szpiku – Zahamowanie czynności szpiku kostnego.
• GFR – Wskaźnik filtracji kłębuszkowej, miara czynności nerek.
• NUDT15 – Gen odpowiedzialny za rozkład 6-merkaptopuryny w organizmie.
• TPMT – Metylotransferaza tiopurynowa, enzym wpływający na metabolizm 6-merkaptopuryny.

Materiały źródłowe

• [1]: Charakterystyka produktu leczniczego
• [2]: Ulotka leku