Jak prawidłowo dawkować lek Theospirex retard?

Theospirex retard to lek zawierający teofilinę w postaci tabletek powlekanych o przedłużonym uwalnianiu, stosowany w zapobieganiu skurczom oskrzeli w przebiegu astmy oskrzelowej i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP). W artykule omówimy szczegółowo, jak i kiedy dawkować ten lek, aby zapewnić jego skuteczność i bezpieczeństwo stosowania.

Spis treści

• Ogólne zalecenia dotyczące dawkowania
• Dawkowanie dla dorosłych i młodzieży
• Dawkowanie dla dzieci
• Szczególne grupy pacjentów
• Sposób podawania
• Przedawkowanie
• Słownik pojęć

Ogólne zalecenia dotyczące dawkowania

Dawkę teofiliny należy dobierać indywidualnie, uwzględniając skuteczność działania i tolerowanie leku przez pacjenta. Najlepiej jest ustalać dawkowanie po oznaczeniu stężenia teofiliny w osoczu, które powinno wynosić 5-12 μg/ml^[1]. Monitorowanie stężenia teofiliny jest szczególnie ważne w przypadku wystąpienia działań niepożądanych lub niewystarczającej odpowiedzi na leczenie^[2].

Dawkowanie dla dorosłych i młodzieży

Dobowa dawka podtrzymująca teofiliny u dorosłych wynosi około 11 do 13 mg/kg masy ciała, co odpowiada całkowitej dawce dobowej 900 mg^[1]. Zaleca się przyjmowanie leku dwa razy na dobę w odstępie około 12 godzin, po posiłku, według poniższego schematu:

• Dorośli i młodzież w wieku powyżej 16 lat: 300 mg teofiliny (2 tabletki) co 12 godzin (rano i wieczorem).
• Młodzież w wieku 13 do 16 lat: 225 do 300 mg teofiliny (1 i ½ tabletki do 2 tabletek) co 12 godzin (rano i wieczorem).

W przypadku niezadowalającej poprawy dawkę dobową można zwiększać stopniowo co 3 dni o około 25%, aż do uzyskania poprawy klinicznej lub osiągnięcia maksymalnej dawki dobowej: 13 mg/kg masy ciała na dobę dla dorosłych i młodzieży powyżej 16 lat oraz 18 mg/kg masy ciała na dobę dla młodzieży w wieku 13 do 16 lat^[2].

Dawkowanie dla dzieci

Dawkowanie teofiliny dla dzieci zależy od wieku i masy ciała:

• Dzieci w wieku 10 do 12 lat: 225 mg teofiliny (1 i ½ tabletki) co 12 godzin (rano i wieczorem).
• Dzieci w wieku 6 do 9 lat: 150 mg teofiliny (1 tabletka) co 12 godzin (rano i wieczorem).

W przypadku niezadowalającej poprawy dawkę dobową można zwiększać stopniowo co 3 dni o około 25%, aż do uzyskania poprawy klinicznej lub osiągnięcia maksymalnej dawki dobowej: 20 mg/kg masy ciała na dobę dla dzieci w wieku 10 do 12 lat oraz 24 mg/kg masy ciała na dobę dla dzieci w wieku 6 do 9 lat^[1]. Leku Theospirex retard nie należy stosować u dzieci w wieku poniżej 6 lat^[2].

Szczególne grupy pacjentów

Osoby palące tytoń wymagają większych dawek teofiliny z uwzględnieniem masy ciała, ponieważ teofilina jest u nich szybciej wydalana. Należy zachować ostrożność podczas dobierania dawki u osób palących, które są w trakcie rzucania palenia, ponieważ stężenie teofiliny w osoczu jest u nich zwiększone^[1].

Wydalanie teofiliny przebiega wolniej u pacjentów z niewydolnością serca, ciężkim niedotlenieniem, przewlekłą obturacyjną chorobą płuc, zapaleniem płuc, ostrym obrzękiem płuc, zakażeniami wirusowymi (zwłaszcza grypą), gorączką niepoddającą się leczeniu, u osób w podeszłym wieku oraz u pacjentów przyjmujących niektóre leki. Dlatego też tacy pacjenci wymagają mniejszych dawek teofiliny oraz zachowania szczególnej ostrożności przy podejmowaniu decyzji o zwiększeniu stosowanej dawki^[2].

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby i (lub) nerek również wymagają mniejszych dawek teofiliny, ponieważ wydalanie teofiliny jest u nich wolniejsze^[1].

Sposób podawania

Tabletki Theospirex retard należy stosować doustnie, po posiłku. Dawki pojedyncze należy przyjmować w równych odstępach czasu w ciągu doby. W przypadku podawania leku dwa razy na dobę, zazwyczaj dawkę przyjmuje się rano i wieczorem. Tabletki można podzielić na dwie równe dawki wzdłuż linii podziału. Tabletek nie należy żuć ani kruszyć^[2].

Przedawkowanie

Objawy przedawkowania teofiliny mogą wystąpić, jeśli jej stężenie w surowicy krwi jest większe niż 20 μg/ml. Najpierw zazwyczaj występuje tachykardia, później objawy żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, wymioty z domieszką krwi, bóle żołądka, biegunka), pobudzenie ośrodkowego układu nerwowego (niepokój, bóle głowy, bezsenność, zawroty głowy), nadmierne pragnienie, szumy w uszach, kołatanie serca i zaburzenia rytmu serca. Może wystąpić nadmierne pocenie się i drżenie mięśni. W przypadku znacznego przedawkowania mogą wystąpić drgawki, niewydolność krążenia, hipertermia, ciężkie zaburzenia rytmu serca, a nawet zatrzymanie krążenia i zgon^[1].

W przypadku wystąpienia objawów przedawkowania należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub oddziałem ratunkowym najbliższego szpitala. W przypadku objawów zagrażających życiu należy natychmiast wezwać pogotowie ratunkowe^[2].

Słownik pojęć

• Teofilina – substancja czynna leku Theospirex retard, stosowana w leczeniu astmy oskrzelowej i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc.
• Astma oskrzelowa – przewlekła choroba zapalna dróg oddechowych, charakteryzująca się nawracającymi epizodami duszności, świszczącego oddechu, ucisku w klatce piersiowej i kaszlu.
• Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) – przewlekła choroba płuc, charakteryzująca się postępującym ograniczeniem przepływu powietrza przez drogi oddechowe.
• Tachykardia – przyspieszenie czynności serca powyżej normy.

Materiały źródłowe

• [1]: Charakterystyka produktu leczniczego
• [2]: Ulotka leku