Jakie witaminy dla matek karmiących są najlepsze?

W okresie laktacji zwiększa się zapotrzebowanie nie tylko na składniki odżywcze, ale również na witaminy, sole mineralne i inne niezbędne dla zdrowia substancje. To zapotrzebowanie można pokryć poprzez zróżnicowaną i zbilansowaną dietę, dostosowaną do zwiększonych potrzeb organizmu. Jeśli z różnych powodów nie jest to możliwe, konieczna może być dodatkowa podaż odpowiednich suplementów dla karmiących kobiet. Jednakże temat suplementacji budzi wiele kontrowersji ze względu na dość dużą swobodę wprowadzania takich produktów na rynek polski. Właściwe doradztwo w tym zakresie wymaga specjalistycznej wiedzy, pozwalającej na dobranie produktu na podstawie oceny składnika, jego postaci i dawki oraz wzajemnych interakcji pomiędzy składnikami.

Jakie witaminy powinny stosować kobiety karmiące piersią?

Kobiety karmiące piersią powinny zwrócić szczególną uwagę na właściwe spożycie kilku rodzaju witamin. Wśród nich warto wymienić witaminę D, witaminy z grupy B, a także witaminy o działaniu przeciwutleniającym, takie jak A, E i C. Przyjrzyjmy im się bliżej.

Witamina D

Zgodnie z rekomendacjami, suplementację odpowiednio zwiększoną dawkę witaminy D należy rozpocząć od momentu potwierdzenia ciąży przez ginekologa położnika. Witamina D jest odpowiedzialna m.in. za utrzymanie prawidłowego stężenia wapnia i fosforu we krwi, właściwą mineralizację kości i funkcję układu odpornościowego. Dlatego też prawidłowe stężenie witaminy D jest istotne dla rozwoju dziecka jeszcze przed jego urodzeniem. Kontynuacja suplementacji w okresie karmienia piersią ma natomiast duże znaczenie zdrowotne dla kobiet. Zaobserwowano, że optymalne stężenie witaminy D wiąże się z mniejszym ryzykiem raka piersi, raka jelita grubego, chorób serca i układu krążenia, cukrzycy typu 2, złamań kości udowej oraz infekcji wirusowych układu oddechowego i ma korzystny wpływ na zdolności poznawcze. Wytyczne zalecają w okresie karmienia piersią suplementację witaminą D w ilości 1500- 2000 j.m i taką też dawkę często zawierają popularne witaminy dla kobiet karmiących piersią.

Witaminy z grupy B

Witaminy z grupy B są również częstym składnikiem witamin dla matek karmiących. Biorą one bowiem udział w reakcjach przemiany materii w organizmie. Ich niedobór może niekorzystnie wpłynąć na układ krążenia i układ nerwowy. Badania populacyjne wskazują, że nawet do 90% polskich kobiet ma niedobory folianów. Przyjmowanie ich w postaci preparatów witaminowo-mineralnych jest jednym ze skuteczniejszych metod redukcji niedoborów u kobiet karmiących. Foliany, a właściwie aktywna postać kwasu foliowego, są odpowiedzialne za jedne z najistotniejszych dla organizmu procesów tj. syntezę i naprawę składowych nici DNA, RNA. Zapotrzebowanie u kobiet karmiących jest zwiększone do 500 µg/d. 

Witamina B6

Jest niezbędna do aktywizacji szeregu istotnych przemian enzymatycznych, w tym aktywnego usuwania homocysteiny– produktu ubocznego i toksycznego przemian folianów. Zapotrzebowanie na witaminę B6 zwiększa się nieznacznie podczas laktacji (rekomendowana dawka dobowa to 2 mg), niemniej jednak jest ona jedną z witamin, których niedobór w mleku matki może mieć dalekosiężny wpływ na prawidłowy rozwój dziecka. Dzieci karmione mlekiem matki z niedoborem tej witaminy przejawiały zaburzenia funkcjonowania OUN, w tym drgawki. Niedobory tego składnika w mleku zostały powiązane również z zaburzeniami wzrastania niemowląt.

Witamina B12

Niezbędna do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego, bierze udział w tworzeniu składowych nici DNA oraz otoczki mielinowej na neuronach. Jest również odpowiedzialna za redukcję homocysteiny – związku, który niekorzystnie wpływa na krzepliwość krwi oraz elastyczność naczyń krwionośnych. Podczas laktacji zapotrzebowanie na witaminę B12 nieznacznie się zwiększa (z 2,6 µg/d do 2,8 µg/d), niemniej jednak szacuje się, że niedobory w Polsce może mieć nawet co druga kobieta w wieku rozrodczym. Niemowlęta karmione wyłącznie piersią przez kobiety ze znacznymi niedoborami witaminy B12 wykazują zaburzenia w zachowaniu (apatia, zmniejszone napięcie mięśni, mimowolne ruchy języka, nóg, niechęć do innych pokarmów), które ustępują już po kilku dniach przyjmowania witaminy B12 przez dziecko.

Witamina B4 (Cholina)

Cholina jest niezbędna do prawidłowego rozwoju układu nerwowego, w tym struktur odpowiedzialnych za pamięć wzrokową, jest głównym składnikiem błon komórkowych, uczestniczy w procesie regulacji ekspresji genów i wspiera funkcjonowanie wątroby. W przypadku kobiet karmiących piersią, dobowe spożycie powinno wynosić 550 mg. Taka ilość odpowiada spożyciu około 4 jaj kurzych dziennie. Niemowlęta urodzone przez matki spożywające cholinę w ciąży miały o 1/3 mniejsze stężenie kortyzolu (hormonu stresu) we krwi pępowinowej. Nadmiar kortyzolu utrzymujący się dłuższy czas niekorzystnie wpływa na metabolizm i zdrowie, co jest przyczyną zwiększonego ryzyka zachorowania na cukrzycę typu 2, otyłość czy choroby serca.

Witamina A, C i E

W skład suplementów i witamin dla kobiet karmiących wchodzą także związki o działaniu przeciwutleniającym. Antyoksydanty to grupa związków, do których można zaliczyć witaminy A, C i E. Odgrywają one ważną rolę w redukcji stresu oksydacyjnego poprzez zmniejszenie reakcji utleniania wywołanych nadmiarem wolnych rodników. Płód podczas narodzin zmienia swoje środowisko życia na tlenowe, co naraża go na wpływ wolnych rodników tlenowych pochodzących z otoczenia, dlatego potrzebują więcej ilości antyoksydantów.

Spożycie witamin A, C i E w okresie karmienia piersią powinno wynosić: 1600 µg, 100 mg, 14 mg. Rzadko obserwuje się jednak niedobory tych witamin w diecie kobiet karmiących. Jednakże zbyt małe spożycie może zwiększyć ryzyko wystąpienia różnego rodzaju zaburzeń: chorób układu sercowo- naczyniowego, chorób nowotworowych i zaburzeń metabolicznych. Badania wykazują, że mleko zawierające przeciwutleniacze pełni istotną rolę w profilaktyce różnych problemów zdrowotnych w dzieciństwie.

Zanim sięgniesz po witaminy dla matek karmiących

Suplement suplementowi jest nierówny. Wiele produktów na rynku niestety nie jest zgodny z wytycznymi Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników (PTGiP) oraz ze stanowiskiem WHO. Zatem przed rozpoczęciem suplementacji należy wykonać badania kontrolne i skonsultować tę kwestę z lekarzem. Każda ciąża a później laktacja przebiega inaczej, organizm każdej kobiety w tym okresie pracuje inaczej, więc nie ma jednego złotego środka przeznaczonego dla wszystkich kobiet. Suplementacja to sprawa indywidualna i powinna być dopasowana dla danej kobiety, „skrojona na jej miarę”, i podawana według potrzeb.

Jakie są dobre suplementy dla karmiących piersią?

Na rynku można znaleźć szereg suplementów i zestawów witamin dla matek karmiących. Wśród najlepszych produktów witaminowych dla kobiet karmiących piersią można wyróżnić te poniższe.

MamaDHA Premium+, kapsułki

O produkcie

• produkt zarejestrowany jako suplement diety;
• 1 kapsułka zawiera 0,2 mg kwasu foliowego w dwóch formach – zwykłej oraz aktywnego folianu (L-metylofolian wapnia);
• innymi składnikami kapsułki są olej rybi (w tym 400 mg DHA), witamina D3 (1000 j.m.) oraz jod (100 µg);
• preparat przeznaczony przede wszystkim dla kobiet przygotowujących się do ciąży, kobiet w ciąży, a także karmiących piersią;
• zalecana dzienna porcja do spożycia to 2 kapsułki;
• suplement dostępny w opakowaniach po 60 kapsułek.

Omegamed Optima Forte, kapsułki

O produkcie

• produkt zarejestrowany jako suplement diety;
• 1 kapsułka zawiera 100 µg jodku potasu oraz inne składniki: kwas foliowy (0,4 mg – forma zwykła i aktywny folian), witaminę D (1000 j.m.), kwasy omega-3 (w tym 300 mg DHA);
• przeznaczony dla kobiet w II i III trymestrze ciąży, a także matek karmiących piersią;
• aby przyjąć zalecaną dzienną porcję, należy zażyć 2 kapsułki na dobę;
• stosować podczas lub w trakcie posiłku, popijać wodą;
• dostępna jest również wersja dla kobiet planujących ciążę oraz w pierwszych miesiącach ciąży – Omegamed Optima Start;
• preparat dostępny w opakowaniach po 60 kapsułek.

Composita Mama DHA, kapsułki

O produkcie

• produkt zarejestrowany jako suplement diety;
• dwa rodzaje kapsułek (o innych składach);
• jedna kapsułka różowa zawiera: foliany w dwóch formach (0,8 mg), witaminę D3 (2000 j.m.), witaminę B6 (2,6 mg), cholinę (125 mg), żelazo (27 mg), jod (220 µg) oraz magnez (200 mg);
• jedna kapsułka przezroczysta zawiera 300 mg DHA;
• duże dawki poszczególnych składników;
• rekomendowane w okresie ciąży i laktacji;
• zalecana dzienna dawka wynosi 2 kapsułki z DHA i 1 kapsułkę różową;
• preparat dostępny w opakowaniach po 90 kapsułek (30 różowych i 60 przezroczystych DHA).

Falvit mama, tabletki

O produkcie

• produkt zarejestrowany jako suplement diety;
• preparat zawiera zestaw witamin i minerałów, a także wyciąg z żurawiny;
• witaminy obecne w jednej tabletce to: C (120 mg), B3 (16 mg), B5 (6 mg), B2 (1,6 mg), B1 (1,4 mg), B12 (3 µg), E (12 mg), A (501 µg), D (200 j.m.) oraz foliany (400 µg);
• minerały zawarte w jednej tabletce to: wapń (240 mg), żelazo (20 mg), cynk (10 mg), mangan (1,5 mg), miedź (1 mg), jod (200 µg), selen (55 µg) i molibden (50 µg);
• oprócz tego w tabletce znajduje się wyciąg z żurawiny, zawierający proantocyjanidyny (1,2 mg);
• przeznaczony dla kobiet w ciąży oraz karmiących piersią;
• należy przyjmować 1 tabletkę dziennie, najlepiej podczas posiłku lub bezpośrednio po nim;
• dostępny w opakowaniach po 30 i 60 tabletek.

Duphavit Pregna, kapsułki

O produkcie

• produkt zarejestrowany jako suplement diety;
• 1 kapsułka zawiera 200 µg jodanu potasu oraz inne składniki: żelazo (14 mg), foliany (0,4 mg, w tym kwas foliowy i L-metylofolian wapnia), wit. D (2000 j.m.) i kwasy omega-3 (w tym 250 mg DHA);
• przeznaczony dla kobiet w ciąży oraz karmiących piersią;
• proste dawkowanie – 1 kapsułka raz dziennie;
• stosować po posiłku, popijać wodą;
• kapsułki w kształcie łatwym do połknięcia;
• opakowanie zawiera 30 kapsułek.

Doppelherz aktiv Mama Premium, kapsułki

O produkcie

• zarejestrowany jako suplement diety;
• w formie dwóch kapsułek – brązowej i żółtej;
• w swoim składzie zawiera: kwasy omega-3 (w tym 600 mg DHA), kwas foliowy (0,4 mg), żelazo (26 mg), witaminę B6 (0,7 mg), witaminę D (2000 j.m.), jod (200 µg), witaminę B12 (1,25 µg) oraz magnez (100 mg);
• zalecana suplementacja dla prawidłowego przebiegu ciąży i optymalnego rozwoju dziecka;
• bez glutenu i bez laktozy;
• proste dawkowanie;
• dawka dzienna to jedna kapsułka brązowa – z solidnym śniadaniem lub obiadem, i jedna żółta – z kolacją;
• obie kapsułki można również zażyć razem lub w odwrotnej kolejności;
• w opakowaniu 60 kapsułek – wystarcza na miesiąc.

Podsumowanie

Dbałość o dostarczenie odpowiedniej ilości witamin w diecie zapobiega potencjalnym konsekwencjom zdrowotnym. Witaminy te odgrywają rolę w programowaniu żywieniowym, które zachodzi w krytycznych oknach rozwoju, tj. w okresie ciąży i przez pierwsze dwa lata życia, czyli w okresie, kiedy dziecko jest karmione piersią. Ważne jest, aby prawidłowe odżywianie  w czasie laktacji było świadomym i satysfakcjonującym okresem, nienaruszającym dobrostanu fizycznego i psychicznego matki i dziecka.