Użądlenia owadów, mimo że często bolesne, zazwyczaj nie stanowią zagrożenia dla zdrowia lub życia. Niemniej, istnieją wśród nas osoby cierpiące na alergię na jad owadów. U takich osób użądlenie lub ukąszenie może mieć bardzo poważne konsekwencje, włącznie ze wstrząsem anafilaktycznym. Pozostała część społeczeństwa, poza miejscowym bólem, obrzękiem i zaczerwienieniem, nie zmaga się z innymi ciężkimi skutkami. Zazwyczaj tego rodzaju objawy są możliwe do złagodzenia w prosty i dostępny dla wszystkich sposób (czytaj także: Ukąszenia owadów — 5 faktów i mitów!).

Komary — czy to musi tak swędzieć?

Komary to niemal nieodłączny element wakacji. Latają nad uchem, nie pozwalając nam zasnąć. Gryzą, gdy chcemy w spokoju cieszyć się wolnym czasem na świeżym powietrzu. Siadają na naszym ciele, gdy rozkoszujemy się pysznym jedzeniem z grilla. Naprawdę są świetne w uprzykrzaniu nam życia. Wabi je do nas wydychany przez nas dwutlenek węgla i zapach naszego potu. Co gorsza, kąsający komar wydziela specyficzne substancje, które wabią kolejne komary!

Za swędzące i zaczerwienione bąble po ugryzieniu komara odpowiedzialna jest ich ślina. Posiada ona związki, które zapobiegają krzepnięciu naszej krwi — to ułatwia im jej wypicie. Co więcej, wyposażone są one również w antygen, który powoduje bardzo silne reakcje nadwrażliwości. Jak sobie z nimi radzić?

REKLAMA
REKLAMA
  1. Ugryzione miejsce należy schłodzić, np. przykładając zimny okład lub zawiniętą w ściereczkę kostkę lodu. Ważne, żeby nie przykładać lodu bezpośrednio na skórę.
  2. Gdy świąd jest wyjątkowo uporczywy, można zastosować miejscowe leki o działaniu przeciwhistaminowym (Fenistil) lub hydrokortyzon w maści [1] (Czytaj także: Leki na alergię – podział i przegląd leków przeciwhistaminowych).

Użądlenia pszczoły

Pszczoła nie jest agresywnym owadem. Użądlenie jest dla niej równoznaczne ze śmiercią, dlatego żądli jedynie w ostateczności. Po wbiciu się w powłoki skórne zostawia w nich żądło wraz z pęcherzykiem zawierającym jad, a następnie ginie. Pojedyncze użądlenie bywa bardzo bolesne, ale nie jest niebezpieczne. Można sobie z nim radzić w następujący sposób:

  1. Bezwzględnie i niezwłocznie należy usunąć wystające żądło — ograniczy to dalszy wypływ jadu z pęcherzyka. Żądła nie należy usuwać chwytem pęsetkowym, gdyż może to spowodować ściśnięcie pęcherzyka i wyciśnięcie jeszcze większej ilości jadu. Żądło należy podważyć i w ten sposób usunąć.
  2. Na obrzęknięte miejsce warto położyć chłodny kompres — obkurczy to naczynia krwionośne i zapobiegnie rozprzestrzenianiu się jadu po całym organizmie (Czytaj także: Wapno na alergię – dlaczego nie warto go stosować?).
  3. Przy mocno dokuczliwych objawach można zastosować miejscowe leki przeciwhistaminowe (Fenistil) lub maści z hydrokortyzonem [1].

Sposoby na użądlenia osy

Osa ma tę przewagę nad pszczołami, że może żądlić wielokrotnie w ciągu swojego życia. Wynika to z faktu, iż nie zostawia ona żądła w skórze człowieka po użądleniu. Osy żądlą, gdy czują niebezpieczeństwo dlatego, gdy zauważymy je w pobliżu, warto zachować zimną krew i nie panikować. Wszelkie nerwowe ruchy mogą sprawić, że osa poczuje się zagrożona i wówczas może zaatakować.

Użądlenie osy jest zazwyczaj bardziej bolesne niż pszczoły, ale nie jest niebezpieczne dla naszego zdrowia. W celu złagodzenia przykrych objawów można stosować:

  1. Zimny okład np. z kostek lodu. Należy pamiętać, że nie wolno przykładać lodu bezpośrednio do powierzchni skóry. Należy go zawinąć w ściereczkę lub chusteczkę o dopiero w takiej formie przykładać na obolałe miejsca.
  2. Leki przeciwhistaminowe, zwłaszcza miejscowe, oraz hydrokortyzon w maści [1].

Użądlenia przez szerszenia

Użądlenie przez szerszenia jest najgroźniejsze ze wszystkich opisanych powyżej. Wynika to z ilości wstrzykiwanego przez szerszenia jadu. Objętość ta jest istotnie większa niż w przypadku osy lub pszczoły. Dlatego nawet pojedyncze użądlenie może spowodować ciężką reakcję organizmu (czytaj także: Alergia na jad owadów — jak się uchronić przed konsekwencjami?). Chociaż skład jadu szerszenia jest zbliżony do jadu osy, to stężenie toksyn jest kilkukrotnie wyższe. Co więcej, żądło szerszenia jest zdecydowanie dłuższe, w związku z czym może się wbić w ciało dużo głębiej. Metody na łagodzenie uciążliwych dolegliwości po użądleniu szerszenia są jednak takie same:

  1. chłodzenie użądlonego miejsca zimnym kompresem lub lodem;
  2. smarowanie maścią z hydrokortyzonem lub lekiem przeciwhistaminowym [1].

Ugryzienie meszek 

Meszki to bardzo niepozorne stworzenia, które na pierwszy rzut oka wyglądają jak muszki owocówki. Mimo swoich drobnych rozmiarów bywają wyjątkowo męczące, dokuczliwe, a niekiedy nawet niebezpieczne. Ich aktywność jest największa na przełomie maja i czerwca, zwłaszcza w ciepłe i bezwietrzne popołudnia. W przeciwieństwie do os, pszczół lub szerszeni, meszki atakują zazwyczaj całymi dużymi grupami. Ich ugryzienia są bardzo charakterystyczne. Meszki zostawiają na skórze krwawiące ślady. Wynika to z faktu, iż rozrywają naczynia włosowate człowieka w momencie ugryzienia. Takie pogryzione miejsca mogą bardzo swędzieć i boleć. U małych dzieci, które nie są w stanie chronić się same przed chmarą meszek, takie ugryzienia mogą okazać się nawet niebezpieczne dla ich zdrowia. Sposób postępowania po ugryzieniu meszek jest następujący:

  1. Należy zdezynfekować rany po ugryzieniach.
  2. W przypadku silnego świądu można zastosować leki przeciwhistaminowe lub maść z hydrokortyzonem [1].

Jak chronić się przed użądleniami?

Nie od dziś wiadomo, że lepiej zapobiegać, niż leczyć. Poniżej znajduje się lista 9 zasad, których warto przestrzegać, aby uchronić się przed użądleniami i ukąszeniami przez owady.

  1. W miejscach o dużej ekspozycji na owady należy zakładać długie spodnie, bluzki z długim rękawem oraz czapkę/kapelusz, aby ochronić jak największą powierzchnię skóry.
  2. Biel, beż i zieleń to najbezpieczniejsze kolory ubrań. Wszelkie jaskrawe barwy są imitacją intensywnych, kwiatowych barw — przyciągają zatem wszelkie owady.
  3. Silny zapach perfum, wszelkich dezodorantów, jak również potu, zwabiają owady — należy ich unikać.
  4. Warto unikać przebywania wśród kwitnących roślin — są one skupiskiem pszczół i os.
  5. Wszelkie pojemniki na śmieci, odpadki i resztki żywności powinny być szczelnie zamykane.
  6. Nie należy jeść słodkich pokarmów (owoców, dżemów itp.) na świeżym powietrzu.
  7. Warto pamiętać, że chodzenie boso zwiększa ryzyko użądlenia.
  8. W sytuacji, gdy owad użądlił osobę w naszym otoczeniu, należy oddalić się od niej na minimum 50 metrów — mogą bowiem przylecieć inne owady.
  9. W razie ataku owadów należy bezwzględnie chronić głowę [1].

Sposób postępowania po ukąszeniu i użądleniu jest niemal taki sam, niezależnie od owada. Warto się jednak z nim zapoznać, zanim na dobre rozpocznie się sezon obfitujący w komary, osy, pszczoły i meszki. Osoby szczególnie wrażliwe powinny zaopatrzyć się w odpowiednie leki przeciwhistaminowe lub maści z hydrokortyzonem, aby w razie pilnej potrzeby, mieli je zawsze pod ręką.