Na początek definicja. Czym jest tran?

Zacznijmy od samej nazwy. Nazwa tran jest w zasadzie poprawna jedynie dla tłuszczu z wątroby dorsza, ewentualnie z sardeli. Zaglądając do wikipedii:

“Tran (niem. Tran, olej wątłuszowy, farm. Oleum Jecoris Aselli, Oleum Morrhuae, Oleum Gadi) – ciekły tłuszcz otrzymywany z wątroby ryb z rodziny dorszowatych i tkanki tłuszczowej niektórych ssaków morskich.”

Tłuszcz z rekina nie jest tranem, choć istnieją produkty mające w nazwie “tran z rekina”. 

REKLAMA
REKLAMA

Co zawiera tran, a co olej z wątroby rekina?

 W oleju z wątroby dorsza występują tzw. kwasy omega-3. Są to NNKT (niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe). Dzięki nim prawidłowo rozwija się i działa układ odpornościowy, krwionośny i nerwowy. NNKT zmniejszają także istniejące w organizmie stany zapalne. Szczególnie ważnymi kwasami tłuszczowymi omega-3 (n-3) są DHA (kwas dokozaheksaenowy) i EPA (kwas eikozapentaenowy). Efektem suplementacji DHA u dzieci jest prawidłowy rozwój psychoruchowy i fizyczny, wyższa odporność, a także lepsza ostrość widzenia. Tran zawiera również naturalnie występujące witaminy A i D, które rozpuszczają się w tłuszczach. Witamina A pozytywnie wpływa na wzrok i na skórę. Witamina D, z powodu swoich właściwości znajduje zastosowanie w różnych wskazaniach. Wpływa m.in. na odporność i układ kostny. 

W oleju z wątroby rekina głównymi składnikami są alkiloglicerole i skwalen. Alkiloglicerole działają pobudzająco na układ odpornościowy. Spożywanie skwalenu przynosi korzyści pacjentom z chorobami serca, z cukrzycą i z chorobami wątroby.

Kiedy stosować tran, a kiedy olej z wątroby rekina?

Tran szczególnie warto zażywać w niedoborach witamin A i D oraz jako uzupełnienie kwasów tłuszczowych omega-3. Jeśli spożywamy tłuste ryby przynajmniej dwa razy w tygodniu, preparaty z tranem nie są już tak konieczne. 

Suplementy diety Produkty zawierające olej z wątroby rekina warto stosować w przypadku spadków odporności. Ich przyjmowanie należy rozpocząć na początku jesieni i kontynuować aż do wiosny. 

Syrop, kapsułka czy żelki? Co wybrać?

Dla dorosłych zdecydowanie rekomenduję kapsułki. Zawierają spore dawki składników, łatwo je zażyć i nie czuć posmaku rybiego tłuszczu. Warto je połknąć po posiłku, wtedy unikniemy nieprzyjemnego rybnego “odbijania się”. Dla dzieci polecam syropy. Warto wybierać te, które mają w miarę krótki skład, bez nadmiaru zbędnych chemicznych wypełniaczy. Nie należy bać się witaminy E, gdyż mimo tego, że jest dodatkiem, to zwiększa trwałość preparatu.

Obecnie dostępne preparaty w syropie mają o wiele lepszy smak niż znienawidzony przez rodziców i dziadków czysty tran. 

Są też produkty w żelkach, ale ze względu na dodatek cukru i innych ulepszaczy nie będę ich polecać.

Zestawienie przykładowych preparatów możemy zobaczyć poniżej, w tabeli. 

Preparat

Producent

Skład 

Zawartość głównych składników w 1 porcji

Uwagi

“Tran Hasco”, 60 kapsułek

Hasco-Lekolej wątłuszowy (typ B) (Iecoris Aselli Oleum), żelatyna, glicerolOlej wątłuszowy (typ B) 500 mg o zawartości: 

  • kwas eikozapentaenowy (EPA) 35-80 mg
  • kwas dokozaheksaenowy (DHA)  30-90 mg
  • witamina A 300-1250 j.m.
  • witamina D (cholekalcyferol) 30-125 j.m.
Tran, który ma status leku!

“Mega tran”, 120 kapsułek

Avet Pharmaolej z wątroby dorsza, żelatyna spożywcza, substancja wiążąca – glicerol, woda oczyszczonaOlej rybi z wątroby dorsza (Gadus morhua) 270 mg, w tym:

  • kwas DHA (dokozaheksaenowy) 24 mg
  • kwas EPA (eikozapentaenowy) 21 mg
  • witamina A 81 mcg
  • Witamina D 0,6625 mcg

zalecana porcja dzienna 2 kapsułki.

Jest podane, z jakiego gatunku pochodzi tran.

“Moller’s forte z tranem”, 60 kapsułek

Orkla HealthSkoncentrowany olej z ryb, żelatyna, olej z wątroby dorsza – ryby (tran), glicerol (substancja wiążąca), octan DL-alfa-tokoferylu (witamina E), mieszanina tokoferoli (przeciwutleniacz), cholekalcyferol (witamina D)Skoncentrowany olej z ryb:

  • 450 mg
  • tran 150 mg
  • kwasy tłuszczowe omega-3 357,5 mg, w tym:
    • DHA 108 mg
    • EPA 146,5 mg
  • witamina D 5 mcg (200 j.m.)
  • witamina E 5 mg
Dzienna porcja dorośli i dzieci od 6 lat 2 kapsułki.

“Max tran plus”, 30 kapsułek

ColfarmOlej z wątroby rekina, żelatyna wołowa, substancja utrzymująca wilgoć: glicerol, octan DL-alfa tokoferylu, palmitynian retinylu, cholekalcyferolOlej z wątroby rekina 250 mg, w tym:

  • 1,7% skwalenu 4,25 mg
  • 20% alkilogliceroli 50 mg
  • witamina E 6 mg
  • witamina A 400 mcg
  • witamina D 3 mcg

Nazwa tran jest nieadekwatna do składu, w którym jest olej z wątroby rekina. 

Zalecana porcja 2 kapsułki dziennie.

“Doppelherz activ Tran na odporność”, 120 kapsułek

QueisserOlej z wątroby dorsza (o naturalnej zawartości kwasów tłuszczowych omega-3 oraz witamin A i D3), żelatyna, substancja utrzymująca wilgoć: glicerolTran z dorsza 300 mg, w tym:

  • DHA+EPA 60 mg
  • witamina A 120 mcg
  • witamina D 0,85 mcg

Podano sumę DHA+EPA, a nie zawartość pojedynczych składników.

Zalecana porcja dzienna to 4 kapsułki dziennie podane w dwóch porcjach.

“Tran z rekina”, syrop 250 mlDomowa ApteczkaEmulOil [substancja wypełniająca (maltitole), olej z wątroby rekina grenlandzkiego, woda, aromaty w tym aromat naturalny, substancje zagęszczające (sól sodowa oktenylobursztynianu skrobiowego, guma ksantanowa), emulgator (mono- i diglicerydy kwasów tłuszczowych)], woda, kwas L-askorbinowy, regulator kwasowości (kwas cytrynowy), substancja konserwująca (sorbinian potasu), octan DL-alfa-tokoferylu, tlenek cynku, przeciwutleniacz (estry kwasów tłuszczowych i kwasu askorbinowego), substancja słodząca (glikozydy stewiolowe), barwnik (koszenila), octan retinylu, cholekalcyferol, selenian (IV) soduZawartość w łyżeczce 5 ml:

  • olej z wątroby rekina 1011 mg
  • cynk 1,5 mg
  • selen 8,2 mcg
  • witamina D 12,5 mcg
Dzienna porcja 10 ml, spora ilość składników pomocniczych, Nazwa tran, podczas gdy chodzi o olej z wątroby rekina.
“Iskial”, 120 kapsułekUSP ZdrowieOlej z wątroby rekina (w tym: alkiloglicerole i skwalen); żelatyna; substancja glazurująca: glicerol; substancja przeciwzbrylająca: dwutlenek krzemu; bezzapachowy ekstrakt z czosnku; barwnik: tlenki i wodorotlenki żelaza (tlenek żelaza); witamina D (cholekalcyferol). Może zawierać śladowe ilości skorupiaków, ryb, soi i ich produktów pochodnych

W jednej kapsułce:

olej z wątroby rekina 250 mg, w tym:

  • alkiloglicerole 55 mg
  • skwalen 4,3 mg
  • witamina D 6,25 mcg (250 j.m.)
Dla dorosłych zalecane dawkowanie 2-4 kapsułek dziennie, po 3 roku życia 2 kapsułki dziennie.
“Preventic Extra 500”, 120 kapsułekAflofarmOlej z wątroby rekina, octan DL-alfa-tokoferolu. Składniki kapsułki: żelatyna, substancja utrzymująca wilgotność: glicerolOlej z wątroby rekina 500 mg, w tym:

  • alkiloglicerole 95 mg
  • skwalen 10 mg
  • witamina A 198 mcg
  • witamina D 2,25 mcg
  • witamina E 9,7 mg
Dorośli i dzieci od 3 roku życia 1 kapsułkę dziennie
“MioBio Alaskan żelki z super tranem”, 30 sztukS-LAB

syrop glukozowy, cukier, woda, żelatyna wieprzowa, olej z wątroby dorsza, olej z wątroby rekina, regulator kwasowości – kwas cytrynowy, inulina, olej z wiesiołka, witamina A (octan retinylu), witamina D (cholekalcyferol), sorbitol (substancja utrzymująca wilgotność), barwniki: beta-karoten, koszenila, E141 (ii), wyciąg z krokosza barwierskiego-Carthamus, olej roślinny (palmowy i kokosowy), wosk karnauba E903 (substancja glazurująca), aromaty.

Produkt zawiera olej z ryb.

W jednym żelku znajduje się 100 mg oleju z wątroby dorsza, zawierający:

  • kwasy tłuszczowe omega-3 (DHA+EPA)
  • witamina A 31 mcg
  • witamina D 0,35 mcg

Zalecane dwa żelki dziennie.

Skład zawiera oba oleje –  z wątroby dorsza i rekina. Jest dużo dodatkowych składników pomocniczych. Nie ma podanej zawartości kwasów omega-3.

Podsumowanie

W celu poprawy ogólnego stanu organizmu warto wziąć pod uwagę obydwa oleje. Jednak ze względu na to, że dla prawidłowego rozwoju dzieci ważna jest witamina D oraz kwas tłuszczowy DHA, dla młodszych pacjentów rekomendowałabym suplementację tranem.

Natomiast suplementację olejem z wątroby rekina warto rozpocząć w okresie jesienno-zimowym, gdy właśnie wtedy najczęściej dochodzi do spadków odporności.