Ile insulina może być poza lodówką? Przechowywanie i dawkowanie insuliny

Kiedy stosować insulinę?

Według WHO cukrzycę dzieli się na kilka rodzajów. Wyróżniamy typ I oraz typ II, które zostaną opisane poniżej. Choroba może mieć także mniej specyficzny przebieg. Trudności w prawidłowym zdiagnozowaniu dolegliwości sprawiają typ LADA (Latent Autoimmune Diabetes in Adults – jest to późno ujawniająca się cukrzyca o podłożu autoimmunologicznym u dorosłych) lub MODY (Maturity Onset Diabetes of the Young – bardzo rzadki typ cukrzycy, występujący u ludzi młodych; ma łagodny przebieg i nie cechuje się insulinoopornością. Wykazuje dobrą reakcję na leczenie dietą i lekami doustnymi). Innym rodzajem będzie cukrzyca występująca u osób z mukowiscydozą, tzw. CFRD (Cystic Fibrosis-Related Diabetes). Niebezpieczeństwo wystąpienia powikłań u płodu stanowi cukrzyca ciążowa. Insulina jest jedynym zalecanym lekiem hipoglikemizującym w trakcie ciąży [1].

Cukrzyca typu I charakteryzuje się sytuacją, w której nasze przeciwciała atakują komórki ꞵ wysp Langerhansa trzustki. Efektem jest ich destrukcja, co prowadzi do zaburzenia, a wręcz braku wydzielania insuliny. W efekcie pojawiają się nieprawidłowości w poziomie glukozy we krwi – hiperglikemia. Pacjent, aby zredukować jej podwyższone ilości, musi dostarczyć hormon z zewnątrz.

Z kolei cukrzyca typu II cechuje się upośledzeniem wydzielania insuliny lub wytworzeniem się insulinooporności. W związku z tym leczenie polega na stosowaniu doustnych leków przeciwcukrzycowych, które w różny sposób będą prowadziły do obniżenia poziomu glukozy we krwi. Środkiem pierwszego rzutu jest metformina. Jeżeli założony cel terapeutyczny nie zostanie osiągnięty, to do farmakoterapii włączane są jedne z następujących leków: pochodne sulfonylomocznika, leki inkretynowe, inhibitory SGLT-2, pioglitazon, czy akarboza. W zależności od stanu pacjenta można łączyć je w różnych kombinacjach, według zaleceń lekarza prowadzącego. Brak poprawy leczenia preparatami doustnymi skutkuje włączeniem insuliny w schemacie prostym lub przejściem do insulinoterapii złożonej.

Najpopularniejszym sposobem aplikowania insuliny jest korzystanie ze wstrzykiwaczy, tzw. penów. Pojawiają się również inne, bardziej nowoczesne systemy, takie jak osobiste pompy insulinowe połączone z systemem ciągłego monitorowania glikemii. To rozwiązanie pomaga zautomatyzować proces dawkowania insuliny w zależności od zapotrzebowania chorego.

Jak przechowywać insulinę?

Kupując insulinę w aptece, otrzymujemy ją najczęściej w opakowaniu, które zawiera 5 lub 10 wkładów, czy wstrzykiwaczy. Produkt powinien zostać wydany pacjentowi w torebce termoizolacyjnej. Nieotwarte wkłady muszą przebywać w temperaturze od 2°C do 8°C. Opakowanie termoizolacyjne zapewnia utrzymanie optymalnych warunków zwykle przez jedną godzinę. Po tym czasie należy umieścić lek w lodówce.

Warto pamiętać o skontrolowaniu temperatur we własnych urządzeniach. Insulina nie może zostać zamrożona ani przegrzana. Nie umieszczaj jej w zamrażalniku lub bezpośrednio na lodzie. Nie kładź jej również na drzwiach, gdyż to miejsce jest najbardziej narażone na wahania temperatury. Otwarte wkłady, fiolki lub wstrzykiwacze różnią się czasem i warunkami przechowywania, które znajdują się w poniższej tabeli [2].

Tabela 1. Warunki przechowywania otwartych pojemników wybranych insulin [3].

Rozpoczęte fiolki i wstrzykiwacze z wkładami przechowuj już poza lodówką. Pamiętaj o tym, aby preparaty trzymać z dala od źródła światła, najlepiej w oryginalnym zewnętrznym opakowaniu producenta. Wstrzykiwacze możesz umieszczać w np. plastikowym pudełku lub futerale.

Ile można trzymać insulinę poza lodówką, czyli podróże cukrzyka

Podróż samochodem może przysporzyć diabetykom sporo problemów. Szczególnie latem pojazd podczas postoju bardzo się nagrzewa, dlatego wychodząc z niego, zabieraj leki ze sobą. Jeżeli jeszcze nie otworzyłeś insuliny, transportuj ją w torbie termoizolacyjnej lub przenośnej lodówce. W trakcie lotu samolotem trzymaj insulinę w bagażu podręcznym, gdyż w luku bagażowym panują nieodpowiednie warunki do jej przechowywania.

Pamiętaj także, abyś miał ze sobą informacje od lekarza o konieczności stosowania insuliny, najlepiej w języku kraju, do którego się udajesz. Problemem również może być podróżowanie w klimacie gorącym, gdzie temperatura często przekracza 30°C. Poza stosowaniem toreb termoizolacyjnych insulinę możesz umieścić w polietylenowym woreczku w termosie [2].

W czym przewozić insulinę?

Insulinę należy przechowywać i przewozić w odpowiednich warunkach, aby zachować jej skuteczność. Oto kilka wskazówek, które pozwolą Ci w bezpieczny sposób przechowywać lub przewozić insulinę:

• chłodziarka – jeśli podróżujesz z insuliną, możesz użyć chłodziarki do przechowywania jej w odpowiednich temperaturach. Istnieją specjalne chłodziarki do przechowywania leków, które można zasilać z gniazda zapalniczki samochodowej lub zasilania sieciowego. Upewnij się, że chłodziarka jest ustawiona na odpowiednią temperaturę;
• pojemnik izotermiczny – inną opcją jest umieszczenie insulin w pojemniku izotermicznym lub torbie termicznej z żelazkiem do podgrzewania. To pozwoli utrzymać odpowiednią temperaturę przez pewien czas, nawet jeśli nie masz dostępu do chłodziarki;
• ochrona przed światłem – insulinę przechowuj w ciemnym miejscu, aby chronić ją przed działaniem światła. Nie pozostawiaj strzykawek z insuliną w bezpośrednim świetle słonecznym lub w miejscach, gdzie mogą być narażone na działanie promieniowania UV;
• unikaj wstrząsów – staraj się unikać silnych wstrząsów lub upadków insuliny, ponieważ może to wpłynąć na jej skuteczność.

Jak wygląda zepsuta insulina?

Insulina, która uległa uszkodzeniu lub jest niesprawna, może być niebezpieczna dla Twojego zdrowia i nie będzie działać tak, jak powinna. Warto wiedzieć, jak rozpoznać oznaki zepsutej insuliny, aby uniknąć jej stosowania. Oto kilka wskazówek, które mogą pomóc Ci zidentyfikować zepsutą insulinę:

• Konsystencja i klarowność – Insulina powinna być klarowna i wolna od jakichkolwiek widocznych cząstek lub osadu. Jeśli insulina jest mętna, zawiera widoczne cząstki lub ma nieprawidłową konsystencję, może to oznaczać, że jest uszkodzona lub przeterminowana;
• Zmiana koloru – Insulina powinna być bezbarwna lub mieć lekko żółtawy odcień, ale nie powinna zmieniać koloru na znacząco inny. Jeśli insuliną zmieniła kolor na niebieski, zielony, czerwony lub inny nietypowy, może to wskazywać na uszkodzenie;
• Zapach – Insulina powinna być bezwonna lub mieć delikatny zapach. Jeśli insuliną wydziela nieprzyjemny zapach, może to oznaczać, że jest zepsuta;
• Skuteczność – Jeśli stosujesz insulinę według zaleceń lekarza i masz nadal wysokie poziomy cukru we krwi, mimo regularnego podawania dawek, może to sugerować, że insuliną jest uszkodzona lub przeterminowana.

Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości co do jakości lub skuteczności insulin, nie powinieneś jej używać. Zamiast tego skonsultuj się natychmiast z lekarzem lub farmaceutą, aby uzyskać zalecenia dotyczące zastąpienia zepsutej insuliny nową, prawidłową insuliną. Nieprawidłowa insulina może prowadzić do problemów z kontrolą poziomu cukru we krwi, co jest niebezpieczne dla osób z cukrzycą.

Zanim będziesz musiał sięgnąć insulinę, czyli objawy i diagnoza cukrzycy

Zanim jeszcze będziesz musiał zadbać o prawidłowe przechowywanie insuliny i leczenie cukrzycy, warto, abyś poznał działania, które mogą pomóc szybko zdiagnozować rozwijającą się chorobę. Cukrzyca może przez długi czas przebiegać bezobjawowo, nie dając jednoznacznych sygnałów ostrzegawczych. Dlatego kluczowe są regularne badania kontrolne krwi, które umożliwiają wczesne wykrycie choroby. Zwróć uwagę na takie symptomy jak:

• wzmożone uczucie pragnienia;
• suchość w jamie ustnej;
• wielomocz;
• senność, zmęczenie;
• spadek masy ciała niezwiązany z celowym odchudzaniem;
• zmiany ropne na skórze;
• stany zapalne narządów płciowych.

Jeśli zauważysz u siebie któryś z tych objawów, niezwłocznie skonsultuj się z lekarzem i wykonaj badanie poziomu glukozy we krwi na czczo, której prawidłowy poziom wynosi od 70 do 99 mg/dl (3,9-5,5 mmol/l). Pamiętaj o byciu na czczo minimum przez 8 do 14 godzin, natomiast podczas ostatniego posiłku dnia poprzedzającego oznaczenie, nie spożywaj pokarmów o wysokim indeksie glikemicznym. Jakie wyniki będą podstawą do rozpoznania choroby? Otóż, dwukrotnie uzyskany wynik glikemii na czczo wynoszący 126 mg/dl (7,0 mmol/l) lub więcej wskazuje na cukrzycę. Z kolei wyniki w przedziale od 100 mg/dl do 125 mg/dl będą sygnalizować nieprawidłowy poziom glukozy, co może wymagać zmiany stylu życia i nawyków żywieniowych. Często powyższe zmiany uchronią nas przed wprowadzeniem farmakoterapii i pomogą unormować stężenie glukozy [1].

Dlaczego musisz prawidłowo przechowywać insulinę? Podsumowanie

Prawidłowe przechowywanie insuliny jest kluczowe dla jej skuteczności i bezpieczeństwa. Insulinę należy trzymać w temperaturze od 2°C do 8°C, unikać jej zamrażania oraz ekstremalnych temperatur. Insulinę przechowujemy w ciemnym miejscu, z dala od światła, a także chronimy przed wstrząsami i upadkami. Jeśli insuliną staje się mętna, zmienia kolor, wydziela nieprzyjemny zapach lub nie działa skutecznie, należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, aby uzyskać nową insulinę. Przestrzeganie właściwych zasad przechowywania insulin pozwala na utrzymanie jej jakości i bezpieczeństwa, co jest niezwykle istotne dla osób z cukrzycą.