Indeks substancji czynnych
na litery “Kw”
strona nr 1
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- witaminy i minerały
Kwarc, czyli dwutlenek krzemu (SiO₂), jest twardym, przezroczystym minerałem o strukturze czworościanów. Występuje w odmianach makro‑, mikro‑ i kryptokrystalicznych oraz w barwnych wersjach, np. ametyst czy różowy kwarc. Dzięki piezoelektryczności znajduje zastosowanie w zegarach i urządzeniach elektronicznych, a jego wytrzymałość sprawia, że jest ważnym składnikiem szkła, ceramiki i biżuterii.
- witaminy i minerały
Kwarc różowy (SiO₂) to kamień o twardości 7 Mohsa i charakterystycznym różowym zabarwieniu. W aptekach występuje w postaci rolek, kamieni gua sha oraz ozdobnych elementów do akwarium. Nie wywołuje reakcji chemicznych, a jego czyszczenie jest proste. Tradycyjnie uważa się, że wspiera emocje i relaks, jednak nie jest lekiem. Poznasz formy, sposób użycia i podstawowe zasady bezpieczeństwa.
- syntetyczne i biologiczne
Kwas acetylosalicylowy (np. Aspirin) działa przeciwbólowo, przeciwgorączkowo i przeciwzapalnie oraz chroni układ krążenia, zapobiegając zakrzepom. Dostępny w wielu formach i dawkach, dopasowanych do potrzeb.
Kwas agarowy to naturalny składnik agaru z czerwonych alg, wykorzystywany w lecznictwie głównie jako błonnik wspierający trawienie, równowagę mikroflory jelitowej, regulację cholesterolu oraz nawilżenie skóry dzięki właściwościom żelującym.
- syntetyczne i biologiczne
Kwas alendronowy wzmacnia kości, ogranicza ryzyko złamań i jest wykorzystywany w terapii osteoporozy u kobiet po menopauzie oraz mężczyzn z grup ryzyka. Dostępny również z witaminą D.
- witaminy i minerały
Kwas alfa-linolenowy (ALA) to niezbędny kwas tłuszczowy omega-3 pochodzenia roślinnego. Wspiera prawidłowy wzrost i rozwój dzieci, przyczynia się do utrzymania prawidłowego poziomu cholesterolu i wykazuje działanie przeciwzapalne. Najbogatsze źródła w diecie to olej lniany, siemię lniane i nasiona chia. Jako prekursor EPA i DHA pełni ważną rolę szczególnie w diecie wegetarian i wegan.
- witaminy i minerały
Kwas alfa-liponowy to wszechstronny przeciwutleniacz działający zarówno w środowisku wodnym, jak i tłuszczowym. Uczestniczy w produkcji energii w mitochondriach i wspomaga regenerację innych antyoksydantów. Wykazuje korzystny wpływ na gospodarkę cukrową, układ nerwowy i pracę wątroby. W lecznictwie stosowany jest przede wszystkim w neuropatii cukrzycowej, a jako suplement – w szerokim wsparciu metabolicznym i ochronie antyoksydacyjnej.
- syntetyczne i biologiczne
Kwas alginowy łagodzi zgagę i refluks, tworząc ochronny żel w żołądku. Chroni błonę śluzową przed działaniem kwasu solnego i wspiera komfort trawienny przy nadkwaśności.
- syntetyczne i biologiczne
Kwas arachidonowy to wielonienasycony kwas tłuszczowy omega-6, który pełni fundamentalną rolę w budowie błon komórkowych i regulacji procesów zapalnych. Jest prekursorem prostaglandyn, leukotrienów i tromboksanów – substancji odpowiadających m.in. za ból, krzepnięcie krwi i reakcje alergiczne. Znajdziesz go w mięsie, jajach i rybach. Jego równowaga z kwasami omega-3 ma kluczowe znaczenie dla zdrowia.
- Kwas arachidowy
Opis w przygotowaniu
Kwas arjunowy to naturalny triterpenoid z Terminalia arjuna, wspierający serce poprzez działanie antyoksydacyjne, przeciwzapalne, obniżające ciśnienie i poprawiające profil lipidowy, stosowany w chorobach sercowo-naczyniowych i nadciśnieniu.
- surowce roślinne
Kwas azjatycki to aktywny triterpenoid z wąkroty azjatyckiej (Centella asiatica). Stymuluje produkcję kolagenu, działa przeciwzapalnie i antyoksydacyjnie. Przyspiesza gojenie ran, redukuje blizny i rozstępy oraz spowalnia starzenie skóry. Stosowany jest w kremach, serum i żelach dla skóry wrażliwej, trądzikowej i dojrzałej.
- surowce roślinne
Kwas azjatykowy to naturalny związek triterpenowy z wąkrotki azjatyckiej (Centella asiatica). Stymuluje syntezę kolagenu, wspomaga gojenie ran i regenerację skóry, działa antyoksydacyjnie i przeciwzapalnie. Stosowany w kosmetykach anti-aging, preparatach na blizny i rozstępy oraz suplementach diety. Dobrze tolerowany przez większość typów skóry.
- syntetyczne i biologiczne
Kwas azotowy jest silnym kwasem mineralnym. Jest stosowany w przemyśle chemicznym do produkcji nawozów i materiałów wybuchowych.
- syntetyczne i biologiczne
Kwas behenowy to nasycony kwas tłuszczowy obecny w kosmetykach i preparatach aptecznych. Działa jako emolient – tworzy na skórze i włosach film ochronny, który ogranicza utratę wilgoci i wygładza powierzchnię. Poprawia konsystencję kremów, balsamów i odżywek, stabilizuje emulsje i nadaje produktom połysk. Jest dobrze tolerowany przez większość skóry, choć przy wysokich stężeniach może sprzyjać powstawaniu zaskórników.
- syntetyczne i biologiczne
Kwas bempediowy skutecznie obniża cholesterol LDL, wspierając terapię u osób z wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym. Działa przez hamowanie syntezy cholesterolu w wątrobie.
- syntetyczne i biologiczne
Kwas benzoesowy to organiczny konserwant (E210) o działaniu przeciwbakteryjnym i przeciwgrzybiczym. Znajdziesz go w lekach, kosmetykach i żywności. Jest szybko metabolizowany przez wątrobę i wydalany z moczem. Może uczulać – osoby z astmą i wrażliwą skórą powinny zachować ostrożność.
- syntetyczne i biologiczne
Kwasy bionowe to hydroksykwasy nowej generacji o łagodnym działaniu. Złuszczają naskórek, intensywnie nawilżają, działają antyoksydacyjnie i przeciwzapalnie. Nie powodują fotouczulenia, dlatego można je stosować przez cały rok. Polecane szczególnie dla skóry wrażliwej, naczynkowej i dojrzałej.
- syntetyczne i biologiczne
Kwas borowy działa antyseptycznie i przeciwbakteryjnie, stosowany zewnętrznie w leczeniu stanów zapalnych skóry, oparzeń, trądziku i nadpotliwości, dostępny w różnych postaciach.
- syntetyczne i biologiczne
Kwas bosweliowy to substancja lecznicza pochodząca z żywicy drzewa kadzidłowego, stosowana w medycynie naturalnej głównie w leczeniu stanów zapalnych i bólu. Działanie kwasu bosweliowego polega na hamowaniu enzymów odpowiedzialnych za procesy zapalne oraz na zmniejszeniu napięcia mięśniowego.
- syntetyczne i biologiczne
Kwas bursztynowy jest naturalnie występującym związkiem chemicznym, który pełni ważną rolę w metabolizmie organizmu człowieka. Jednakże jego nadmiar może prowadzić do poważnych schorzeń, takich jak choroba metaboliczna lub kamica nerkowa.
- surowce roślinne
Kwas chlorogenowy to naturalny polifenol obecny przede wszystkim w zielonej kawie, yerba mate i karczochach. Działa jako silny antyoksydant, wspiera regulację poziomu glukozy i ciśnienia krwi, a także wykazuje właściwości przeciwbakteryjne i przeciwgrzybiczne. W suplementach diety dostępny jest najczęściej w postaci ekstraktu z zielonej kawy.
- syntetyczne i biologiczne
Kwas chlorowodorowy jest silnym kwasem mineralnym. Jest to bezbarwna, paląca ciecz o charakterystycznym zapachu.
Kwas chondroitynosiarkowy wspomaga regenerację chrząstki stawowej, redukuje stany zapalne i poprawia nawilżenie stawów, co jest kluczowe w terapii choroby zwyrodnieniowej i wspiera zdrowie oraz funkcjonowanie układu ruchu.
- syntetyczne i biologiczne
Kwas cytrynowy to organiczny kwas występujący w cytrusach i niezbędny w cyklu Krebsa. W farmacji pełni rolę regulatora kwasowości, a w suplementach zwiększa przyswajalność magnezu i wapnia. Działa antybakteryjnie, przeciwutleniająco oraz keratolitycznie. Przy stosowaniu należy uważać na podrażnienia skóry i oczu oraz na przeciwwskazania żołądkowe.
- syntetyczne i biologiczne
Kwas D-asparaginowy (DAA) to endogenny aminokwas o działaniu neuroendokrynnym. Wpływa na produkcję testosteronu poprzez oś podwzgórze–przysadka–gonady, bierze udział w syntezie dopaminy i GABA. Stosowany jest głównie jako suplement wspierający gospodarkę hormonalną u mężczyzn z obniżonym testosteronem. Efekty suplementacji u wytrenowanych sportowców pozostają niejednoznaczne.
- syntetyczne i biologiczne
Kwas D-glukonowy jest organiczną substancją chemiczną. Jest on powszechnie stosowany w przemyśle spożywczym jako regulator kwasowości.
- syntetyczne i biologiczne
Kwas dehydrocholowy wspiera funkcjonowanie wątroby i dróg żółciowych, łagodząc dolegliwości trawienne i ułatwiając wydzielanie żółci. Stosowany w terapii niestrawności i zaburzeń trawienia.
- syntetyczne i biologiczne
Kwas deoksycholowy skutecznie redukuje nadmiar tkanki tłuszczowej pod podbródkiem u dorosłych, poprawiając kontur twarzy. Stosowany jest jako roztwór do wstrzykiwań, rozbija komórki tłuszczowe.
- witaminy i minerały
Kwas DHA (dokozaheksaenowy) to omega-3 niezbędny dla mózgu, wzroku i serca. Organizm nie produkuje go w wystarczających ilościach – trzeba go dostarczać z ryb, alg lub suplementów. Jest szczególnie ważny w ciąży, w okresie niemowlęcym i u dzieci. Oficjalnie potwierdzono jego rolę w prawidłowej czynności mózgu i utrzymaniu prawidłowego widzenia.
- syntetyczne i biologiczne
Kwas dokozapentaenowy jest jednym z wielu składników diety, który może wpłynąć na zdrowie człowieka. Jego niedobór może prowadzić do różnych schorzeń, takich jak choroby serca czy depresja.
- witaminy i minerały
Kwas eikozapentaenowy (EPA) to niezbędny kwas tłuszczowy omega-3, który wspiera pracę serca, mózgu i układu odpornościowego. Organizm nie wytwarza go w wystarczających ilościach, dlatego należy dostarczać go z tłustymi rybami morskimi lub suplementami. EPA wpływa korzystnie na poziom trójglicerydów, ciśnienie krwi i procesy zapalne w organizmie. Przy wyższych dawkach może wchodzić w interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi.
- Kwas eikozatrienowy
Opis w przygotowaniu
- surowce roślinne
Kwas elagowy to polifenol obecny w malinach, truskawkach, granatie i orzechach włoskich. Wykazuje silne działanie antyoksydacyjne – porównywalne z witaminą E. Badania sugerują jego korzystny wpływ na stan zapalny, gospodarkę cukrową i funkcje poznawcze. W kosmetykach pomaga redukować przebarwienia i chroni skórę przed promieniowaniem UV. Dostępny również w suplementach diety, głównie w postaci ekstraktu z granatu.
- Kwas fenylbenzimidazolosulfonowy
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Kwas fenylobenzimidazolosulfonowy (ensulizol) to chemiczny filtr UVB stosowany w kremach i żelach przeciwsłonecznych. Rozpuszcza się w wodzie, co pozwala tworzyć lekkie, niepozostawiające tłustego filmu formuły. Wykazuje wysoką fotostabilność i niski potencjał uczulający. Dopuszczony do stosowania w kosmetykach w stężeniu do 8%.
