Indeks substancji czynnych
strona nr 56
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- syntetyczne i biologiczne
Lactobacillus Ferment Lysate to postbiotyczny składnik kosmetyczny z rozłożonych komórek bakterii Lactobacillus. Wzmacnia barierę skórną, łagodzi stany zapalne, balansuje mikrobiom skóry i może pomagać przy trądziku, zaczerwienieniu i przebarwieniach.
- syntetyczne i biologiczne
Lactobacillus fermentum to probiotyk bytujący naturalnie w jelitach i pochwie człowieka. Produkuje kwas mlekowy, bakteriocyny i krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, wspierając równowagę mikrobioty. Badania kliniczne potwierdzają korzyści dla sportowców, niemowląt i kobiet karmiących. Suplementy dostępne są bez recepty w różnych dawkach i szczepach.
- syntetyczne i biologiczne
Lactobacillus gasseri to probiotyk naturalnie obecny w jelitach i pochwie. Produkuje kwas mlekowy hamujący patogeny, a konkretne szczepy (SBT2055, BNR17) w badaniach klinicznych redukują trzewną tkankę tłuszczową. Wspiera też zdrowie intymne kobiet i może wspomagać eradykację H. pylori. Efekty uboczne są łagodne; ostrożność zalecana u osób z obniżoną odpornością.
- syntetyczne i biologiczne
Lactobacillus helveticus to probiotyk z fermentowanych produktów mlecznych, który wytwarza kwas mlekowy i bioaktywne peptydy. Wspiera równowagę mikrobioty jelitowej, może skracać czas biegunek poantybiotykowych i przyczyniać się do obniżenia ciśnienia krwi. Osoby z obniżoną odpornością powinny skonsultować stosowanie z lekarzem.
- syntetyczne i biologiczne
Lactobacillus helveticus LH76 to szczep probiotyczny badany pod kątem wsparcia flory jelitowej, odporności i osi jelitowo-mózgowej. Dane kliniczne dotyczą głównie gatunku L. helveticus – specyficzne dowody dla szczepu LH76 są nieliczne.
- syntetyczne i biologiczne
Lactobacillus iners to najczęstsza bakteria pochwy, ale jej dominacja wiąże się z wyższym ryzykiem BV i zakażeń. Nie produkuje nadtlenku wodoru ani D-kwasu mlekowego, przez co chroni słabiej niż L. crispatus. Sama w sobie nie wymaga leczenia – problem pojawia się, gdy wypiera korzystniejsze szczepy.
- syntetyczne i biologiczne
Lactobacillus jensenii to probiotyczna bakteria kluczowa dla zdrowia pochwy. Produkuje kwas mlekowy i nadtlenek wodoru, utrzymując kwaśne pH i hamując patogeny odpowiedzialne za BV, zakażenia drożdżakowe i infekcje dróg moczowych. Dostępna w probiotykach dla kobiet – doustnych i dopochwowych.
- syntetyczne i biologiczne
Lactococcus lactis to bakteria kwasu mlekowego używana w fermentacji nabiału, badana jako probiotyk wspierający odporność i zdrowie jelit. Produkuje kwas mlekowy, bakteriocyny i SOD. Dane kliniczne u ludzi są obiecujące, ale wciąż ograniczone.
- syntetyczne i biologiczne
Lactobacillus paracasei to probiotyk bytujący w jelitach, produkujący kwas mlekowy i krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe. Badania kliniczne wskazują na korzystny wpływ wybranych szczepów na odporność, gospodarkę lipidową i zdrowie jamy ustnej. Dostępny w suplementach i fermentowanej żywności.
- syntetyczne i biologiczne
Lactobacillus pentosus to probiotyk z fermentowanej żywności, który wzmacnia barierę jelitową i wspiera odporność. Badania kliniczne są wciąż ograniczone, a preparaty zawierają zwykle 5–20 mld CFU. Osoby z obniżoną odpornością powinny skonsultować stosowanie z lekarzem.
- syntetyczne i biologiczne
Lactobacillus plantarum to probiotyk naturalnie obecny w fermentowanych produktach, takich jak kiszona kapusta, kimchi czy oliwki. Wytwarza kwas mlekowy i krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, które wspierają barierę jelitową i układ odpornościowy. Badania kliniczne potwierdzają jego skuteczność głównie w IBS i biegunce; działanie zależy od konkretnego szczepu i regularnego stosowania.
- syntetyczne i biologiczne
Lactobacillus reuteri to jeden z najlepiej przebadanych probiotyków na świecie. Wspiera zdrowie jelit, skraca czas trwania biegunek i kolki niemowlęcej oraz pomaga w eradykacji H. pylori. Działa poprzez produkcję reuteryny, wzmacnianie bariery jelitowej i regulację układu odpornościowego. Osoby z osłabioną odpornością powinny skonsultować stosowanie z lekarzem.
- syntetyczne i biologiczne
Lactobacillus reuteri DSM 17648 to inaktywowany szczep bakterii (postbiotyk) stosowany przy zakażeniu Helicobacter pylori. Wiąże się z H. pylori, tworząc agregaty usuwane z żołądka. W badaniach klinicznych zwiększał skuteczność eradykacji H. pylori i łagodził dolegliwości żołądkowe przy dobrej tolerancji.
- syntetyczne i biologiczne
Lactobacillus rhamnosus to probiotyk o potwierdzonej klinicznie skuteczności w zapobieganiu biegunce poantybiotykowej i leczeniu ostrego zapalenia żołądka i jelit u dzieci. Różne szczepy mają różne właściwości – GG działa głównie w jelitach, GR-1 wspiera mikrobiotę pochwy, a HN001 wykazuje działanie immunomodulujące.
- syntetyczne i biologiczne
Lactobacillus rhamnosus ŁOCK 0908 (LGG) to dobrze przebadany szczep probiotyczny. W badaniach klinicznych skutecznie skracał płacz niemowląt z kolką i obniżał markery zapalenia jelit. Wyróżnia się odpornością na sok żołądkowy i żółć oraz silną zdolnością do przylegania do błony śluzowej jelit.
- syntetyczne i biologiczne
Lactobacillus sakei to probiotyk z fermentowanych produktów (kimchi, wędliny), naturalnie zasiedlający jelita i zatoki. Badania kliniczne dotyczą redukcji tkanki tłuszczowej, atopowego zapalenia skóry i przewlekłego zapalenia zatok. Suplement jest dobrze tolerowany; ostrożność wskazana przy obniżonej odporności.
- syntetyczne i biologiczne
Lactobacillus salivarius to probiotyk naturalnie obecny w jamie ustnej i jelitach. Produkuje kwas mlekowy i bakteriocyny hamujące szkodliwe drobnoustroje. Badania kliniczne wskazują na korzystny wpływ na zdrowie dziąseł, oddech i równowagę mikrobiomu. Osoby z osłabioną odpornością powinny skonsultować stosowanie z lekarzem.
- syntetyczne i biologiczne
Lactobacillus spp. to probiotyczne bakterie naturalnie obecne w jelitach, pochwie i jamie ustnej. Produkują kwas mlekowy, uszczelniają barierę jelitową i modulują odporność. Klinicznie stosowane przy biegunce poantybiotykowej, IBS i infekcjach intymnych. Ogólnie bezpieczne; ostrożność wskazana przy obniżonej odporności.
- syntetyczne i biologiczne
Lactobacterium mazuni „Karine" Str. 2 to wieloszczepowy probiotyk z 19 kulturami bakterii (≥12,5 mld CFU/kapsułkę), stosowany jako wsparcie mikroflory jelitowej po antybiotykoterapii i przy stresie. Dorośli przyjmują 3–4 kapsułki dziennie przez 5–6 tygodni. Kobiety w ciąży i karmiące wymagają konsultacji z lekarzem.
- syntetyczne i biologiczne
Lactococcus lactis to bakteria probiotyczna znana z produkcji serów i kiszonek. Badania na zwierzętach potwierdzają jej działanie przeciwzapalne i ochronne dla jelit; dane kliniczne u ludzi są obiecujące, lecz wymagają potwierdzenia w większych badaniach. Typowe dawki suplementacyjne to 1–10 mld CFU dziennie, a profil bezpieczeństwa jest korzystny.
- syntetyczne i biologiczne
Lacydypina, antagonista wapnia, obniża ciśnienie tętnicze i wspiera terapię nadciśnienia. Różnorodne dawki i formy ułatwiają indywidualne dopasowanie leczenia pacjentów.
- surowce roślinne
Lagersternia indyjska to roślina o bogatym składzie fitochemicznym (kwercetyna, katechiny, sitosterol, alkaloidy), stosowana tradycyjnie w medycynie azjatyckiej. Badania laboratoryjne potwierdzają działanie przeciwzapalne, przeciwdrobnoustrojowe i hipoglikemizujące, lecz brakuje przekonujących badań klinicznych u ludzi. Korzeń jest przeciwwskazany w ciąży.
- surowce roślinne
Banaba (Lagerstroemia speciosa) to roślina z Azji Południowo-Wschodniej, której wyciąg z liści zawiera kwas korosolowy, ellagitaniny i galotaniny. Związki te wspierają regulację glukozy we krwi i wrażliwość na insulinę. Suplementy dostępne są w kapsułkach standaryzowanych na 1–2% kwasu korosolowego.
- surowce roślinne
Lakownica lśniąca (reishi, Ganoderma lucidum) to grzyb leczniczy bogaty w beta-glukany i kwasy ganodyczne, które modulują odporność, działają przeciwzapalnie i antyoksydacyjnie. Badania kliniczne potwierdzają korzyści m.in. w objawach BPH i jako wsparcie onkologiczne. Wymaga ostrożności przy lekach przeciwzakrzepowych i przeciwcukrzycowych.
- syntetyczne i biologiczne
Lakozamid to lek przeciwpadaczkowy nowej generacji, stosowany w terapii różnych typów napadów u dzieci i dorosłych. Ułatwia kontrolę padaczki dzięki stabilizacji aktywności neuronów.
- syntetyczne i biologiczne
Laktaza to enzym rozkładający laktozę na glukozę i galaktozę. Suplementy z laktazą przyjmuje się z pierwszym kęsem posiłku mlecznego, w dawce minimum 4500 FCC. Nie wykazują znanych działań niepożądanych ani interakcji z lekami przy stosowaniu w zalecanych dawkach.
- Laktaza neutralna
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Laktitol to osmotyczny środek przeczyszczający, który nie wchłania się w jelicie cienkim. Działa w okrężnicy – przyciąga wodę, zmiękcza stolec i przyspiesza perystaltykę. Standardowa dawka to 20 g dziennie. Stosowany również w encefalopatii wątrobowej do obniżania poziomu amoniaku we krwi.
- Lakto-N-tetraoza
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Laktoferyna to białko z mleka ssaków, które wiąże żelazo i wspiera układ odpornościowy. Działa przeciwbakteryjnie, przeciwwirusowo i przeciwzapalnie. Najlepiej udokumentowane zastosowanie to wsparcie gospodarki żelazem – badania pokazują lepszą tolerancję niż tradycyjne preparaty żelaza.
- Laktoperoksydaza
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Laktoza to substancja pomocnicza obecna w 60–70% doustnych leków stałych. Typowa tabletka zawiera 100–200 mg – wielokrotnie mniej niż szklanka mleka. Pełni rolę wypełniacza, lepiszcza i nośnika substancji czynnej. Przy ciężkiej nietolerancji laktozy lub alergii na białka mleka warto skonsultować wybór leku z farmaceutą.
- syntetyczne i biologiczne
Laktuloza to osmotyczny środek przeczyszczający, który wspiera regulację wypróżnień i jest stosowany w leczeniu przewlekłych zaparć oraz encefalopatii wątrobowej u dorosłych i dzieci.
- surowce roślinne
Laminaria digitata to brunatnica morska o wyjątkowo bogatym składzie – zawiera jod, alginiany, polisacharydy, aminokwasy i witaminy. Stosowana jest jako suplement diety, składnik kosmetyków oraz surowiec farmaceutyczny. Jej wysoka zawartość jodu wspiera pracę tarczycy, ale wymaga ostrożności u osób z jej chorobami.
- surowce roślinne
Wyciąg z algi Laminaria Ochroleuca nawilża skórę, wzmacnia jej barierę lipidową i dostarcza antyoksydantów (zeaksantyna, β-karoten, chlorofil). Jest bezpieczny w kosmetykach w stężeniach do 0,63% i szczególnie polecany osobom z wrażliwą skórą.
- syntetyczne i biologiczne
Lamiwudyna stosowana jest w terapii HIV i przewlekłego WZW typu B, dostępna w różnych formach i dawkach, odpowiednia dla dorosłych, dzieci oraz pacjentów z chorobami współistniejącymi.
- syntetyczne i biologiczne
Lanadelumab to innowacyjny lek podawany podskórnie, zapobiegający napadom dziedzicznego obrzęku naczynioruchowego i poprawiający jakość życia młodzieży oraz dorosłych od 12. roku życia.
- syntetyczne i biologiczne
Landiolol to beta-adrenolityk o krótkim czasie działania, wykorzystywany do szybkiej kontroli rytmu serca w nagłych zaburzeniach, zapewnia precyzyjne dostosowanie leczenia dzięki wysokiej selektywności wobec serca.
- syntetyczne i biologiczne
Lanolina to naturalny emolient pozyskiwany z wełny owiec. Tworzy ochronną barierę na skórze, zatrzymuje wilgoć i łagodzi podrażnienia. Stosowana przy suchej skórze, spierzchniętych ustach i bólu brodawek sutkowych. Może wywoływać reakcje alergiczne – szczególnie u osób z egzemą i owrzodzeniami żylnymi.
