Jak zwalczać polipy z nosa?

Jak wygląda polip w nosie?

Polipy nosa są niezłośliwym (zmiany łagodne, nie ulegają zezłośliwieniu), miękkim, groniastym uwypukleniem błony śluzowej, które powstały w wyniku przewlekłego stanu zapalnego błony śluzowej nosa i zatok przynosowych. Z reguły znajdują się w przewodzie nosowym środkowym, a wyglądem przypominają kroplę wody lub uszypułowane winogrona. Mogą być jednostronne lub obustronne. Polipy nosa najczęściej dotykają osób dorosłych, bardzo rzadko pojawiają się u dzieci. Dotykają ok. 5% populacji, z czego zdecydowanie częściej są to mężczyźni [1].

Dlaczego powstają polipy nosa?

Polipy nosa mogą powstawać w wyniku czynników zewnętrznych, ale mogą być także spowodowane przez współistniejące choroby. Poniżej przedstawiono główne przyczyny ich powstawania:

• mogą tworzyć się w wyniku zaburzenia funkcji komórek nabłonka lub eozynofilowego zapalenie błony śluzowej jamy nosowej i zatok przynosowych;
• może to być spowodowane m.in. przez alergeny, toksyny, bakterie, wirusy;
• występują polipy nosa bez towarzyszących schorzeń, z astmą i nietolerancją niesteroidowych leków przeciwzapalnych lub w przypadku miejscowych, lub ogólnych niedoborów odporności;
• polipy nosa często współistnieją z innymi chorobami, w których dochodzi do zaburzeń ruchomości rzęsek, zastoju śluzu lub zwiększenia jego lepkości. Do takich chorób należą m.in. niealergiczny nieżyt nosa z eozynofilią, zespół Kartagenera, mukowiscydoza, zespół Churga-Strauss czy astma oskrzelowa [1,2].

Jakie objawy powodują polipy nosa?

Niewielkie polipy z reguły nie dają żadnych objawów (pacjent może nawet nie być świadomy ich obecności). Jednakże w przypadku większych, mogą one prowadzić do nieprzyjemnych objawów, sprawiających pacjentowi ogólny dyskomfort oraz pogorszenie jakości życia. Do najczęstszych można zaliczyć:

• uczucie zatkania nosa i przewlekły katar;
• krwawienie z nosa;
• utrata lub upośledzenie węchu i smaku;
• spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła;
• ból głowy, zębów i zatok;
• chrapanie [1,3].

Czy można zapobiec powstawaniu polipów?

Obecnie nie są znane skuteczne metody, które zapobiegają tworzeniu się polipów nosa. Nawroty i nieskuteczne leczenie polipów związane jest w szczególności z niesystematycznym stosowaniem leczenia przez pacjentów lub wręcz samodzielnym przerywaniem terapii [1].

Do jakich powikłań może dojść w przypadku polipów nosa?

Polipy nosa, choć często postrzegane jako łagodne zmiany, mogą prowadzić do szeregu poważnych powikłań zdrowotnych, dlatego nie należy ich bagatelizować. Do najczęstszych powikłań polipów w nosie można zaliczyć:

• nawracające infekcje górnych dróg oddechowych, w tym zapalenie zatok;
• obturacyjny bezdech senny;
• zaostrzenie astmy oddechowej;
• bardzo rzadko może dochodzić do stanów zapalnych oczodołu, zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych oraz zakrzepicy żył w obrębie zatok [1].

Jak wygląda leczenie polipów w nosie?

Leczenie polipów w nosie jest kluczowe, aby zapobiec ich nawrotom oraz złagodzić objawy związane z ich obecnością. Obejmuje ono zarówno metody farmakologiczne, jak i w niektórych przypadkach interwencje chirurgiczne.

Leki na receptę

Leczenie polipów nosa jest skoncentrowane na ograniczeniu procesu zapalnego toczącego się w śluzówce nosa. W przypadku procesów zapalnych nie ma skuteczniejszych leków niż sterydy, dlatego najskuteczniejszymi lekami w tym przypadku są, dostępne na receptę, glikokortykosteroidy (GKS) podawane miejscowo (donosowo jako krople lub aerozol) np. Nasonex, Tafen Nasal czy Pronasal. Ich zastosowanie w wielu przypadkach pozwala na zmniejszenie rozmiaru polipa i zredukowanie stanu zapalnego. Dzięki temu u wielu pacjentów udaje się uniknąć operacji [1,3].

Nasonex, aerozol do nosa

Tafen Nasal, aerozol donosowy

Pronasal, aerozol do nosa

Leki bez recepty

Jedynymi skutecznymi metodami radzenia sobie z polipami nosa są wymienione powyżej zabieg chirurgiczny oraz glikokortykosteroidy wziewne. Pomocniczo można kupić preparaty dostępne bez recepty, takie jak Rhinoargent czy Srebro Koloidalne AG10 Zatoki. Wspomagają one oczyszczanie nosa i pozwalają udrożnić nos, jednakże nie są wstanie wyleczyć polipów. Od pewnego czasu w Polsce bez recepty dostępne są sterydy takie jak Nasometin Control, które nie są jednakże zarejestrowane w leczeniu polipów nosa, a jedynie kataru siennego. Z tego względu najlepiej skonsultować się z lekarzem, a nie leczyć polipy na własną rękę [1,4].

Rhinoargent, spray do nosa

Nasomentin Control, aerozol do nosa

Jak usuwane są polipy z nosa?

Jeżeli leczenie farmakologiczne nie odniesienie zamierzonego skutku, może być konieczne wykonanie zabiegu chirurgicznego. Polega on na mechanicznym usunięciu polipowatych zmian z nosa i zatok przynosowych metodą endoskopową. Nawet po udanych zabiegach lekarze najczęściej zalecają stosowanie kropli do nosa ze sterydami, aby zapobiec nawrotom polipów [1].

Czy istnieją skuteczne domowe sposoby na polipy w nosie?

Nie ma dostępnych żadnych badań na temat skuteczności wymienianych w internecie domowych sposobów na leczenie polipów nosa. Można znaleźć doniesienia na temat stosowania aloesu czy skrzypu polnego, jednakże nie ma żadnych danych naukowych świadczących, że powyższe metody mogą być skuteczne przy tym schorzeniu.

Podsumowanie

Polipy nosa są na szczęście niezłośliwymi masami błony śluzowej nosa lub zatok, nie mogą więc ulec zezłośliwieniu. Jednak nie są tylko problemem natury kosmetycznej, a faktycznie mogą powodować dyskomfort lub groźne powikłania infekcji górnych dróg oddechowych.

Obecnie jedynymi skutecznymi metodami ich leczenia są sterydy stosowane donosowo przez dłuższy czas. Ze względu na możliwe działania niepożądane przewlekłego stosowania sterydów nie należy ich stosować bez kontroli lekarza. Jeżeli takie leczenie okazuje się nieskuteczne, konieczny może być zabieg chirurgicznym. Nawet po chirurgicznym usunięciu polipów może potrzebne być dalsze stosowanie sterydów, aby uniknąć ich nawrotowi.