Septanest z adrenaliną to lek stosowany w celu znieczulenia jamy ustnej podczas zabiegów stomatologicznych. Zawiera dwie substancje czynne: artykainę, środek miejscowo znieczulający, oraz adrenalinę, środek obkurczający naczynia krwionośne. W artykule omówimy szczegółowo, jak i kiedy dawkować ten lek, aby zapewnić skuteczne i bezpieczne znieczulenie.

Spis treści

• Dawkowanie dla dorosłych
• Dawkowanie dla dzieci i młodzieży
• Specjalne grupy pacjentów
• Sposób podawania
• Przedawkowanie
• Słownik pojęć

Dawkowanie dla dorosłych

W przypadku rutynowych zabiegów stomatologicznych u dorosłych zazwyczaj stosuje się jeden wkład leku Septanest z adrenaliną. Jednakże, do uzyskania skutecznego znieczulenia może wystarczyć mniej niż zawartość jednego wkładu. Podczas bardziej rozległych zabiegów może być konieczne podanie większej liczby wkładów, bez przekraczania maksymalnej zalecanej dawki, którą ustala stomatolog^[1].

Dawkowanie dla dzieci i młodzieży

Dzieci i młodzież (w wieku od 12 do 18 lat): Maksymalna dawka artykainy wynosi 7 mg/kg masy ciała, przy czym bezwzględnie nie należy przekraczać dawki 500 mg artykainy. Maksymalna dawka 500 mg odpowiada dawce dla zdrowej osoby dorosłej o masie ciała wynoszącej ponad 70 kg^[1].

Dzieci (w wieku od 4 do 11 lat): Ilość leku do wstrzyknięcia należy określić na podstawie wieku i masy ciała dziecka oraz zakresu zabiegu. Przeciętna skuteczna dawka artykainy wynosi 2 mg/kg masy ciała w przypadku prostych zabiegów i 4 mg/kg masy ciała w przypadku złożonych zabiegów. Maksymalna dawka artykainy wynosi 7 mg/kg masy ciała, przy czym bezwzględnie nie należy przekraczać dawki 385 mg artykainy w przypadku zdrowego dziecka o masie ciała 55 kg^[1].

Specjalne grupy pacjentów

Pacjenci w podeszłym wieku i pacjenci z zaburzeniami nerek: Ze względu na brak danych klinicznych należy stosować szczególne środki ostrożności w celu podania najmniejszej dawki pozwalającej na uzyskanie skutecznego znieczulenia. W osoczu tych pacjentów mogą wystąpić zwiększone stężenia produktu, zwłaszcza po wielokrotnym podaniu^[1].

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby: Należy stosować szczególne środki ostrożności w celu podania najmniejszej dawki pozwalającej na uzyskanie skutecznego znieczulenia, szczególnie po podaniu wielokrotnym, mimo że 90% artykainy podlega pierwszej inaktywacji przez nieswoiste esterazy osoczowe w tkankach i krwi^[1].

Pacjenci z niedoborem cholinesterazy osoczowej: U pacjentów z niedoborem cholinesterazy osoczowej lub poddawanych leczeniu inhibitorami acetylocholinoesterazy mogą występować podwyższone stężenia produktu w osoczu, ponieważ produkt podlega w 90% inaktywacji przez esterazy osoczowe. Dlatego należy stosować najmniejszą dawkę, która pozwala uzyskać skuteczne znieczulenie^[1].

Sposób podawania

Nasączanie iniekcyjne i podanie okołonerwowe w jamie ustnej. Środki miejscowo znieczulające należy wstrzykiwać ostrożnie w razie występowania stanu zapalnego i (lub) zakażenia w miejscu wstrzyknięcia. Tempo wstrzyknięcia powinno być bardzo wolne (1 ml/min)^[1].

Przedawkowanie

W przypadku przedawkowania (bezwzględnego lub względnego), ponieważ pobudzenie może być przejściowe lub nieobecne, pierwszymi objawami może być senność przechodząca w utratę przytomności i zatrzymanie oddechu. Objawy te zależą od dawki i mają postępujący stopień nasilenia w odniesieniu do objawów neurologicznych, naczyniowych, oddechowych i na końcu działania toksycznego na serce^[1].

Słownik pojęć

• Artykaina – Środek miejscowo znieczulający stosowany w stomatologii.
• Adrenalina – Środek obkurczający naczynia krwionośne, który wydłuża efekt działania artykainy.
• Cholinesteraza osoczowa – Enzym odpowiedzialny za rozkład niektórych leków w organizmie.
• Inhibitory acetylocholinoesterazy – Leki stosowane w leczeniu miastenii i innych schorzeń neurologicznych.
• Przedawkowanie względne – Sytuacja, w której lek jest podawany w dawce odpowiedniej, ale z powodu innych czynników (np. szybkie wchłanianie) dochodzi do objawów przedawkowania.

Materiały źródłowe

• [1]: Charakterystyka produktu leczniczego
• [2]: Ulotka leku