Jak prawidłowo dawkować lek Rifampicyna TZF?

Rifampicyna TZF to lek stosowany w leczeniu różnych zakażeń bakteryjnych, w tym gruźlicy, trądu, brucelozy, legionellozy oraz ciężkich zakażeń wywołanych przez gronkowce. W artykule omówimy szczegółowo dawkowanie tego leku, w zależności od rodzaju zakażenia oraz grupy pacjentów.

Spis treści

• Wskazania do stosowania
• Dawkowanie i sposób podawania
• Przeciwwskazania
• Środki ostrożności
• Działania niepożądane
• Słownik pojęć

Wskazania do stosowania

Rifampicyna TZF jest stosowana w leczeniu następujących zakażeń:

• Gruźlica: W skojarzeniu z innymi lekami przeciwprątkowymi stosuje się w leczeniu wszystkich postaci gruźlicy, w tym zdiagnozowanych po raz pierwszy, zaawansowanych, przewlekłych i lekoopornych^[1].
• Trąd: W skojarzeniu z co najmniej jednym innym lekiem działającym na prątki trądu stosuje się w leczeniu postaci trądu licznoprątkowej oraz skąpoprątkowej, aż do likwidacji zakażenia^[1].
• Bruceloza, legionelloza i ciężkie zakażenia wywołane przez gronkowce: Aby zapobiec rozwojowi szczepów opornych, ryfampicynę stosuje się w skojarzeniu z innym antybiotykiem odpowiednim w leczeniu danego zakażenia^[1].
• Zapobieganie meningokokowemu zapaleniu opon mózgowych: Leczenie bezobjawowych nosicieli Neisseria meningitidis w celu wyeliminowania meningokoków z części nosowej gardła^[1].
• Zakażenia Haemophilus influenzae: Leczenie bezobjawowych nosicieli H. influenzae i zapobieganie rozwojowi zakażenia u narażonych na kontakt z tą bakterią dzieci w wieku 4 lat lub młodszych^[1].

Dawkowanie i sposób podawania

Rifampicynę należy stosować razem z innymi lekami przeciwprątkowymi. Lek podaje się raz na dobę, co najmniej 30 minut przed jedzeniem lub 2 godziny po jedzeniu, popijając szklanką wody^[1].

Gruźlica

• Dorośli: Zwykle podaje się 8 do 12 mg/kg mc./dobę. Pacjentom o masie ciała poniżej 50 kg podaje się 450 mg/dobę. Pacjentom o masie ciała powyżej 50 kg podaje się co najmniej 600 mg/dobę^[1].
• Dzieci: Zwykle podaje się 10 do 20 mg/kg mc./dobę. Nie należy podawać dawki większej niż 600 mg/dobę^[1].

Trąd

• Dorośli: Zwykle podaje się dawkę 600 mg ryfampicyny raz w miesiącu lub, alternatywnie, 10 mg/kg mc. raz na dobę. Pacjentom o masie ciała poniżej 50 kg podaje się 450 mg/dobę. Pacjentom o masie ciała powyżej 50 kg podaje się 600 mg/dobę^[1].

Bruceloza, legionelloza, ciężkie zakażenia wywołane przez gronkowce

• Dorośli: Zwykle podaje się 600 do 1200 mg/dobę, w 2–4 dawkach podzielonych, w skojarzeniu z innym odpowiednim antybiotykiem, aby zapobiec powstawaniu opornych szczepów bakterii, która wywołała zakażenie^[1].

Zapobieganie meningokokowemu zapaleniu opon mózgowych

• Dorośli: 600 mg dwa razy na dobę przez 2 dni^[1].
• Dzieci: Dzieci w wieku od 1 do 12 lat: 10 mg/kg mc. dwa razy na dobę przez 2 dni. Dzieci w wieku od 3 do 12 miesięcy: 5 mg/kg mc. dwa razy na dobę przez 2 dni^[1].

Zapobieganie zakażeniom wywoływanym przez Haemophilus influenzae

• Dorośli i dzieci: Jeśli zakażenie Haemophilus influenzae występuje w rodzinie, w której jest dziecko w wieku 4 lat lub młodsze, zaleca się podawanie wszystkim członkom rodziny (w tym dziecku) ryfampicynę w dawce 20 mg/kg mc. raz na dobę (maksymalnie 600 mg na dobę) przez 4 dni. Podawanie leku należy rozpocząć przed wypisaniem osoby zakażonej ze szpitala^[1].
• Noworodki (1. miesiąc): 10 mg/kg mc. na dobę przez 4 dni^[1].

Pacjenci z zaburzoną czynnością wątroby

U pacjentów z zaburzoną czynnością wątroby nie należy przekraczać dawki 8 mg/kg mc./dobę^[1].

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku wydalanie ryfampicyny zmniejsza się proporcjonalnie do fizjologicznego osłabienia wydolności nerek; ze względu na zwiększenie kompensacyjnego wydalania wątroby, okres półtrwania we krwi jest podobny jak u młodszych pacjentów. Należy więc zachować ostrożność w stosowaniu ryfampicyny w tej grupie pacjentów, szczególnie jeśli występuje niewydolność wątroby^[1].

Przeciwwskazania

Rifampicyna TZF nie powinna być stosowana w następujących przypadkach:

• Nadwrażliwość na ryfampicynę lub inne antybiotyki z grupy ryfamycyny lub na którąkolwiek substancję pomocniczą^[1].
• Żółtaczka^[1].
• Leczenie sakwinawirem lub rytonawirem^[1].

Środki ostrożności

Podczas stosowania leku pacjent powinien pozostawać pod kontrolą pulmonologa lub innego lekarza odpowiedniej specjalności. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek należy zachować ostrożność, jeśli dawka jest większa 600 mg/dobę^[1].

Działania niepożądane

Rifampicyna TZF może powodować różne działania niepożądane, w tym reakcje skórne, zaburzenia żołądka i jelit, zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego, zaburzenia krwi i układu chłonnego oraz zaburzenia układu immunologicznego^[1].

Słownik pojęć

• Gruźlica – Choroba zakaźna wywoływana przez prątki Mycobacterium tuberculosis, atakująca głównie płuca.
• Trąd – Przewlekła choroba zakaźna wywoływana przez prątki Mycobacterium leprae, prowadząca do uszkodzenia skóry, nerwów i innych tkanek.
• Bruceloza – Choroba zakaźna wywoływana przez bakterie z rodzaju Brucella, przenoszona głównie przez zwierzęta.
• Legionelloza – Choroba zakaźna wywoływana przez bakterie Legionella, najczęściej przenoszona przez zanieczyszczoną wodę.
• Neisseria meningitidis – Bakteria wywołująca meningokokowe zapalenie opon mózgowych.
• Haemophilus influenzae – Bakteria wywołująca zakażenia dróg oddechowych, w tym zapalenie płuc i zapalenie opon mózgowych.

Materiały źródłowe

• [1]: Charakterystyka produktu leczniczego
• [2]: Ulotka leku