Spis treści
- Wprowadzenie
- Wskazania do stosowania
- Dawkowanie i sposób podawania
- Przeciwwskazania
- Monitorowanie leczenia
- Możliwe działania niepożądane
- Słownik pojęć
- Materiały źródłowe
Wprowadzenie
Lek Exferana zawiera substancję czynną zwaną deferazyroks. Jest to substancja chelatyzująca żelazo, czyli lek stosowany w celu usunięcia nadmiaru żelaza z organizmu. Nadmiar żelaza może prowadzić do uszkodzenia ważnych narządów, takich jak wątroba i serce. Exferana wychwytuje i usuwa nadmiar żelaza, które jest następnie wydalane głównie z kałem[1].
Wskazania do stosowania
Lek Exferana jest stosowany w leczeniu przewlekłego obciążenia żelazem w wyniku częstych transfuzji krwi oraz w innych przypadkach, gdy leczenie deferoksaminą jest przeciwwskazane lub nieodpowiednie. Poniżej przedstawiono szczegółowe wskazania do stosowania leku Exferana:
- Przewlekłe obciążenie żelazem w wyniku częstych transfuzji krwi – Lek Exferana jest wskazany w leczeniu przewlekłego obciążenia żelazem u pacjentów z ciężką postacią talasemii beta w wieku 6 lat i starszych, którzy otrzymują częste transfuzje krwi (≥7 ml/kg mc. na miesiąc koncentratu krwinek czerwonych)[1].
- Przewlekłe obciążenie żelazem w wyniku nieczęstych transfuzji krwi – Lek Exferana jest również stosowany u pacjentów z ciężką postacią talasemii beta, którzy otrzymują nieczęste transfuzje krwi (<7 ml/kg mc. na miesiąc koncentratu krwinek czerwonych) oraz u pacjentów z innymi rodzajami niedokrwistości w wieku 2 lat i starszych[1].
- Zespoły talasemii niezależne od transfuzji krwi – Lek Exferana jest wskazany w leczeniu przewlekłego obciążenia żelazem wymagającego terapii chelatującej u pacjentów z zespołami talasemii niezależnymi od transfuzji krwi, w wieku 10 lat i starszych[1].
Dawkowanie i sposób podawania
Leczenie lekiem Exferana powinno być rozpoczynane i prowadzone przez lekarzy doświadczonych w leczeniu przewlekłego obciążenia żelazem. Dawkowanie zależy od masy ciała pacjenta oraz stopnia obciążenia żelazem. Poniżej przedstawiono zalecenia dotyczące dawkowania:
- Dawka początkowa – Zazwyczaj dawka początkowa wynosi 14 mg/kg mc. na dobę u pacjentów otrzymujących regularne transfuzje krwi oraz 7 mg/kg mc. na dobę u pacjentów nieotrzymujących regularnych transfuzji krwi[1].
- Dostosowanie dawki – W zależności od odpowiedzi na leczenie, dawka może być dostosowywana co 3 do 6 miesięcy. Maksymalna zalecana dawka dobowa wynosi 28 mg/kg mc. u pacjentów otrzymujących regularne transfuzje krwi oraz 14 mg/kg mc. u dorosłych pacjentów nieotrzymujących regularnych transfuzji krwi[1].
- Sposób podawania – Tabletki powlekane należy połykać w całości, popijając niewielką ilością wody. Można je przyjmować na czczo lub z lekkim posiłkiem[1].
Przeciwwskazania
Lek Exferana nie powinien być stosowany w następujących przypadkach:
- Nadwrażliwość – Uczulenie na deferazyroks lub którykolwiek z pozostałych składników leku[2].
- Zaburzenia czynności nerek – U pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek[2].
- Jednoczesne stosowanie innych leków chelatujących żelazo – Stosowanie leku Exferana jednocześnie z innymi lekami chelatującymi żelazo[2].
Monitorowanie leczenia
Podczas leczenia lekiem Exferana pacjent będzie poddawany regularnym badaniom krwi i moczu w celu monitorowania ilości żelaza w organizmie oraz czynności nerek i wątroby. Lekarz może również zlecić badania MRI w celu określenia ilości żelaza w wątrobie[2].
Możliwe działania niepożądane
Jak każdy lek, Exferana może powodować działania niepożądane. Większość z nich ma łagodne do umiarkowanego nasilenie i ustępuje po kilku dniach lub tygodniach leczenia. Poniżej przedstawiono niektóre z możliwych działań niepożądanych:
- Bardzo często – Nieprawidłowe wyniki badań czynności nerek[2].
- Często – Zaburzenia żołądka i jelit, takie jak nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha, wzdęcia, zaparcie, niestrawność; wysypka; ból głowy; nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby; świąd; nieprawidłowy wynik badania moczu (białko w moczu)[2].
- Niezbyt często – Zawroty głowy; gorączka; ból gardła; obrzęk ramion i nóg; zmiana zabarwienia skóry; niepokój; zaburzenia snu; zmęczenie[2].
- Częstość nieznana – Zmniejszenie liczby krwinek biorących udział w krzepnięciu krwi (małopłytkowość), zmniejszenie liczby krwinek czerwonych (nasilenie niedokrwistości), liczby białych krwinek (neutropenia) lub zmniejszenie liczby wszystkich rodzajów komórek krwi (pancytopenia); łysienie; kamica nerkowa; niewielka ilość oddawanego moczu; przerwanie ściany żołądka lub jelita, które może powodować ból i nudności; ostry ból w górnej części brzucha (zapalenie trzustki); nieprawidłowa kwasowość krwi[2].
Słownik pojęć
- Deferazyroks – Substancja czynna leku Exferana, stosowana w celu usunięcia nadmiaru żelaza z organizmu.
- Chełatowanie – Proces chemiczny, w którym substancja wiąże się z metalem, tworząc kompleks, który może być łatwiej wydalony z organizmu.
- Talasemia beta – Dziedziczna choroba krwi, charakteryzująca się zmniejszoną produkcją hemoglobiny, co prowadzi do niedokrwistości.
- Transfuzja krwi – Procedura medyczna polegająca na przetoczeniu krwi lub jej składników od dawcy do biorcy.
- Ferrytyna – Białko magazynujące żelazo w organizmie, którego stężenie we krwi jest wskaźnikiem ilości żelaza w organizmie.
Materiały źródłowe
| Wskazania do stosowania | Przewlekłe obciążenie żelazem w wyniku częstych i nieczęstych transfuzji krwi, zespoły talasemii niezależne od transfuzji krwi |
| Dawkowanie | 14 mg/kg mc. na dobę (początkowa dawka), dostosowanie co 3-6 miesięcy, maksymalna dawka 28 mg/kg mc. |
| Przeciwwskazania | Nadwrażliwość na deferazyroks, umiarkowane lub ciężkie zaburzenia czynności nerek, jednoczesne stosowanie innych leków chelatujących żelazo |
| Monitorowanie leczenia | Regularne badania krwi i moczu, badania MRI w celu określenia ilości żelaza w wątrobie |
| Możliwe działania niepożądane | Zaburzenia żołądka i jelit, wysypka, ból głowy, nieprawidłowe wyniki badań czynności nerek i wątroby, inne rzadziej występujące objawy |














