, , , ,

Jak dbać o wzrok w pracy przed komputerem?

Praca przed komputerem — jak zadbać o wzrok?

Okres pandemii to niewątpliwie ciężka przeprawa dla narządu wzroku – spędzamy bardzo dużo czasu przed ekranem telewizora lub komputera, często nie dając wytchnienia naszym oczom. Dotyczy to niemal wszystkich grup wiekowych, w szczególności osób pracujących zdalnie, a także dzieci i młodzieży uczestniczących w lekcjach online. Jak więc utrzymać wzrok w dobrej formie?

Jakie dolegliwości dotykają osoby pracujące przed komputerem?

Zespół suchego oka, wady refrakcji, zmęczenie oczu… To tylko niektóre z dolegliwości, z którymi mogą się mierzyć osoby spędzające co najmniej cztery godziny dziennie przed ekranem komputera. Według badań przeprowadzonych na grupie 419 pracowników narażonych na emisję promieniowania niebieskiego (pochodzącego m.in. z telefonów i komputerów), niemal połowa skarżyła się na zaburzenia ostrości wzroku i niedowidzenie (astenopię).

Ryzyko wystąpienia wymienionych objawów wzrasta, jeśli nie dbamy o prawidłową ergonomię w miejscu pracy. Przykładowo, stosujemy słabe oświetlenie pomieszczenia oraz zachowujemy zbyt małą odległość od ekranu monitora (optymalny odstęp powinien wynosić ok. 70 cm!). Co ciekawe, zaburzenia widzenia dotykają częściej kobiet niż mężczyzn. Ponadto problem jest bardziej powszechny u osób korzystających z soczewek kontaktowych [1].

Pamiętajmy o nawilżaniu oczu

Odpowiednie działania profilaktyczne mogą zapobiec rozwojowi niektórych dolegliwości, a szczególnie tych wywołujących suchość oczu i osłabienie ostrości widzenia. Właśnie z tego powodu podczas wielogodzinnej pracy przed komputerem nie zapominajmy o wykonywaniu kilkunastosekundowych przerw. Możemy je przeznaczyć m.in. na intensywne mruganie powiekami. Dzięki temu nawilżymy rogówkę i spojówkę, a także zmniejszymy dyskomfort związany z ich nadmiernym przesuszeniem [2].

Oprócz tego możemy również stosować tzw. sztuczne łzy (czytaj także: Zespół suchego oka – diagnoza i leczenie). W ich składzie znajdziemy substancje działające łagodząco i nawilżająco, a niekiedy także wzmacniająco naczynia krwionośne gałki ocznej. Wśród najpopularniejszych preparatów możemy wymienić krople:

  • na bazie wody i ziołowych ekstraktów, np. z oczaru wirginijskiego, zielonej herbaty, rumianku, bławatka bądź świetlika (Lacrimal Natura, Euphrasia Świetlik, Zuma Świetlik Plus) niwelują podrażnienie oczu, zaczerwienie spojówek oraz znoszą dyskomfort wywołany długotrwałą pracą przed komputerem [3];
  • z olejami roślinnymi lub mineralnymi (Cationorm, Ozodrop, Systane Complete) są polecane przy świądzie i kłuciu oczu, a także uczuciu piasku pod powiekami [4];
  • zawierające tzw. wiskoelastyki, np. hialuronian sodu, kwas hialuronowy, trehalozę, alkohol poliwinylowym, metylocelulozę oraz poliakrylamid. Wymienione związki odznaczają się wysoką lepkością, dzięki czemu pozostają dłużej na powierzchni gałki ocznej, zapewniając optymalne nawilżenie (Starazolin Complete, Thealoz, Biolan Gel, Hyal Drop Multi) [5] (czytaj także: Leki oczne – zasady prawidłowego stosowania).

Wspierajmy organizm od wewnątrz

Oprócz regularnego nawilżania gałki ocznej starajmy się również wspierać organizm od środka. Podstawą jest oczywiście dieta dostarczająca szeregu substancji odżywczych. Jednak w większości przypadków jest ona niewłaściwie zbilansowana, a to sprawia, że nie dostarczamy cennych składników o działaniu prozdrowotnym. Naprzeciw potrzebom pacjentów wychodzą producenci suplementów diety, którzy opracowują preparaty wspierające kondycję naszych oczu.

Prym wiodą suplementy diety zawierające substancje z grupy karotenoidów. Mowa o luteinie i zeaksantynie, czyli pomarańczowo-żółtych barwnikach. Organizm nie jest w stanie sam zsyntetyzować tych substancji, a ich niedobór może prowadzić do zwyrodnienia plamki żółtej (AMD). Bogatymi źródłami tych związków są kukurydza, brokuły, jarmuż oraz aksamitka wysoka (soczysty kolor jej kwiatów pochodzi właśnie od wymienionych barwników).

Zarówno luteina, jak i zeaksantyna działają antyoksydacyjnie, dzięki czemu spowalniają starzenie fotoreceptorów w gałce ocznej. Co więcej, oba barwniki mają zdolność pochłaniania promieniowania niebieskiego i ultrafioletowego [6,7].

Wybierając odpowiedni suplement diety z karotenoidami, zwróćmy uwagę na stosunek luteiny do zeaksantyny. Ogromne znaczenie ma więc dawka tych składników (optymalnie 10 mg luteiny i 2 mg zeaksantyny, czyli 5:1). Co więcej, wymienione barwniki wchłaniają się znacznie lepiej w obecności kwasów omega-3: DHA i EPA [7] (czytaj także: Jak zadbać o oczy? Preparaty z luteiną i Dzień Okulistyki). Regularne przyjmowanie preparatów zawierających wymienione substancje (Resvega, Nutrof Total, Lutezan Premium) wyraźnie redukuje przemęczenie oczu wywołane wielogodzinną ekspozycją na promieniowanie niebieskie [8].

Bibliografia

  1. M. Kowalska, J. Bugajska Health problems among computer workers (Medycyna Pracy 2009; 60(4): 321-325.
  2. K. Krawczyk, Jak dbać o wzrok? (https://www.mp.pl/pacjent/okulistyka/zdroweoczy/151481,jak-dbac-o-wzrok dostęp 29.04.21)
  3. Ulotka Lacrimal Natura
  4. Ulotka Cationorm
  5. Ulotka Thealoz
  6. Roberts RL, Green J, Lewis B. Lutein and zeaxanthin in eye and skin health. Clin Dermatol. 2009 Mar-Apr;27(2):195-201.
  7. Johnson EJ, Chung HY, Caldarella SM, Snodderly DM. The influence of supplemental lutein and docosahexaenoic acid on serum, lipoproteins, and macular pigmentation. Am J Clin Nutr. 2008 May;87(5):1521-9.
  8. Yagi A, Fujimoto K, Michihiro K, Goh B, Tsi D, Nagai H. The effect of lutein supplementation on visual fatigue: a psychophysiological analysis. Appl Ergon. 2009 Nov;40(6):1047-54. Epub 2009 Jun 21.

Omawiane substancje

  • Luteina

    Luteina jest naturalnym barwnikiem występującym w roślinach, który ma pozytywny wpływ na zdrowie oczu. Można ją znaleźć w warzywach i owocach, takich jak szpinak, brokuły, marchewki i mango.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne

Omawiane schorzenia

  • Zespół suchego oka

    Zespół suchego oka to choroba, która powoduje suchość, pieczenie i uczucie piasku w oczach. Może być spowodowana wiekiem, chorobami autoimmunologicznymi lub nieprawidłowym funkcjonowaniem gruczołów łzowych.

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: , , , , .