Atopowe zapalenie skóry u dzieci – objawy, leczenie i pielęgnacja

Atopowe zapalenie skóry u dziecka. Czy to częsty problem?

Atopowe zapalenie skóry występuje nawet u 15-20% dzieci. Pierwsze objawy choroby zwykle pojawiają się w okresie wczesnego dzieciństwa. U 40% dzieci obecne są one już w pierwszych 6. miesiącach życia, u 60% w ciągu pierwszego roku życia. Natomiast aż u 85% dzieci objawy AZS pojawiają się przed 5. rokiem życia. Szacuje się, że tylko u ok. 16% osób dorosłych cierpiących na AZS pierwsze objawy choroby pojawiły się po okresie dojrzewania. Pocieszający może być fakt, że u wielu dzieci objawy atopowego zapalenia skóry przemijają w wieku dojrzewania.

W rozwoju atopowego zapalenia skóry u dziecka dużą rolę odgrywają czynniki genetyczne. Gdy choruje jeden z rodziców, ryzyko wystąpienia AZS wynosi 30%. Natomiast kiedy chorują oboje rodzice, sięga ono nawet 70%. Atopowe zapalenie skóry zwiększa ryzyko wystąpienia innych chorób alergicznych takich, jak alergiczne zapalenie spojówek, nieżyt nosa, a nawet astma. Jak rozpoznać AZS [1,2]?

Jak rozpoznać atopowe zapalenie skóry u dziecka?

Najbardziej charakterystyczne dla przebiegu atopowego zapalenia skóry u dziecka jest występowanie nasilonego świądu, typowa lokalizacja zmian skórnych, przewlekły przebieg z okresami nasilenia objawów i okresów remisji, jak również rodzinne występowanie. Intensywny świąd to objaw, który jest szczególnie trudny do zaakceptowania przez dzieci. Prowadzi on do rozdrażnienia i niepokoju, skutkuje przebudzeniami w nocy, a tym samym słabą jakością snu. Drapanie skóry, od którego trudno się dzieciom powstrzymać, paradoksalnie nasila świąd, a dodatkowo zwiększa ryzyko nadkażeń. Skóra dziecka z atopią jest sucha, nadmiernie wrażliwa na czynniki zewnętrzne i skłonna do podrażnień wywołanych przez preparaty do pielęgnacji, alergeny, czy pot [1,3].

Gdzie najczęściej zlokalizowane są zmiany atopowe u dzieci?

Lokalizacja oraz rodzaj występujących zmian skórnych w przebiegu AZS są zależne od wieku dziecka, oraz stopnia nasilenia procesu zapalnego. W ostrej fazie stanu zapalnego pojawiają się ogniska rumieniowe, które są dość wyraźnie odgraniczone. Na ich podłożu pojawiają się drobne grudki, pęcherzyki oraz nadżerki. Natomiast przewlekły stan zapalny cechuje występowanie ognisk z pogrubiałą skórą oraz powierzchniowym złuszczaniem naskórka. Typowe umiejscowienie zmian u dzieci do 2. roku życia to skóra twarzy — policzki, czoło i owłosiona skóra głowy, tułów oraz dalsze części kończyn. U dzieci w wieku 3–11 lat charakterystyczne jest występowanie zmian skórnych w miejscach zgięć stawów. Natomiast u starszych dzieci, podobnie jak u osób dorosłych, typowe są zmiany na grzbietach rąk [1-3].

Leki na atopowe zapalenie skóry dla dzieci

Jeśli chodzi o odpowiedź na pytanie: “Czym leczyć atopowe zapalenie skóry”, to należy przedstawić sprawę jasno. Skuteczne leki przy atopowym zapaleniu skóry, które zwykle stosuje się podczas bardzo mocnych objawów, przepisuje lekarz. Są to np. miejscowe glikokortykosteroidy (np. Elocom, Advantan, Afloderm) oraz leki z grupy inhibitorów kalcyneuryny (takrolimus i pimekrolimus, np. Dermitopic, Protopic) [1,2].

Emolienty i maści na atopowe zapalenie skóry dla dzieci – pielęgnacja

Jednak leczenie AZS u dzieci wymaga dużej dyscypliny i systematyczności. Polega ono nie tylko na stosowaniu leków w okresie zaostrzeń choroby, ale również, a właściwie przede wszystkim na unikaniu czynników uczulających, drażniących oraz właściwej pielęgnacji skóry. Z tego powodu warto stosować kremy, balsamy i maści na atopowe zapalenie skóry dla dzieci oraz inne emolienty dla najmłodszych. Ich celem jest nawilżenie skóry, zmniejszenie podrażnienia i przyspieszenie regeneracji. Wybrane emolienty i maści na atopowe zapalenie skóry dla dzieci przedstawiamy poniżej.

Emolium Dermocare delikatna emulsja do kąpieli od 1. dnia życia, emulsja

O produkcie

• do stosowania od 1. dnia życia;
• posiada rekomendację Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego i Polskiego Towarzystwa Położnych;
• długotrwale nawilża i redukuje podrażnienia;
• zawiera naturalne oleje;
• można stosować jako jeden preparat do mycia i nawilżania;
• występuje w opakowaniach o różnej wielkości.

Mediderm Baby olejek do kąpieli dla niemowląt

O produkcie

• wyrób medyczny;
• do codziennej pielęgnacji mocno wysuszonej skóry;
• zawiera parafinę;
• polski producent.

Oilatum Emulsja do kąpieli, emulsja

O produkcie

• można stosować u niemowląt od 1. dnia życia;
• skład bazuje głównie na parafinie;
• zapewnia nawilżenie i natłuszczenie suchej skóry;
• przeznaczony do codziennego stosowania;
• opakowania o różnych wielkościach.

Oillan Baby Szampon nawilżający, szampon

O produkcie

• bezpieczny dla niemowląt;
• pieni się w niewielkim stopniu;
• nie szczypie w oczy;
• 100% składników naturalnego pochodzenia;
• hipoalergiczny;
• do codziennej pielęgnacji skóry alergicznej i wrażliwej;
• nie zawiera SLS i SLES;
• zawiera kwas mlekowy i glicerynę;
• w składzie nie ma oleju mineralnego, pochodnych ropy naftowej, silikonów, parabenów i syntetycznych konserwantów, alkoholu, glikolu propylenowego, PEG, barwników;
• testowany dermatologicznie na alergikach;
• neutralne pH.

Bepanthen Baby, maść

O produkcie

• wyrób medyczny;
• bezpieczny dla wcześniaków;
• można stosować od 1. dnia życia;
• prosty skład bez zbędnych dodatków;
• nie zawiera barwników, substancji zapachowych, antyseptycznych i konserwantów;
• zawiera lanolinę i pantenol;
• nie tłuści;
• nawilża i regeneruje;
• występuje w opakowaniach o różnej wielkości.

Mediderm, krem

O produkcie

• wyrób medyczny;
• przeznaczony do skóry suchej, atopowej, z egzemą i łuszczycą;
• nie brudzi i nie tłuści;
• można stosować codziennie;
• do użytku od 1. miesiąca życia;
• nie zawiera SLS, parabenów, substancji zapachowych i barwników;
• zawiera parafinę;
• występuje w opakowaniach o różnej wielkości;
• praktycznie bezzapachowy (bardzo delikatny zapach, wynikający z naturalnych składników).

Emolium A-Topic kojący trójaktywny krem, krem

O produkcie

• posiada rekomendację Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego;
• przeznaczony do skóry atopowej, z egzemą oraz mocno swędzącej;
• szybko nawilża skórę i nie pozostawia tłustej powierzchni;
• szybko się wchłania;
• bezzapachowy;
• można stosować na powieki i okolice oczu.

Jak pielęgnować skórę z AZS – praktyczne porad

Atopowe zapalenie skóry u dzieci wymaga szczególnej troski, dlatego warto stosować się do kilku zasad. Przede wszystkim należy unikać narażenia na czynniki drażniące oraz alergizujące, które mogą nasilać objawy. Kluczowe jest również przestrzeganie zaleceń lekarza dotyczących rodzaju stosowanych leków, długości trwania terapii oraz częstotliwości aplikacji preparatów. W razie jakichkolwiek wątpliwości warto zwrócić się o pomoc do farmaceuty.

Kąpiel dziecka nie powinna trwać długo – maksymalnie kilka minut, a woda nie może być zbyt gorąca; najlepiej, aby była letnia. Do wody warto dodawać preparaty emolientowe, które pomagają w nawilżeniu i ochronie skóry. U starszych dzieci, zamiast kąpieli lepiej wybierać prysznic, podczas którego należy stosować delikatne preparaty emolientowe przeznaczone do mycia ciała.

Skóra dziecka z atopowym zapaleniem skóry wymaga delikatnego traktowania. Po kąpieli lub prysznicu należy zadbać, aby dziecko nie pocierało skóry ręcznikiem. Wystarczy delikatnie ją osuszyć, unikając mechanicznych podrażnień. Systematyczne stosowanie emolientów odgrywa tu kluczową rolę – w okresie zaostrzeń pomaga zmniejszyć nasilenie dolegliwości, a w czasie remisji przyczynia się do wydłużenia okresów bezobjawowych. Emolienty powinny być aplikowane 3–4 razy dziennie, a najlepiej do 5 minut po kąpieli lub prysznicu, gdy skóra jest jeszcze lekko wilgotna.

Nie należy zapominać o ochronie przeciwsłonecznej skóry dziecka. Podczas ekspozycji na promieniowanie słoneczne konieczne jest stosowanie preparatów z filtrem UV, co zapewnia dodatkową ochronę i minimalizuje ryzyko podrażnień. Systematyczna pielęgnacja i przestrzeganie tych zasad mogą znacząco poprawić komfort życia dziecka z atopowym zapaleniem skóry [2,3].

Podsumowanie

Atopowe zapalenie skóry u dzieci to częsta choroba, która wymaga odpowiedniej pielęgnacji i leczenia. Kluczowe jest unikanie czynników drażniących i alergizujących oraz stosowanie się do zaleceń lekarza. W pielęgnacji skóry z AZS niezwykle ważne są emolienty, takie jak kremy, maści czy balsamy na atopowe zapalenie skóry, które nawilżają i łagodzą podrażnienia. Należy je stosować systematycznie, szczególnie po kąpieli w letniej wodzie z dodatkiem preparatów emolientowych. W okresach zaostrzeń mogą być potrzebne leki, w tym miejscowe glikokortykosteroidy czy inhibitory kalcyneuryny, które powinny być stosowane zgodnie z zaleceniami lekarza. Nie zapominaj o ochronie przeciwsłonecznej i używaniu preparatów z filtrem UV. Właściwa pielęgnacja, w tym wybór odpowiedniej maści na atopowe zapalenie skóry, może znacznie poprawić komfort życia dziecka i pomóc w kontrolowaniu objawów choroby. Jeśli masz wątpliwości, skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.