aleric

Aleric deslo USP

floradix

Floradix Żelazo i witaminy

nisita

Nisita

Biotilac Biotic

hascovir

Hascovir Control Max

kerabione

Kerabione

raphaholin C

Raphacholin C

ecomer

Ecomer Odporność + witamina E

chitosan

Olimp Chitosan+chrom

, , , , , ,

Jak złagodzić swędzenie skóry?

Co pomaga na swędzenie skóry?

Świąd skóry to bardzo nieprzyjemna dolegliwość, która znacznie obniża funkcjonowanie osoby jej doświadczającej. Powoduje rozdrażnienie, nerwowość, obniża jakość snu, gdy wystąpi w nocy. Prowadzi do drapania się a w konsekwencji do podrażnienia skóry i przerwania jej ciągłości. Może to skutkować zatem infekcją i powstaniem blizn.

Jakie są rodzaje świądu skóry?

Wyróżnia się następujące rodzaje świądu:

  1. świąd powstający w wyniku pobudzenia zakończeń nerwowych w skórze;
  2. świąd będący wynikiem uszkodzenia neuronów biorących udział w przekaźnictwie sygnału świądowego;
  3. świąd indukowany przez mediatory świądotwórcze w ośrodkowym układzie nerwowym, bez uszkodzenia dróg nerwowych;
  4. psychogenny.

Jakie są przyczyny swędzenia skóry?

Skóra może swędzieć z różnych powodów, są to m.in.:

  • alergie skórne i pokarmowe;
  • gojenie się krostek i zmian w przebiegu chorób infekcyjnych (np. ospy wietrznej);
  • cholestatyczne choroby wątroby;
  • atopowe zapalenie skóry;
  • Ugryzienia i ukąszenia owadów;
  • starcze swędzenie skóry po 60 tym roku życia;
  • świerzb i wszawica;
  • długotrwała terapia sterydowa;
  • niedoczynność tarczycy.

Jakie są przyczyny świądu skóry?

Jak wygląda leczenie świądu skóry w różnych przypadkach?

Swędzenie w wyniku alergii i AZS

Bardzo istotna jest diagnoza i poznanie przyczyn świądu skóry, wtedy możliwy jest wybór odpowiedniego leku. W atopowym zapaleniu skóry (AZS) rolę odgrywa komponenta zapalna. Skóra broni się przed podrażniającymi czynnikami i uruchamiają się przeciwzapalne reakcje organizmu. Świąd i atopia są głównymi objawami. Remisja występuje na przemian z okresami gwałtownych nawrotów.

Pomocne w leczeniu AZS są doustne leki antyhistaminowe, czyli przeciwalergiczne, a miejscowo sterydowe.

Ważna jest również właściwa pielęgnacja delikatnej i wysuszonej skóry. Na rynku dostępnych jest wiele dermokosmetyków i wyrobów medycznych, które działają koją i łagodzą suchość i podrażnienia. Wiele postaci tych preparatów można dostosować do wieku czy preferencji pacjenta (żel lub emulsja do mycia, krem lub balsam do ciała albo olejek).

Leki antyhistaminowe

działają one na receptory H1, blokując je i nie dopuszczając do połączenia się z nimi histaminy. Histamina jest silną endogenną substancją powodującą rozszerzenie się naczyń krwionośnych i zwiększającą ich przepuszczalność. Odwracalne zablokowanie jej działania powoduje zmniejszenie reakcji alergicznych jak świąd skóry, zaczerwienienie i obrzęk.  Leki przeciwalergiczne należą do pierwszej bądź drugiej generacji leków.

Pierwsza generacja to leki działające na wiele receptorów w organizmie i mają sporo działań niepożądanych, związanych z wpływem na ośrodkowy układ nerwowy. (wywołują senność, znużenie, zaburzenia koncentracji, suchość w jamie ustnej, u osób starszych splątanie, zawroty głowy).  Należą do nich: dimenhydrinat, hydroksyzyna, chlorfeniramina, dimetinden i prometazyna.

Druga generacja leków działa dłużej niż pierwsza i jej wpływ na OUN jest mniejszy.

Do tej grupy zaliczamy:

  • loratadynę i desloratadynę (Flonidan Dynid);
  • cetyryzynę i lewocetyryzynę (Zyrtec, Lirra);
  • feksofenadynę (Allegra);
  • bilastynę (Clatra);
  • ebastynę (Ebastix).

Wiele leków z tej grupy jest już dostępnych bez recepty. Najczęściej przyjmuje się jedną tabletkę na dobę. Leki, które wywołują senność u danej osoby, powinny być przyjmowane wieczorem przed snem.

Miejscowe leki sterydowe

Działają miejscowo przeciwzapalnie. Zalecane są w świądzie skóry oraz w wysypkach,  zaczerwienieniu i obrzęku. Największą siłę działania przeciwzapalnego ma klobetazol, mometazon, betametazon, następnie hydrokortyzon i flumetazon. Są one wyłącznie dostępne z przepisu lekarza i mają szerokie zastosowanie. W zaostrzeniach AZS stosuje się silniejsze leki sterydowe, w lżejszych stanach wybiera się te o średniej sile działania. W terapii AZS mogą być one stosowane pod kontrolą lekarza przez bardzo długi czas.  Należy pamiętać, by nie stosować ich na uszkodzoną skórę i rany, bowiem hamują one ich gojenie.

Swędzenie przy świerzbowcu

Bardzo silny świąd skóry daje świerzbowiec ludzki, który zagnieżdża się w naskórku, a następnie drąży w nim korytarze. Samica składa w nich jaja. Zwykle od zarażenia mijają 2-3 tygodnie do pojawienia się objawów. W przebiegu tej choroby występuje silny świąd i wykwity skórne. Mają one postać zaczerwienionych plamek i drobnych ranek.  Skutecznym lekiem jest iwermektyna (Posela tabletki 3 mg).  Zalecana dawka leku to 200 ug na 1 kg masy ciała. Lek stosuje się tylko w przypadku klinicznego potwierdzenia zakażeniem świerzbowcem. W cięższych przypadkach leczenie może być powtórzone po 14 dniach.  Znane są przypadki uszkodzenia wątroby podczas stosowania tego leku.  Lek nie jest zalecany do stosowania u matek karmiących i kobiet w ciąży.

Miejscowo stosuje się permetrynę (Infectoscab krem 5%). Należy zastosować go na skórę całego ciała. Ważne, aby wszyscy domownicy zastosowali leczenie przeciwświerzbowe. Pościel i bielizna powinny być wyprane w wysokiej temperaturze i wyprasowane. Świerzbowiec potrafi żyć poza organizmem żywiciela nawet do dwóch dni.

Swędzenie skóry w ciąży

Swędzenie skóry w ciąży może mieć różne przyczyny. Jeśli dotyczy biustu, lub skóry w okolicy brzucha może mieć związek z rozciągającą się skórą w tym obszarze. Pomagają masaże skóry naturalnymi olejkami przez cały okres ciąży.

Kolejną jedną z najczęściej występujących przyczyn świądu skóry jest odczyn alergiczny. Warto skonsultować z lekarzem dolegliwości. Lekami doustnymi pierwszego wyboru w ciąży jest loratadyna i cetyryzyna. Są to leki przeciwhistaminowe, które zniwelują uczucie swędzenia.

Przed zastosowaniem doustnych leków warto zastosować emolienty, przesuszona skóra również może swędzieć. Preparaty nawilżające i przywracające natłuszczenie są całkowicie bezpieczne zarówno dla matki jak i dziecka [1].

Swędzenie skóry a zaburzenia hormonalne

Zaburzenia hormonalne takie jak choroby tarczycy, przytarczyc, czy cukrzyca mogą powodować występowanie swędzenia skóry. Choroby te często są źródłem zmian skórnych. Czasami to właśnie na ich podstawie dokonujemy diagnozy zaburzeń hormonalnych. Sam świąd nie jest charakterystyczną cechą żadnej z chorób, jednak może pojawić się przy wielu z  nich.

Swędzenie skóry, a tarczyca i przytarczyce

Zdecydowanie najczęściej spośród chorób układu hormonalnego świąd występuje w zaburzeniach pracy tarczycy i przytarczyc. Zmiany skórne, jakie temu towarzyszą, wyglądają następująco:

  • niedoczynność tarczycy: skóra jest chłodna i ma zmniejszone przekrwienie, przez co przyjmuje blady odcień. Wobec tego może swędzieć i się wysuszać. Mogą pojawić się zmiany śluzowate w obrębie dłoni.
  • niedoczynność przysadki: skóra jest znacznie cieńsza, przez co uwidaczniają się zmarszczki.
  • pierwotna nadczynność przytarczyc: występuje świąd i przewlekła pokrzywka [2]

Świąd skóry a choroby wątroby

Świąd skóry jest szczególnie nasilony w przebiegu cholestazy wewnątrzwątrobowej, a więc gdy występuje problem z wytwarzaniem żółci i kwasy tłuszczowe gromadzą się w hepatocytach, zaburzając funkcjonowanie wątroby.  Świąd skóry występuje z reguły w nocy, doświadczają go również kobiety z niewydolnością wątroby przed wystąpieniem miesiączki.

Vasosan S to lek zawierający w 1 gramie granulatu 740 mg cholestyraminy. Warunkiem skuteczności leku jest cholestaza niecałkowita. Lek należy do grupy żywic jonowymiennych, wiąże kwasy tłuszczowe w jelicie cienkim w nierozpuszczalne kompleksy, wydalane z kałem, przez co zapobiega ich ponownemu wchłonięciu do krwi i obniża ich stężenie. Działa przeciwświądowo i jest dobrze tolerowana ze względu na owocowy smak.  Należy jednak pamiętać o zachowaniu co najmniej dwugodzinnej przerwy podczas stosowania cholestyraminy i innych leków czy też posiłku.

Swędząca skóra (fot. Canva).

Jakie są kremy na swędzącą skórę?

Wiele dermokosmetyków ze względu na swój skład i unikalną konsystencję znalazło zastosowanie w miejscowym leczeniu świądu skóry.

Świąd skóry głowy towarzyszy często chorobom dermatologicznym takim jak: AZS, łupież, łupież pstry, łojotokowe zapalenie skóry, łuszczyca.  W walce z tymi dolegliwościami pomocne są preparaty zawierające działający przeciwgrzybiczo: ketokonazol, cyklopiroxolamina, mocznik, kwas salicylowy, a także dziegieć sosnowy czy ditranol (cygnolina) i ichtiol stosowany w recepturze aptecznej. Działają one przeciwzapalnie, przeciwświądowo i złuszczająco, a także nawilżająco.

La roche Posay Lipikar Baume AP+ to produkt występujący w formie balsamu regenerującego i kremu myjącego zawierający Microresyl-kompleks naturalny działający na ograniczenie wzrostu niepożądanej flory bakteryjnej, a także masło karite o działaniu regenerującym i  niacynamid o działaniu przeciwzapalnym i zmniejszającym zaczerwienienie i świąd skóry.

Dexeryl zawiera substancje nawilżające i natłuszczające, zmniejsza suchość i podrażnienia. Bardzo dobrze tolerowany. Występuje w formie kremu do twarzy i ciała oraz żelu pod prysznic.

Jakie są domowe sposoby na swędzenie skóry?

Oprócz dostępnych leków działanie zmniejszające świąd ma schładzanie skóry zimnymi okładami i kompresami. Są one dostępne w formie żelowych opatrunków, które dłużej trzymają chłodniejszą temperaturę.

Mentol jako składnik leków robionych w postaci maści działa chłodząco, przez co daje uczucie znieczulenia i łagodzi świąd. Ma również działanie antyseptyczne. Stosuje się go w postaciach leku o działaniu przeciwbakteryjnym i przebiegających z bólem oraz pieczeniem i świądem.

Podsumowanie

Bez względu na przyczyny występującego świądu skóry zmniejszenie dolegliwości skórnych jest możliwe.  Na rynku aptecznym istnieje cała gama produktów do pielęgnacji skóry i leczenia tej uciążliwej dolegliwości.  W wyborze odpowiedniego preparatu z pewnością pomoże farmaceuta.  W leczeniu skórnych dolegliwości ogromne znaczenie ma systematyczność aplikowania leków i stosowanie się do zaleceń lekarza.

Bibliografia

  1. Leki i ciąża. Bezpieczna farmakoterapia i suplementacja kobiety ciężarnej. Wydawnictwo farmaceutyczne. Wydanie I, Kraków, 2020
  2. Jabbour SA. Cutaneous manifestations of endocrine disorders: a guide for dermatologists. Am J Clin Dermatol. 2003;4(5):315-31. doi: 10.2165/00128071-200304050-00003. PMID: 12688837.

Omawiane substancje

  • Betametazon

    Betametazon jest syntetycznym kortykosteroidem stosowanym w leczeniu stanów zapalnych skóry i chorób autoimmunologicznych. Substancja ta działa przeciwzapalnie, przeciwalergicznie i immunosupresyjnie.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Bilastyna

    Bilastyna jest lekiem przeciwhistaminowym stosowanym w leczeniu alergii. Substancja ta działa blokując receptory histaminowe, co zmniejsza objawy alergii, takie jak katar, swędzenie i łzawienie oczu.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Cetyryzyna

    Cetyryzyna to lek przeciwhistaminowy stosowany w leczeniu alergii. Substancja ta działa blokująco na receptory histaminowe, zmniejszając objawy alergii.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Cholestyramina

    Cholestyramina jest lekiem stosowanym w leczeniu hiperlipidemii. Substancja ta działa poprzez wiązanie kwasów żółciowych w jelitach, co prowadzi do zmniejszenia poziomu cholesterolu we krwi.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Desloratadyna

    Desloratadyna to lek przeciwhistaminowy stosowany w leczeniu alergii. Desloratadyna działa poprzez blokowanie receptorów histaminowych, co zmniejsza objawy alergii.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Feksofenadyna

    Feksofenadyna to lek przeciwhistaminowy stosowany w leczeniu alergii. Substancja ta działa poprzez blokowanie receptorów histaminowych w organizmie.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Flumetazon

    Flumetazon jest syntetycznym kortykosteroidem stosowanym w leczeniu stanów zapalnych skóry. Substancja ta działa przeciwzapalnie, przeciwalergicznie i przeciwświądowo.
    substancje syntetyczne
  • Hydrokortyzon

    Hydrokortyzon jest syntetycznym kortykosteroidem stosowanym w leczeniu stanów zapalnych skóry i alergii. Substancja ta działa przeciwzapalnie, przeciwalergicznie i przeciwbólowo.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Iwermektyna

    Iwermektyna jest lekiem stosowanym w leczeniu chorób wywołanych przez pasożyty. Substancja ta działa na układ nerwowy pasożytów, powodując ich paraliżę i śmierć.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Loratadyna

    Loratadyna to lek przeciwhistaminowy stosowany w leczeniu alergii. Substancja ta działa poprzez blokowanie receptorów histaminowych, co zmniejsza objawy alergii, takie jak katar, swędzenie i łzawienie oczu.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Permetryna

    Permetryna jest syntetycznym insektycydem stosowanym do zwalczania owadów. Substancja ta działa na układ nerwowy owadów, powodując ich śmierć.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne
  • Propionian klobetazolu

    Propionian klobetazolu to substancja lecznicza stosowana w leczeniu chorób skóry, takich jak egzema czy łuszczyca. Działa przeciwzapalnie i przeciwświądowo.
    Substancje Syntetyczne i Biologiczne

Omawiane schorzenia

  • Alergia

    Alergia jest chorobą układu odpornościowego, która powoduje nadwrażliwość na określone substancje zwane alergenami. Objawy alergii mogą obejmować kichanie, swędzenie, łzawienie oczu, wysypki skórne, trudności w oddychaniu i w skrajnych przypadkach wstrząs anafilaktyczny.
  • Atopowe zapalenie skóry

    Atopowe zapalenie skóry to choroba przewlekła, która objawia się swędzeniem, zaczerwienieniem i łuszczącą się skórą. Często występuje u dzieci i może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak infekcje skóry.
  • Niewydolność wątroby

    Niewydolność wątroby to poważne schorzenie, które może prowadzić do poważnych konsekwencji dla zdrowia pacjenta. Objawy niewydolności wątroby mogą obejmować żółtaczkę, obrzęki, bóle brzucha i problemy z trawieniem.
  • Świerzb

    Świerzb to choroba skóry wywołana przez pasożyty, które zasiedlają skórę człowieka i powodują swędzenie oraz zmiany skórne. Świerzb jest chorobą zakaźną, która może przenosić się drogą bezpośredniego kontaktu z zakażoną osobą lub poprzez wspólne korzystanie z przedmiotów codziennego użytku, takich jak ręczniki czy pościel.

Więcej poradników

Wyświetlane poradniki pochodzą z kategorii czytanego artykułu: , , , , , , .