Kategorie
Leki bez recepty (OTC)
Leki na receptę (RX)
Suplementy diety
Wyroby medyczne
Środki spożywcze
Dermokosmetyki
Poradniki
Schorzenia
Substancje czynne
Interakcje
Porady
Kalkulatory
Badania kliniczneIndeks substancji czynnych
strona nr 104
Substancje czynne mogą mieć różne pochodzenie – od związków syntetycznych, przez naturalne ekstrakty roślinne, po witaminy i minerały wspierające organizm. Jeśli chcesz szybko sprawdzić, jak działa dany składnik i w jakich sytuacjach znajduje zastosowanie, skorzystaj z naszego indeksu. Znajdziesz tu jasne opisy właściwości, działania i zastosowania poszczególnych substancji.
- syntetyczne i biologiczne
Ubichinol to zredukowana forma koenzymu Q10, niezbędna do produkcji energii w mitochondriach i ochrony komórek przed wolnymi rodnikami. Jego synteza maleje z wiekiem, a badania kliniczne sprawdzają go w chorobach serca, bólach po statynach i zaburzeniach płodności. Typowe dawki w badaniach to 100–400 mg/dobę.
Ubidekarenon (koenzym Q10) wspiera produkcję energii w mitochondriach, wykazuje działanie antyoksydacyjne i korzystnie wpływa na układ sercowo-naczyniowy, metaboliczny oraz neurologiczny, stosowany w terapii i suplementacji.
- surowce roślinne
Ubiorek gorzki to roślina lecznicza stosowana w dolegliwościach trawiennych: niestrawności, wzdęciach, uczuciu pełności i refluksie. Wyciąg z ziela działa spazmolitycznie, przeciwzapalnie i reguluje motorykę żołądka. Dostępny wyłącznie w złożonych preparatach ziołowych; nasiona są toksyczne i nie nadają się do użytku wewnętrznego.
- syntetyczne i biologiczne
Ublituksymab to przeciwciało monoklonalne stosowane w leczeniu rzutowej postaci stwardnienia rozsianego. Selektywnie eliminuje limfocyty B, spowalniając progresję choroby i zmniejszając liczbę rzutów.
- syntetyczne i biologiczne
Ubrogepant to doustny antagonista receptora CGRP (gepant) stosowany w ostrym leczeniu migreny z aurą i bez aury u dorosłych. Blokuje receptor CGRP, przerywając ból migrenowy bez obkurczania naczyń. Dostępny w dawkach 50 mg i 100 mg, maksymalnie 200 mg na dobę. Metabolizowany przez CYP3A4 – wymaga ostrożności przy łączeniu z innymi lekami.
- surowce roślinne
Uczep owłosiony (Bidens pilosa) dostarcza ponad 200 substancji aktywnych, w tym flawonoidów i poliacetylenu. Badania laboratoryjne i zwierzęce sugerują działanie przeciwzapalne, przeciwdrobnoustrojowe i hipoglikemizujące, choć dowody kliniczne u ludzi są wciąż bardzo ograniczone.
- surowce roślinne
Uczep trójlistkowy to zioło stosowane zewnętrznie przy egzemie i problemach skórnych oraz wewnętrznie przy infekcjach i dolegliwościach układu moczowego. Zawiera flawonoidy, garbniki i poliacetylenowe związki. Nie podawać doustnie dzieciom poniżej 12 lat; w ciąży wyłącznie pod kontrolą lekarza.
- syntetyczne i biologiczne
Umeklidynium to wziewny lek rozszerzający oskrzela, stosowany głównie w terapii POChP. Ułatwia oddychanie, poprawia komfort życia i umożliwia indywidualne dostosowanie leczenia.
- surowce roślinne
Wakame (Undaria pierzastodzielna) to brunatna alga bogata w fukoidanę, fukoksantynę i jod. Wspiera układ odpornościowy, pomaga utrzymać prawidłowe ciśnienie krwi i poziom glukozy. Wysoka zawartość jodu wymaga ostrożności przy chorobach tarczycy.
- syntetyczne i biologiczne
Undecylenamidopropylobetaina to syntetyczny, amfoteryczny surfaktant stosowany w szamponach, żelach pod prysznic i produktach do pielęgnacji skóry wrażliwej. W Polsce występuje też w wyrobach medycznych do przemywania ran (z PHMB). Uznawana za jeden z łagodniejszych surfaktantów; dopuszczona do użytku w UE.
- syntetyczne i biologiczne
Undecylenian glicerolu to składnik kosmetyczny i farmaceutyczny łączący działanie przeciwdrobnoustrojowe, nawilżające i emulgujące. Stosowany w stężeniu 0,3–1%, pomaga ograniczyć liczbę konserwantów w preparacie i jest dobrze tolerowany przez skórę wrażliwą.
- syntetyczne i biologiczne
Upadacytynib to innowacyjny lek stosowany w leczeniu chorób autoimmunologicznych, m.in. reumatoidalnego i łuszczycowego zapalenia stawów, AZS oraz wrzodziejącego zapalenia jelita grubego.
- syntetyczne i biologiczne
Urapidyl skutecznie i szybko obniża ciśnienie tętnicze, sprawdzając się zwłaszcza w nagłych przypadkach oraz podczas zabiegów wymagających precyzyjnej kontroli ciśnienia krwi.
- syntetyczne i biologiczne
Urofolitropina to hormon wspomagający leczenie niepłodności u kobiet. Stymuluje wzrost pęcherzyków jajnikowych, ułatwia owulację i jest kluczowa w procedurach wspomaganego rozrodu.
Urokinaza jest enzymem rozpuszczającym zakrzepy krwi, stosowanym w leczeniu zatorowości płucnej i innych stanów wymagających szybkiego usunięcia skrzepów pod kontrolą lekarza.
- syntetyczne i biologiczne
Urolityna A to postbiotyk aktywujący mitofagię, produkowany przez bakterie jelitowe z elagitanin. Badania kliniczne wskazują na poprawę siły i wytrzymałości mięśni oraz korzystny wpływ na komórki układu odpornościowego przy dawkach 500–1000 mg dziennie i dobrym profilu bezpieczeństwa.
- syntetyczne i biologiczne
Urydyna to nukleozyd budujący RNA i błony komórkowe neuronów. Wspiera neuroplastyczność, syntezę neuroprzekaźników i gęstość synaps. Jako triacetylourydyna jest lekiem ratunkowym przy przedawkowaniu 5-fluorouracylu lub kapecytabiny.
- syntetyczne i biologiczne
Ustekinumab to lek biologiczny stosowany w leczeniu chorób zapalnych, takich jak łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów i choroby zapalne jelit, działający przez hamowanie procesów zapalnych w organizmie.
- Uvinul A Plus
Opis w przygotowaniu
- Uvinul T 150
Opis w przygotowaniu
- Uwodorniona lecytyna
Opis w przygotowaniu
- Uwodorniony farnesen
Opis w przygotowaniu
- surowce roślinne
Vasaka (Adhatoda vasica) to ajurwedyjski krzew leczniczy, którego liście zawierają alkaloidy vasicynę i vasicinon – substancje rozszerzające oskrzela i ułatwiające odkrztuszanie wydzieliny. Stosowana głównie przy kaszlu, astmie i zapaleniu oskrzeli. Bezwzględnie przeciwwskazana w ciąży ze względu na działanie uterotoniczne.
- surowce roślinne
Vidanga (Embelia ribes) to ajurwedyjska roślina lecznicza, której główny składnik – embelina – wykazuje aktywność przeciwpasożytniczą, przeciwbakteryjną i antyoksydacyjną w badaniach przedklinicznych. Brakuje badań klinicznych na ludziach. Nie stosować w ciąży i przy chorobach żołądka.
- surowce roślinne
Masło ucuuba z nasion Virola sebifera zawiera do 75% kwasu mirystynowego oraz kwasy laurynowy i palmitynowy. Działa przeciwzapalnie, antyseptycznie i nawilżająco. Stosowane w pielęgnacji suchej, podrażnionej i skłonnej do egzemy skóry oraz w produktach do włosów.
- Vitreoscilla
Opis w przygotowaniu
- syntetyczne i biologiczne
Waborbaktam to inhibitor beta-laktamaz stosowany z meropenemem w leczeniu ciężkich zakażeń bakteryjnych, szczególnie przy oporności bakterii i ograniczonych możliwościach terapii.
- syntetyczne i biologiczne
Wadadustat to doustny lek hamujący enzymy PHD, który pobudza naturalne wytwarzanie erytropoetyny i koryguje anemię u dializowanych dorosłych z przewlekłą chorobą nerek. Zatwierdzony w USA w marcu 2024 r. i w Japonii od 2020 r.; nie jest zarejestrowany w Polsce ani w UE.
- surowce roślinne
Wąkrotka azjatycka (Centella asiatica) to roślina lecznicza bogata w triterpeny (azjatykozyd, madekasozyd, kwas azjatycki), które wspierają gojenie ran, krążenie żylne i działają przeciwzapalnie. Dostępna w kapsułkach i preparatach dermatologicznych; wymaga ostrożności u osób z chorobami wątroby i w ciąży.
- syntetyczne i biologiczne
Walacyklowir to lek przeciwwirusowy stosowany m.in. w leczeniu opryszczki i półpaśca. Hamuje namnażanie wirusów Herpes, wspierając szybsze ustępowanie objawów i ograniczając ryzyko powikłań.
- syntetyczne i biologiczne
Walgancyklowir to lek przeciwwirusowy stosowany w leczeniu i profilaktyce zakażeń cytomegalowirusem, szczególnie u pacjentów po przeszczepach i z obniżoną odpornością.
Walnemulina to antybiotyk pleuromutylinowy stosowany w weterynarii, zwłaszcza u trzody chlewnej i drobiu, skuteczny przeciw bakteriom Gram-dodatnim i niektórym Gram-ujemnym, zwalczający bakterie oporne na inne antybiotyki.
- syntetyczne i biologiczne
Waloktokogen roksaparwowek to nowoczesna terapia genowa hemofilii A, umożliwiająca długotrwałą produkcję czynnika VIII po jednorazowym podaniu i redukująca potrzebę częstych infuzji u dorosłych pacjentów.
- syntetyczne i biologiczne
Walsartan obniża ciśnienie tętnicze, chroni serce i nerki poprzez blokowanie działania angiotensyny II. Stosowany w leczeniu nadciśnienia i schorzeń serca, dostępny solo lub w preparatach złożonych.
Wamorolon to substancja o niejasnym profilu, potencjalnie przeciwzapalna, stosowana w dermatologii. Brak potwierdzonych danych klinicznych, mechanizmu działania i schematów dawkowania wymaga ostrożności i konsultacji lekarskiej.
- syntetyczne i biologiczne
Wandetanib to innowacyjny lek celowany w leczeniu zaawansowanego raka rdzeniastego tarczycy, hamujący wzrost guza i angiogenezę, stosowany u dorosłych i dzieci z mutacją RET pod ścisłą kontrolą lekarską.
- surowce roślinne
Wanilia zawiera ponad 200 związków fitochemicznych, a jej główny składnik aktywny – wanilina – wykazuje właściwości antyoksydacyjne, przeciwzapalne i uspokajające potwierdzone w badaniach na zwierzętach. W ilościach kulinarnych jest bezpieczna dla większości osób, choć brakuje jednoznacznych danych klinicznych u ludzi.
- surowce roślinne
Wanilia płaskolistna dostarcza waniliny i polifenoli o właściwościach antyoksydacyjnych i łagodzących. Ekstrakt z wanilii płaskolistnej trafia głównie do kosmetyków i aromaterapii; dowody na działanie lecznicze u ludzi są wstępne. W ilościach spożywczych jest bezpieczna.
- surowce roślinne
Wanilia tahitańska zawiera ok. 47 000 ppm polifenoli, w tym alkohol anyżowy, aldehyd anyżowy i wanilinę. W badaniach laboratoryjnych wykazuje właściwości antyoksydacyjne. Stosowana jako składnik kosmetyków i aromatyczny surowiec kulinarny.