Reklama

Działania niepożądane ustekinumabu – co warto wiedzieć?

Ustekinumab, stosowany w postaci wstrzykiwań podskórnych lub infuzji dożylnej, może wywoływać różne działania niepożądane. W badaniach klinicznych dotyczących leczenia takich schorzeń jak łuszczyca, łuszczycowe zapalenie stawów, choroba Crohna oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego, najczęściej zgłaszano łagodne objawy, które nie wymagały przerwania terapii. Wśród nich dominowały stany zapalne górnych dróg oddechowych oraz bóle głowy1234.

Działania niepożądane mogą się różnić w zależności od postaci leku (wstrzykiwacz, ampułkostrzykawka, koncentrat do infuzji), drogi podania, dawki, czasu stosowania oraz indywidualnych cech pacjenta, takich jak wiek czy stan zdrowia. Zawsze należy rozważyć korzyści i ryzyko związane z terapią ustekinumabem, a wszelkie niepokojące objawy zgłaszać lekarzowi lub farmaceucie5.

Często występujące działania niepożądane (≥ 1/100 do < 1/10)

  • Stany zapalne górnych dróg oddechowych, zapalenie jamy nosowo-gardłowej, zapalenie zatok – objawiające się katarem, bólem gardła i uczuciem zatkanego nosa.
  • Bóle głowy i zawroty głowy – mogą być uciążliwe, ale zazwyczaj ustępują samoistnie.
  • Ból jamy ustnej i gardła – dyskomfort podczas jedzenia i mówienia.
  • Biegunka, nudności, wymioty – dolegliwości ze strony układu pokarmowego.
  • Świąd skóry – uczucie swędzenia, które może powodować dyskomfort.
  • Ból pleców, ból mięśni i stawów – dolegliwości ruchowe.
  • Uczucie zmęczenia oraz rumień i ból w miejscu wstrzyknięcia – miejscowe reakcje po podaniu leku.

Większość tych objawów ma charakter łagodny i nie wymaga przerwania leczenia6789.

Ważne: Objawy takie jak silny ból głowy, uporczywe nudności lub gorączka mogą wymagać konsultacji lekarskiej. Niektóre działania niepożądane ustekinumabu mogą wskazywać na infekcję lub reakcję alergiczną.

Niezbyt często występujące działania niepożądane (≥ 1/1000 do < 1/100)

  • Zapalenie tkanki łącznej, zakażenia zębów, półpasiec – infekcje o różnym nasileniu.
  • Reakcje nadwrażliwości, takie jak wysypka czy pokrzywka – mogą świadczyć o uczuleniu na lek.
  • Porażenie nerwu twarzowego – objawia się osłabieniem mięśni twarzy po jednej stronie.
  • Przekrwienie jamy nosowej – uczucie zatkanego nosa i katar.
  • Łuszczyca krostkowa, złuszczanie skóry, trądzik – zmiany skórne.
  • Odczyny w miejscu wstrzyknięcia, takie jak krwawienie, krwiak, stwardnienie, obrzęk i świąd – reakcje miejscowe po podaniu leku.
  • Astenia – osłabienie i zmniejszenie sił witalnych.
  • Depresja – zmiany nastroju i samopoczucia psychicznego.
  • Wirusowe i grzybicze zakażenia – mogą wymagać leczenia przeciwwirusowego lub przeciwgrzybiczego.
  • Zakażenie dolnych dróg oddechowych, zapalenie zatok – infekcje dróg oddechowych.
Ważne: Reakcje alergiczne, takie jak pokrzywka, wysypka lub obrzęk naczynioruchowy, choć niezbyt częste, mogą wymagać natychmiastowej pomocy medycznej.

Rzadkie i bardzo rzadkie działania niepożądane (≥ 1/10 000 do < 1/1000 i mniej niż 1/10 000)

  • Ciężkie reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja – gwałtowna reakcja alergiczna, która może zagrażać życiu.
  • Alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, eozynofilowe zapalenie płuc, organizujące się zapalenie płuc – poważne choroby płuc.
  • Złuszczające zapalenie skóry, zapalenie naczyń wywołane nadwrażliwością, pemfigoid pęcherzowy, skórny toczeń rumieniowaty – ciężkie choroby skóry.
  • Zespół toczniopodobny – rzadkie zaburzenie autoimmunologiczne.

Jak zgłaszać działania niepożądane?

Każde podejrzenie działania niepożądanego ustekinumabu powinno być zgłoszone do odpowiednich instytucji, takich jak Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL) lub producent leku. Zgłaszanie działań niepożądanych pomaga w ciągłym monitorowaniu bezpieczeństwa leku i zwiększa ochronę pacjentów105.

Podsumowanie – bezpieczeństwo stosowania ustekinumabu

Ustekinumab jest substancją czynną, która może powodować różne działania niepożądane, najczęściej o łagodnym przebiegu, takie jak stany zapalne górnych dróg oddechowych, bóle głowy czy reakcje w miejscu podania. Poważniejsze reakcje alergiczne i infekcje zdarzają się rzadziej, jednak wymagają szybkiej reakcji. Profil bezpieczeństwa ustekinumabu jest podobny niezależnie od choroby leczonej tym lekiem oraz formy podania. W trakcie leczenia istotne jest obserwowanie swojego stanu zdrowia i informowanie o wszelkich niepokojących objawach.2345

Układ narządowy Bardzo często (≥1/10) Często (≥1/100 do <1/10) Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) Bardzo rzadko (<1/10 000) Częstotliwość nieznana
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie jamy nosowo-gardłowej, zapalenie zatok zapalenie tkanki łącznej, zakażenia zębów, półpasiec, zakażenie dolnych dróg oddechowych, wirusowe zakażenie górnych dróg oddechowych, grzybicze zakażenie sromu i pochwy
Zaburzenia układu immunologicznego reakcje nadwrażliwości (wysypka, pokrzywka) ciężkie reakcje nadwrażliwości (reakcja anafilaktyczna, obrzęk naczynioruchowy)
Zaburzenia psychiczne depresja
Zaburzenia układu nerwowego zawroty głowy, bóle głowy porażenie nerwu twarzowego
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia ból jamy ustnej i gardła przekrwienie jamy nosowej alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, eozynofilowe zapalenie płuc organizujące się zapalenie płuc
Zaburzenia żołądka i jelit biegunka, nudności, wymioty
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej świąd łuszczyca krostkowa, złuszczanie skóry, trądzik złuszczające zapalenie skóry, zapalenie naczyń wywołane nadwrażliwością pemfigoid pęcherzowy, skórny toczeń rumieniowaty
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej ból pleców, ból mięśni, ból stawów zespół toczniopodobny
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania uczucie zmęczenia, rumień i ból w miejscu wstrzyknięcia odczyny w miejscu wstrzyknięcia (krwawienie, krwiak, stwardnienie, obrzęk, świąd), astenia

Pytania i odpowiedzi

Jakie są najczęstsze działania niepożądane ustekinumabu?

Najczęściej występujące działania niepożądane to stany zapalne jamy nosowo-gardłowej oraz ból głowy.

Czy ustekinumab może powodować reakcje alergiczne?

Tak, choć rzadko, może wywołać ciężkie reakcje alergiczne, w tym anafilaksję.

Czy działania niepożądane ustekinumabu różnią się w zależności od formy leku?

Profil działań niepożądanych jest podobny niezależnie od formy leku i drogi podania, choć lokalne reakcje w miejscu wstrzyknięcia dotyczą wyłącznie postaci podskórnych.

Czy ustekinumab może zwiększać ryzyko infekcji?

Podczas leczenia częstość infekcji jest porównywalna do częstości w grupie placebo, jednak pacjenci powinni być monitorowani pod kątem objawów zakażeń.

Reklama
Reklama