Standardowe dawki desloratadyny i definicja przedawkowania

Desloratadyna to lek przeciwhistaminowy nowej generacji, stosowany głównie w leczeniu objawów alergii, takich jak katar sienny czy pokrzywka. Standardowa dawka dla dorosłych i młodzieży powyżej 12. roku życia wynosi zwykle 5 mg na dobę, podawana doustnie w postaci tabletek lub roztworu doustnego1234. Dla dzieci dawki są odpowiednio mniejsze i dostosowane do wieku oraz masy ciała56.

Za przedawkowanie uznaje się przyjęcie dawki znacznie wyższej niż zalecana. W badaniach klinicznych stosowano dawki aż 9 razy większe od standardowych (np. 45 mg dziennie), nie obserwując poważnych objawów toksycznych u dorosłych78910. Mimo to, przedawkowanie zawsze niesie ryzyko wystąpienia silniejszych działań niepożądanych i wymaga odpowiedniego postępowania.

Ważne: Przedawkowanie desloratadyny najczęściej skutkuje nasileniem objawów niepożądanych, które mogą być łagodne lub umiarkowane, ale w przypadku leków złożonych, zawierających inne substancje czynne (np. pseudoefedrynę), ryzyko poważnych reakcji, takich jak zaburzenia rytmu serca czy nadciśnienie, jest znacznie większe. Dlatego niezwykle ważne jest, by stosować leki zgodnie z zaleceniami i nie przekraczać wyznaczonych dawek1112.

Objawy przedawkowania desloratadyny

W przypadku przyjęcia zbyt dużej ilości desloratadyny, zarówno u dorosłych, jak i u dzieci, objawy przedawkowania są zwykle podobne do tych, które mogą wystąpić przy prawidłowym stosowaniu, jednak mogą być bardziej nasilone7891013. W badaniach klinicznych nawet bardzo wysokie dawki nie powodowały ciężkich powikłań, jednak w praktyce klinicznej mogą pojawić się różne reakcje, szczególnie u dzieci lub w przypadku chorób towarzyszących.

  • Senność lub nadmierne pobudzenie910
  • Bóle głowy9
  • Zawroty głowy9
  • Suchość w jamie ustnej9
  • Przyspieszenie akcji serca (tachykardia)9
  • Nudności, wymioty9

U dzieci i młodzieży objawy są podobne, jednak mogą mieć większe nasilenie. W przypadku leków złożonych, np. z dodatkiem pseudoefedryny, mogą wystąpić dodatkowe objawy ze strony układu nerwowego i sercowo-naczyniowego, takie jak pobudzenie, drgawki, bezsenność, zaburzenia rytmu serca, a nawet bardzo poważne reakcje, np. zapaść sercowo-naczyniowa czy psychoza1112.

Objawy przedawkowania w przypadku leków złożonych (desloratadyna + pseudoefedryna)

W preparatach, które zawierają oprócz desloratadyny także pseudoefedrynę, objawy przedawkowania mogą być bardziej złożone i niebezpieczne. Do najczęstszych należą:

Uwaga: U dzieci przy przedawkowaniu preparatów złożonych, mogą dominować objawy tzw. atropinopodobne, takie jak suchość w ustach, sztywne lub rozszerzone źrenice, zaczerwienienie skóry, gorączka oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego. W ciężkich przypadkach może dojść do zaburzeń świadomości, psychozy lub nawet zagrożenia życia11.

Postępowanie w przypadku przedawkowania desloratadyny

W razie przedawkowania desloratadyny lub preparatów złożonych, najważniejsze jest szybkie wdrożenie leczenia objawowego i podtrzymującego7912. Należy również rozważyć działania mające na celu usunięcie niewchłoniętej substancji z przewodu pokarmowego, np. poprzez podanie węgla aktywowanego lub płukanie żołądka, zwłaszcza u dzieci12.

  • Leczenie objawowe i podtrzymujące – monitorowanie funkcji życiowych, nawadnianie, kontrola objawów
  • Usunięcie niewchłoniętej substancji – węgiel aktywowany, płukanie żołądka (zwłaszcza u dzieci)
  • Desloratadyna nie jest usuwana podczas hemodializy, a nie wiadomo, czy można ją usunąć podczas dializy otrzewnowej79
  • Brak specyficznego antidotum na desloratadynę79
  • W przypadku przedawkowania preparatów złożonych, leczenie nadciśnienia może wymagać zastosowania leków blokujących receptory adrenergiczne, a przy tachykardii – beta-blokerów14
  • W razie drgawek można podać krótko działające barbiturany lub diazepam14
  • W przypadku bezdechu – zastosowanie oddechu wspomaganego14

Tabela: Objawy i postępowanie przy przedawkowaniu desloratadyny

Objawy Postępowanie Konieczność hospitalizacji
Łagodne (np. senność, bóle głowy, suchość w ustach) Monitorowanie, leczenie objawowe, nawodnienie Rzadko wymagana, chyba że objawy nasilają się
Umiarkowane (nudności, tachykardia, pobudzenie) Usunięcie niewchłoniętej substancji (węgiel aktywowany, płukanie żołądka), leczenie objawowe Zalecana obserwacja szpitalna
Ciężkie (drgawki, omamy, zaburzenia rytmu serca, psychoza, zapaść) Leczenie specjalistyczne: leki przeciwdrgawkowe, beta-blokery, leki blokujące receptory adrenergiczne, oddech wspomagany Wymagana hospitalizacja, intensywny nadzór, brak antidotum

Desloratadyna – bezpieczne stosowanie i co robić w razie przedawkowania

Desloratadyna jest lekiem o korzystnym profilu bezpieczeństwa, a przypadki poważnego przedawkowania należą do rzadkości7910. Nawet przy wielokrotnym przekroczeniu dawki terapeutycznej nie obserwowano ciężkich reakcji toksycznych. Jednak w przypadku preparatów złożonych lub u osób wrażliwych, objawy przedawkowania mogą być poważniejsze i wymagają szybkiej reakcji. Kluczowe jest leczenie objawowe i podtrzymujące, ponieważ nie istnieje swoista odtrutka na desloratadynę. W każdej sytuacji przedawkowania należy niezwłocznie skonsultować się z personelem medycznym i nie podejmować leczenia na własną rękę712.

Pytania i odpowiedzi

Jakie są najczęstsze objawy przedawkowania desloratadyny?

Najczęstsze objawy to senność, bóle głowy, suchość w ustach, zawroty głowy, tachykardia oraz nudności. W przypadku preparatów złożonych z pseudoefedryną mogą wystąpić poważniejsze objawy, jak zaburzenia rytmu serca czy drgawki12.

Czy przedawkowanie desloratadyny jest groźne dla życia?

W badaniach klinicznych nawet bardzo wysokie dawki nie powodowały ciężkich powikłań, ale w praktyce klinicznej, szczególnie u dzieci lub po przyjęciu leków złożonych, mogą wystąpić poważne reakcje wymagające hospitalizacji12.

Jak postępować w przypadku przedawkowania desloratadyny?

Należy jak najszybciej zgłosić się do lekarza. Leczenie polega na usunięciu niewchłoniętej substancji (np. węgiel aktywowany, płukanie żołądka) i leczeniu objawowym, ponieważ nie istnieje specyficzna odtrutka12.

Czy desloratadynę można usunąć z organizmu za pomocą dializy?

Nie, desloratadyna nie jest usuwana podczas hemodializy. Nie wiadomo, czy jest usuwana podczas dializy otrzewnowej12.