Desloratadyna – porównanie substancji czynnych

Desloratadyna, loratadyna i cetyryzyna to nowoczesne leki przeciwhistaminowe łagodzące objawy alergii. Różnią się wskazaniami, grupami wiekowymi i bezpieczeństwem stosowania.

Porównywane substancje czynne – grupa, charakterystyka i podobieństwa

W tej analizie porównujemy desloratadynę, loratadynę oraz cetyryzynę. Wszystkie te substancje to nowoczesne leki przeciwhistaminowe drugiej generacji, stosowane przede wszystkim w leczeniu objawów alergii – takich jak katar sienny (alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa), pokrzywka czy inne reakcje uczuleniowe¹²³. Ich wspólną cechą jest selektywne blokowanie receptorów histaminowych H1, dzięki czemu łagodzą świąd, kichanie, katar czy wysypki skórne, nie wywołując przy tym istotnej senności u większości pacjentów⁴⁵⁶. Są one dostępne w różnych postaciach – tabletkach, syropach, kroplach – co pozwala na dostosowanie terapii do wieku i preferencji pacjenta.

Wskazania do stosowania – kiedy stosuje się desloratadynę, loratadynę i cetyryzynę?

Wszystkie trzy leki są wskazane w łagodzeniu objawów alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa oraz przewlekłej pokrzywki idiopatycznej¹²³. Desloratadyna jest także dostępna w połączeniu z pseudoefedryną, co rozszerza jej zastosowanie na przypadki alergii z silnym przekrwieniem błony śluzowej nosa⁷. Loratadyna i cetyryzyna również mają swoje odpowiedniki w formie preparatów złożonych z pseudoefedryną⁸.

• Desloratadyna – dla dorosłych, młodzieży i dzieci od 1. roku życia (w roztworze), a od 12. roku życia w postaci tabletek⁹.
• Loratadyna – dla dorosłych, młodzieży i dzieci od 2. roku życia, przy czym u najmłodszych zalecane są syropy¹⁰.
• Cetyryzyna – dla dorosłych, młodzieży i dzieci już od 2. roku życia (krople, syrop), a tabletki zwykle od 6. roku życia³.

Wskazania do stosowania są więc bardzo zbliżone, jednak wybór leku może zależeć od wieku pacjenta, postaci leku oraz obecności innych objawów, takich jak silne przekrwienie nosa.

Mechanizm działania i właściwości farmakokinetyczne – podobieństwa i różnice

Desloratadyna, loratadyna i cetyryzyna są selektywnymi antagonistami receptorów histaminowych H1, co oznacza, że blokują działanie histaminy odpowiedzialnej za objawy alergii⁴⁵⁶.

• Desloratadyna to aktywny metabolit loratadyny, działa dłużej i nie przenika łatwo do ośrodkowego układu nerwowego, co minimalizuje ryzyko senności⁴.
• Loratadyna po podaniu jest przekształcana w organizmie do desloratadyny, a jej działanie i profil bezpieczeństwa są bardzo podobne¹³.
• Cetyryzyna to pochodna hydroksyzyny, działa szybko i skutecznie, również nie wywołuje istotnej senności, choć u niektórych pacjentów może powodować niewielkie jej nasilenie⁶.

Pod względem farmakokinetycznym:

• Desloratadyna – działa przez 24 godziny, a jej okres półtrwania to ok. 27 godzin¹⁴.
• Loratadyna – okres półtrwania wynosi ok. 8,4 godziny, a jej aktywny metabolit (desloratadyna) – ok. 28 godzin¹³.
• Cetyryzyna – działa do 24 godzin, okres półtrwania to ok. 10 godzin¹⁵.

Wszystkie leki mają liniową farmakokinetykę i są wydalane głównie przez nerki (cetyryzyna i desloratadyna) lub częściowo przez wątrobę (loratadyna).

Przeciwwskazania i środki ostrożności – co je różni?

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania każdego z tych leków jest nadwrażliwość na daną substancję czynną lub jej składniki pomocnicze¹⁶¹⁷¹⁸. W przypadku desloratadyny i loratadyny, nie należy ich stosować także przy uczuleniu na loratadynę lub desloratadynę, a w przypadku cetyryzyny – przy nadwrażliwości na cetyryzynę, hydroksyzynę lub pochodne piperyzyny¹⁸.

• Desloratadyna i loratadyna są przeciwwskazane u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, a desloratadyna także u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek¹⁹²⁰.
• Cetyryzyna nie powinna być stosowana u osób ze schyłkową niewydolnością nerek (eGFR <15 ml/min)¹⁸.
• Wszystkie leki mogą wymagać dostosowania dawki lub zachowania ostrożności u osób z zaburzeniami pracy nerek lub wątroby¹⁹¹²¹⁰.

W przypadku preparatów złożonych z pseudoefedryną (np. desloratadyna lub loratadyna z pseudoefedryną), lista przeciwwskazań jest dłuższa – dotyczą one m.in. pacjentów z nadciśnieniem, chorobami serca, jaskrą czy zaburzeniami oddawania moczu²¹²².

Bezpieczeństwo stosowania w szczególnych grupach pacjentów

Stosowanie tych leków w ciąży i podczas karmienia piersią powinno być ograniczone do sytuacji, gdy korzyści przeważają nad ryzykiem, a decyzję o przyjęciu leku warto podjąć po konsultacji z lekarzem²³²⁴²⁵. Desloratadyna i loratadyna nie wykazały w badaniach istotnego ryzyka dla płodu, jednak zaleca się ich unikanie w ciąży. Cetyryzyna może być stosowana u kobiet w ciąży tylko w razie konieczności²⁴.

• Dzieci: Desloratadyna w roztworze doustnym – od 1. roku życia; loratadyna i cetyryzyna – od 2. roku życia (w syropie/kroplach). Tabletki tych leków najczęściej od 6. lub 12. roku życia w zależności od produktu¹¹¹²¹⁰.
• Kobiety karmiące piersią: Wszystkie trzy substancje przenikają do mleka matki, dlatego nie zaleca się ich stosowania w okresie laktacji bez konsultacji z lekarzem²³²⁴²⁵.
• Kierowcy i obsługa maszyn: Desloratadyna i loratadyna nie wpływają lub wywierają nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów. Cetyryzyna u większości osób nie powoduje senności, ale u niektórych pacjentów może nieznacznie ją nasilić – warto więc obserwować swoją reakcję po przyjęciu leku²⁶²⁷²⁸.
• Osoby z zaburzeniami funkcji nerek lub wątroby: Wszystkie trzy leki wymagają zachowania ostrożności i często modyfikacji dawki. Cetyryzyna jest wydalana głównie przez nerki, a loratadyna i desloratadyna częściowo przez wątrobę¹⁹¹²¹⁰.

Podsumowanie – desloratadyna, loratadyna i cetyryzyna w praktyce

Choć desloratadyna, loratadyna i cetyryzyna mają bardzo zbliżone wskazania i mechanizm działania, różnią się nieco pod względem wieku pacjenta, dla którego są przeznaczone, bezpieczeństwa w chorobach nerek lub wątroby oraz potencjalnego wpływu na senność. Wybór konkretnej substancji powinien być dostosowany do indywidualnych potrzeb i stanu zdrowia pacjenta.