Desloratadyna – przeciwwskazania

Desloratadyna – kiedy jej nie stosować?

Desloratadyna (Desloratadinum) to lek z grupy nowoczesnych przeciwhistaminowych, stosowany głównie w łagodzeniu objawów alergii, takich jak alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa oraz pokrzywka¹²³. Jego działanie polega na blokowaniu receptorów histaminowych, przez co zmniejsza świąd, kichanie i katar. Desloratadyna dostępna jest w różnych postaciach, takich jak tabletki, roztwory doustne czy tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu (w połączeniu z pseudoefedryną)⁴.

Chociaż lek ten jest dobrze tolerowany przez większość pacjentów, istnieją przypadki, w których jego stosowanie jest przeciwwskazane bezwzględnie (nie wolno go stosować w żadnych okolicznościach), a także sytuacje, w których można go przyjmować wyłącznie po konsultacji z lekarzem i pod ścisłym nadzorem (przeciwwskazania względne). Ponadto, w pewnych grupach pacjentów należy zachować szczególną ostrożność podczas terapii⁵⁶.

Przeciwwskazania bezwzględne

• Nadwrażliwość na desloratadynę, loratadynę lub którąkolwiek substancję pomocniczą – może prowadzić do ciężkich reakcji alergicznych, w tym obrzęku naczynioruchowego czy wstrząsu anafilaktycznego^78910111213.
• Rzadko występujące dziedziczne zaburzenia metabolizmu cukrów – takie jak nietolerancja galaktozy, brak laktazy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy (dotyczy tabletek zawierających laktozę)^1415516. U tych osób stosowanie leku może prowadzić do poważnych problemów trawiennych.
• Dziedziczna nietolerancja fruktozy, niedobór sacharazy-izomaltazy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy – dotyczy preparatów zawierających sorbitol lub izomalt jako substancje pomocnicze, co może skutkować zaburzeniami metabolicznymi i dolegliwościami ze strony przewodu pokarmowego¹⁷¹⁸.
• Reakcje alergiczne na składniki zapachowe lub substancje pomocnicze – np. obecność cytralu, geraniolu, linalolu, limonenu lub cytronellolu w niektórych roztworach doustnych może wywoływać reakcje alergiczne¹⁹.
• Stosowanie w połączeniu z pseudoefedryną (np. w preparatach złożonych) dodatkowo przeciwwskazane jest u osób przyjmujących inhibitory MAO, z jaskrą wąskiego kąta, zastojem moczu, chorobami serca, ciężkim nadciśnieniem, nadczynnością tarczycy, po przebytym udarze krwotocznym mózgu oraz przy ciężkiej niewydolności nerek²⁰²¹. Wynika to z ryzyka poważnych powikłań sercowo-naczyniowych lub neurologicznych.

Przeciwwskazania względne

W niektórych przypadkach desloratadynę można stosować jedynie po dokładnej ocenie przez lekarza. Wymaga to rozważenia korzyści i ryzyka, szczególnie gdy występują inne choroby lub stosowane są dodatkowe leki.

• Ciężka niewydolność nerek – w tej grupie pacjentów lek powinien być stosowany ostrożnie, a dawka może wymagać dostosowania^622231718.
• Ciężkie zaburzenia czynności wątroby – zalecana ostrożność, ponieważ mogą wystąpić działania niepożądane ze strony wątroby, takie jak żółtaczka lub zapalenie wątroby²³.
• Przebyte lub występujące drgawki – szczególnie dotyczy to dzieci i osób z wywiadem rodzinnym w kierunku drgawek. Lekarz może rozważyć zakończenie terapii, jeśli pojawią się drgawki podczas leczenia^14156222317.
• Dzieci w wieku poniżej 2 lat z fenotypowo spowolnionym metabolizmem desloratadyny – brak jest badań dotyczących bezpieczeństwa w tej grupie, dlatego nie zaleca się stosowania^24252627.

Kiedy należy zachować szczególną ostrożność?

Chociaż desloratadyna nie jest przeciwwskazana w poniższych przypadkach, jej stosowanie wymaga szczególnej ostrożności, a czasem indywidualnego dostosowania dawki lub monitorowania przez lekarza.

• Przewlekła pokrzywka idiopatyczna – powinna być wcześniej zdiagnozowana przez lekarza. W razie wystąpienia obrzęku naczynioruchowego należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza²³.
• Stosowanie u małych dzieci – dzieci są bardziej podatne na wystąpienie drgawek w trakcie leczenia desloratadyną, zwłaszcza jeśli w rodzinie występowały podobne przypadki⁶³¹.
• Jednoczesne stosowanie z innymi lekami – w przypadku preparatów złożonych z pseudoefedryną należy uważać na możliwe interakcje z lekami na nadciśnienie, depresję, migrenę czy inne leki sympatykomimetyczne, które mogą zwiększać ryzyko działań niepożądanych³².
• Stosowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby – może być konieczna modyfikacja dawkowania i ścisła obserwacja pacjenta⁶²³.

Tabela podsumowująca przeciwwskazania

Desloratadyna – lek skuteczny, ale nie dla każdego

Desloratadyna to skuteczny i nowoczesny lek przeciwalergiczny, który w większości przypadków jest dobrze tolerowany i bezpieczny. Jednak istnieje szereg przeciwwskazań – zarówno bezwzględnych, jak i względnych – które należy wziąć pod uwagę przed rozpoczęciem terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na obecność chorób metabolicznych, zaburzeń pracy nerek i wątroby, a także na wiek pacjenta oraz możliwość wystąpienia drgawek. W przypadku preparatów złożonych z pseudoefedryną lista przeciwwskazań dodatkowo się wydłuża, obejmując m.in. choroby serca czy ryzyko udaru. Przestrzeganie zaleceń oraz świadomy wybór odpowiedniej postaci leku pozwala na bezpieczne korzystanie z właściwości desloratadyny.