Jak działa trastuzumab?
Trastuzumab należy do grupy leków przeciwnowotworowych zwanych przeciwciałami monoklonalnymi. Działa bardzo wybiórczo – jego zadaniem jest blokowanie aktywności receptora HER2, który występuje w nadmiarze na powierzchni komórek niektórych nowotworów piersi i żołądka. Blokując ten receptor, trastuzumab hamuje wzrost i podział komórek nowotworowych, a także pobudza układ odpornościowy do ich niszczenia12. Leczenie trastuzumabem jest przeznaczone wyłącznie dla osób, u których testy laboratoryjne potwierdziły obecność nadekspresji HER2 w komórkach nowotworu3.
Wskazania do stosowania trastuzumabu u dorosłych
Wskazania do stosowania trastuzumabu zależą od rodzaju nowotworu, stadium choroby, a także od tego, czy lek jest stosowany samodzielnie, czy w połączeniu z innymi lekami. Różne preparaty zawierające trastuzumab, a także jego połączenia z innymi substancjami czynnymi, mają precyzyjnie określone wskazania4567.
-
Rak piersi z przerzutami (MBC):
- Monoterapia: stosowana u pacjentów, którzy otrzymali już co najmniej dwa schematy chemioterapii, w tym antracykliny i taksany, a w przypadku obecności receptorów hormonalnych – również hormonoterapię, jeśli nie była skuteczna489.
- W skojarzeniu z paklitakselem: dla pacjentów, którzy nie otrzymywali wcześniej chemioterapii z powodu choroby przerzutowej, a antracykliny są dla nich niewskazane48.
- W skojarzeniu z docetakselem: dla pacjentów, którzy nie byli wcześniej leczeni chemioterapią z powodu choroby przerzutowej410.
- W połączeniu z inhibitorem aromatazy: u pacjentek po menopauzie z dodatnimi receptorami hormonalnymi, u których choroba z przerzutami nie była wcześniej leczona trastuzumabem510.
-
Wczesny rak piersi (EBC):
- Po operacji, chemioterapii (neoadjuwantowej lub adjuwantowej) oraz radioterapii, jeśli była stosowana510.
- Po chemioterapii adjuwantowej z doksorubicyną i cyklofosfamidem, w skojarzeniu z paklitakselem lub docetakselem510.
- W skojarzeniu z chemioterapią adjuwantową z użyciem docetakselu i karboplatyny510.
- W skojarzeniu z chemioterapią neoadjuwantową i następnie w terapii adjuwantowej opartych na trastuzumabie, w miejscowo zaawansowanym (w tym zapalnym) raku piersi lub w przypadku guza większego niż 2 cm511.
- Rak żołądka z przerzutami:
-
Koniugaty trastuzumabu (np. trastuzumab emtanzyna):
- W monoterapii w adiuwantowym leczeniu HER2-dodatniego wczesnego raka piersi z chorobą resztkową po terapii przedoperacyjnej zawierającej taksoid i lek anty-HER2613.
- W leczeniu HER2-dodatniego, nieoperacyjnego, miejscowo zaawansowanego lub przerzutowego raka piersi po wcześniejszym leczeniu trastuzumabem i taksoidem613.
-
Połączenie trastuzumabu z pertuzumabem (np. preparat Phesgo):
- W skojarzeniu z chemioterapią w leczeniu neoadjuwantowym i adjuwantowym HER2-dodatniego raka piersi u dorosłych z wysokim ryzykiem wznowy714.
- W skojarzeniu z docetakselem w przerzutowym HER2-dodatnim raku piersi u dorosłych, którzy nie byli wcześniej leczeni terapią anty-HER2 lub chemioterapią z powodu choroby przerzutowej714.
Wskazania u dzieci i młodzieży
Obecnie trastuzumab nie jest wskazany do stosowania u dzieci i młodzieży w leczeniu raka piersi ani raka żołądka. Badania oraz zgody rejestracyjne dotyczą wyłącznie osób dorosłych1617.
Wskazania u innych grup pacjentów
Zgodnie z dokumentacją, doświadczenie kliniczne w leczeniu trastuzumabem osób starszych (powyżej 65 lat), kobiet w ciąży oraz osób z niewydolnością nerek jest ograniczone. O możliwości zastosowania leku w tych grupach decyduje lekarz na podstawie indywidualnej oceny stanu zdrowia181920.
Tabela zastosowania trastuzumabu w różnych grupach pacjentów
| Wskazanie | Dorośli | Dzieci > 12 lat | Dzieci < 12 lat | Osoby starsze | Pacjenci z niewydolnością nerek |
|---|---|---|---|---|---|
| Rak piersi z przerzutami | Tak | Nie | Nie | Tak, z ograniczeniami* | Tak, z ograniczeniami* |
| Wczesny rak piersi | Tak | Nie | Nie | Tak, z ograniczeniami* | Tak, z ograniczeniami* |
| Rak żołądka z przerzutami | Tak | Nie | Nie | Tak, z ograniczeniami* | Tak, z ograniczeniami* |
| Koniugaty trastuzumabu (np. emtanzyna) – MBC/EBC | Tak | Nie | Nie | Tak, z ograniczeniami* | Tak, z ograniczeniami* |
| Połączenie z pertuzumabem (np. Phesgo) – MBC/EBC | Tak | Nie | Nie | Tak, z ograniczeniami* | Tak, z ograniczeniami* |
*Doświadczenie kliniczne ograniczone, decyzję o leczeniu podejmuje lekarz prowadzący181920.
Trastuzumab – szerokie możliwości w leczeniu HER2-dodatnich nowotworów
Trastuzumab jest obecnie jednym z najważniejszych leków stosowanych w leczeniu HER2-dodatniego raka piersi i raka żołądka u dorosłych. Dzięki precyzyjnemu działaniu na komórki nowotworowe poprawia skuteczność terapii i wydłuża czas przeżycia pacjentów. Wskazania do stosowania tego leku są ściśle określone i wymagają potwierdzenia obecności nadekspresji HER2. Warto podkreślić, że dostępne są zarówno preparaty zawierające wyłącznie trastuzumab, jak i jego połączenia z innymi substancjami czynnymi, co pozwala na indywidualizację terapii i dobór leczenia najlepiej dopasowanego do potrzeb chorego4567.













