Szczepionka durowo-tężcowa – środki ostrożności i bezpieczeństwo
Stosowanie szczepionki zawierającej inaktywowane bakterie Salmonella Typhi oraz toksoid tężcowy wymaga szczególnej ostrożności u dzieci poniżej 5. roku życia, osób powyżej 60 lat, kobiet w ciąży i karmiących piersią, a także u pacjentów z chorobami przewlekłymi w fazie zaostrzenia1.
Bezpieczeństwo u kobiet w ciąży i matek karmiących piersią
Szczepionka jest przeciwwskazana zarówno u kobiet w ciąży, jak i karmiących piersią12. Oznacza to, że nie powinna być podawana w tych okresach, ze względu na brak wystarczających danych potwierdzających bezpieczeństwo jej stosowania dla matki i dziecka2. Nie określono także, czy składniki szczepionki przenikają do mleka matki2.
Wpływ na prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn
Obecnie brak jest danych dotyczących wpływu szczepionki na zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługę maszyn3. Oznacza to, że nie można jednoznacznie stwierdzić, czy szczepionka wpływa na koncentrację, refleks lub może powodować objawy, takie jak senność czy zawroty głowy3.
Interakcje z alkoholem
W dostępnych źródłach nie opisano interakcji szczepionki z alkoholem, dlatego nie można jednoznacznie określić, czy spożywanie alkoholu wpływa na bezpieczeństwo szczepienia5.
Stosowanie u osób z niewydolnością nerek
Brak jest szczegółowych danych dotyczących stosowania szczepionki u pacjentów z niewydolnością nerek. W przypadku chorób przewlekłych w fazie zaostrzenia szczepienie należy odłożyć do czasu poprawy stanu zdrowia1.
Stosowanie u osób z niewydolnością wątroby
Podobnie jak w przypadku nerek, brak jest precyzyjnych zaleceń dotyczących szczepienia osób z niewydolnością wątroby. Kluczowe jest, by nie podawać szczepionki w okresie zaostrzenia chorób przewlekłych, w tym tych dotyczących wątroby1.
Stosowanie szczepionki u seniorów
Szczepionka nie jest zalecana osobom powyżej 60. roku życia. W tej grupie wiekowej szczepienie jest przeciwwskazane, chyba że lekarz uzna, że korzyści przeważają nad ryzykiem1.
Inne grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności
- Pacjenci z nadwrażliwością na składniki szczepionki nie powinni jej otrzymywać1.
- Osoby poddawane leczeniu immunosupresyjnemu lub z niedoborami odporności mogą nie uzyskać pełnej ochrony po szczepieniu – w ich przypadku zaleca się odroczenie szczepienia do czasu zakończenia terapii oraz oznaczenie poziomu przeciwciał po szczepieniu45.
- Po podaniu szczepionki należy przez 30 minut pozostawać pod obserwacją, by w razie wystąpienia reakcji alergicznej natychmiast wdrożyć odpowiednie leczenie4.
- Przed szczepieniem lekarz powinien zebrać szczegółowy wywiad dotyczący wcześniejszych szczepień i ewentualnych niepożądanych reakcji.
- Nie należy podawać szczepionki donaczyniowo – ważne jest, by igła nie znalazła się w naczyniu krwionośnym.
- Szczepionka może być podawana razem z innymi szczepionkami, ale w osobne miejsca i przy użyciu oddzielnych igieł oraz strzykawek.
- Dane niekliniczne nie wykazały zagrożenia dla człowieka w badaniach toksyczności swoistej6.
Podsumowanie bezpieczeństwa szczepionki durowo-tężcowej
| Grupa pacjentów | Możliwość stosowania | Uwagi |
|---|---|---|
| Dzieci poniżej 5 lat | Przeciwwskazane | Nie stosować |
| Osoby powyżej 60 lat | Przeciwwskazane | Nie stosować |
| Kobiety w ciąży | Przeciwwskazane | Nie stosować |
| Karmiące piersią | Przeciwwskazane | Nie stosować |
| Choroby przewlekłe w fazie zaostrzenia | Przeciwwskazane | Odroczyć szczepienie do ustąpienia zaostrzenia |
| Immunosupresja lub niedobory odporności | Zachować ostrożność | Możliwa słabsza odpowiedź, zaleca się oznaczenie poziomu przeciwciał po szczepieniu |
| Prowadzenie pojazdów | Brak danych | Nie określono wpływu |
| Alkohol | Brak danych | Nie opisano interakcji |
| Pozostałe osoby dorosłe (5-60 lat) | Można stosować | Zalecana 30-minutowa obserwacja po szczepieniu |













