Reklama

Jak działa glukagon?

Glukagon należy do hormonów trzustki i jest wykorzystywany głównie do szybkiego podniesienia poziomu glukozy (cukru) we krwi. Jego działanie polega na uwalnianiu glukozy z zapasów zgromadzonych w wątrobie, co umożliwia szybkie wyrównanie bardzo niskiego poziomu cukru. Dzięki temu jest skutecznym środkiem w nagłych przypadkach ciężkiej hipoglikemii, czyli gwałtownego i niebezpiecznego spadku poziomu cukru we krwi1234.

Wskazania do stosowania glukagonu

Glukagon jest wykorzystywany w leczeniu ciężkiej hipoglikemii, czyli poważnego niedocukrzenia, które może prowadzić do utraty przytomności, drgawek czy innych groźnych powikłań. Dotyczy to głównie osób z cukrzycą, które są narażone na takie sytuacje w wyniku leczenia insuliną lub niektórymi innymi lekami obniżającymi poziom cukru we krwi5678.

Wskazania u dorosłych

U dorosłych glukagon stosowany jest wyłącznie w jednym, bardzo konkretnym przypadku:

  • Ciężka hipoglikemia u osób z cukrzycą – glukagon podaje się, gdy poziom cukru spadnie do tak niskiego poziomu, że pacjent nie jest w stanie samodzielnie przyjąć węglowodanów doustnie, na przykład z powodu utraty przytomności lub zaburzeń świadomości5678.
Ważne: Glukagon działa tylko wtedy, gdy w wątrobie pacjenta znajdują się zapasy glikogenu, z których można uwolnić glukozę. U osób, które długo nie jadły, mają niedoczynność nadnerczy, przewlekłą hipoglikemię lub hipoglikemię po spożyciu alkoholu, glukagon może być nieskuteczny. W takich sytuacjach po podaniu glukagonu należy niezwłocznie podać glukozę doustnie lub dożylnie, jeśli to możliwe9101112.

Wskazania u dzieci

Glukagon może być podawany dzieciom już od 2. roku życia w tym samym wskazaniu co u dorosłych, czyli w przypadku ciężkiej hipoglikemii związanej z cukrzycą. Jednak stosowanie u dzieci poniżej 2. roku życia nie jest zalecane, ponieważ nie ma wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności w tej grupie wiekowej5678.

  • Ciężka hipoglikemia u dzieci od 2. roku życia z cukrzycą – podobnie jak u dorosłych, glukagon podaje się, gdy dziecko nie jest w stanie przyjąć węglowodanów doustnie z powodu ciężkiego niedocukrzenia5678.
  • Stosowanie u dzieci poniżej 2 lat nie jest zalecane – brak wystarczających danych na temat skuteczności i bezpieczeństwa w tej grupie5678.

Wskazania – podsumowanie dla różnych grup wiekowych i postaci podania

Glukagon jest dostępny w formie roztworu do wstrzykiwań, podawanego domięśniowo, podskórnie lub dożylnie, w różnych dawkach (najczęściej 0,5 mg lub 1 mg). Jego stosowanie jest ograniczone do sytuacji nagłego, poważnego niedocukrzenia, zarówno u dorosłych, jak i dzieci od 2. roku życia13141516.

Specjalne grupy pacjentów

Nie ma w ChPL osobnych wskazań dla pacjentów w podeszłym wieku ani dla osób z niewydolnością nerek. Jednak skuteczność glukagonu może być ograniczona u pacjentów z bardzo niskimi zapasami glikogenu, na przykład u osób niedożywionych, przewlekle chorych lub długo nieprzyjmujących posiłków9101112.

Najważniejsze informacje dla pacjentów:

  • Glukagon nie zastępuje codziennego leczenia cukrzycy i jest stosowany wyłącznie w nagłych przypadkach ciężkiej hipoglikemii.
  • Po podaniu glukagonu, gdy tylko pacjent odzyska przytomność i będzie mógł przełykać, powinien otrzymać doustnie węglowodany, by zapobiec nawrotowi hipoglikemii.
  • Glukagon może być nieskuteczny u osób z bardzo małą ilością zapasów glikogenu w wątrobie.
  • Nie jest zalecany dla dzieci poniżej 2 lat z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa.

Tabela: Wskazania do stosowania glukagonu w różnych grupach pacjentów

Wskazanie Dorośli Dzieci > 12 lat Dzieci < 12 lat Osoby starsze Pacjenci z niewydolnością nerek
Ciężka hipoglikemia w cukrzycy Tak Tak Tak (od 2 lat) Tak Tak*

*Skuteczność może być ograniczona u osób z bardzo niskimi zapasami glikogenu w wątrobie, co może dotyczyć także pacjentów z niewydolnością nerek lub innych przewlekłych chorób9101112.

Glukagon jako szybka pomoc w ciężkiej hipoglikemii

Glukagon jest skutecznym i szybkim ratunkiem w przypadku nagłego, groźnego spadku poziomu cukru u osób z cukrzycą – zarówno dorosłych, jak i dzieci od 2. roku życia. Wskazania do jego stosowania są bardzo konkretne i ograniczają się do ciężkiej hipoglikemii, która wymaga natychmiastowej interwencji. Po podaniu glukagonu ważne jest, by po ustąpieniu objawów hipoglikemii pacjent przyjął węglowodany doustnie, aby uzupełnić zapasy glikogenu w wątrobie i uniknąć nawrotu objawów9101112.

Pytania i odpowiedzi

Na co stosuje się glukagon?

Glukagon stosuje się w leczeniu ciężkiej hipoglikemii u osób z cukrzycą w sytuacjach nagłych, gdy pacjent nie może przyjąć węglowodanów doustnie.1234

Czy glukagon można stosować u dzieci?

Tak, glukagon można stosować u dzieci od 2. roku życia w leczeniu ciężkiej hipoglikemii związanej z cukrzycą.1234

Czy glukagon działa natychmiast?

Po podaniu glukagonu wzrost poziomu cukru we krwi następuje zwykle w ciągu 5-15 minut, ale czasem efekt pojawia się po 20 minutach.5678

Czy glukagon można stosować przy każdej hipoglikemii?

Glukagon stosuje się tylko w ciężkiej hipoglikemii, gdy pacjent nie może samodzielnie przyjąć węglowodanów. Przy łagodnych spadkach cukru wystarczy zjeść coś słodkiego.1234

Reklama
Reklama