Reklama

Glukagon i dasiglukagon to substancje wykorzystywane w leczeniu ciężkiej hipoglikemii u osób z cukrzycą, różniące się m.in. wiekiem pacjentów oraz szczegółami dawkowania.

Glukagon i dasiglukagon – podstawowe informacje i podobieństwa

Glukagon oraz dasiglukagon należą do tej samej grupy leków – hormonów trzustki, które pobudzają wzrost poziomu cukru we krwi. Obie substancje stosuje się w leczeniu ciężkiej hipoglikemii, czyli gwałtownego spadku poziomu cukru, u osób z cukrzycą. Są dostępne w postaci roztworów do wstrzykiwań i podawane podskórnie. Mechanizm ich działania polega na pobudzaniu uwalniania glukozy z wątroby, co szybko przywraca prawidłowy poziom cukru we krwi12. Obie substancje mogą być stosowane zarówno u dorosłych, jak i u dzieci, choć zakres wiekowy różni się w zależności od preparatu34.

Zakres zastosowania – kiedy używa się glukagonu, a kiedy dasiglukagonu?

Główne wskazanie do stosowania zarówno glukagonu, jak i dasiglukagonu to ciężka hipoglikemia u osób z cukrzycą. Glukagon można stosować u dorosłych, młodzieży i dzieci już od 2. roku życia, natomiast dasiglukagon jest przeznaczony dla dorosłych, młodzieży i dzieci od 6. roku życia56. Obie substancje są podawane podskórnie i przeznaczone do użycia w nagłych sytuacjach, kiedy osoba z cukrzycą nie jest w stanie samodzielnie przyjąć cukru doustnie.

  • Glukagon – stosowany od 2. roku życia u dzieci, młodzieży i dorosłych3.
  • Dasiglukagon – stosowany od 6. roku życia u dzieci, młodzieży i dorosłych4.

Nie określono bezpieczeństwa ani skuteczności glukagonu u dzieci poniżej 2 lat, a dasiglukagonu – u dzieci poniżej 6 lat37. W obu przypadkach nie ma potrzeby dostosowania dawki dla osób starszych, osób z zaburzeniami pracy nerek czy wątroby34.

Ważne: Glukagon może być stosowany u młodszych dzieci (od 2 lat), natomiast dasiglukagon jest dostępny dopiero od 6. roku życia. Wybór odpowiedniej substancji zależy więc m.in. od wieku pacjenta oraz zaleceń lekarza. W obu przypadkach podanie leku wymaga zachowania szczególnej ostrożności i znajomości zasad jego stosowania, które są opisane w ulotce dołączonej do opakowania.

Mechanizm działania i farmakokinetyka – podobieństwa i różnice

Obie substancje działają poprzez pobudzanie receptorów glukagonu w wątrobie, co prowadzi do rozkładu glikogenu i uwolnienia glukozy do krwi. Zarówno glukagon, jak i dasiglukagon wymagają obecności odpowiedniej ilości glikogenu w wątrobie, aby skutecznie podnieść poziom cukru we krwi12. U osób głodzonych, z przewlekłą hipoglikemią lub niewydolnością nadnerczy, skuteczność obu leków może być ograniczona89.

Farmakokinetyka, czyli sposób wchłaniania, rozprowadzania i wydalania leku z organizmu, jest podobna dla obu substancji. Glukagon osiąga maksymalne stężenie we krwi po około 50 minutach od podania, a dasiglukagon po około 35 minutach u dorosłych i 21 minutach u dzieci1011. Czas działania obu leków jest zbliżony – okres półtrwania to około 30 minut1011. Działanie obu substancji jest szybkie, a poprawa poziomu cukru następuje zwykle w ciągu kilkunastu minut.

Przeciwwskazania i środki ostrożności – co je łączy, co dzieli?

Glukagon i dasiglukagon mają niemal identyczne przeciwwskazania do stosowania:

  • Nadwrażliwość na substancję czynną lub którykolwiek składnik preparatu1213.
  • Guz chromochłonny (nowotwór nadnerczy), ponieważ podanie leku może spowodować gwałtowny wzrost ciśnienia tętniczego129.

Obie substancje mogą być mniej skuteczne u osób głodzonych, z niewydolnością nadnerczy lub przewlekłą hipoglikemią. Należy również zachować ostrożność u osób z wyspiakiem trzustki, gdyż podanie leku może prowadzić do paradoksalnej hipoglikemii814. W przypadku dasiglukagonu dodatkowo należy zwrócić uwagę na możliwość reakcji alergicznych u osób uczulonych na lateks, gdyż produkt może zawierać ten składnik14.

Bezpieczeństwo stosowania u dzieci, kobiet w ciąży i kierowców – porównanie

Stosowanie obu substancji u dzieci jest możliwe, ale zakres wiekowy się różni – glukagon od 2 lat, dasiglukagon od 6 lat34. U kobiet w ciąży glukagon może być stosowany, ponieważ nie wykazano jego szkodliwego wpływu na przebieg ciąży ani na dziecko15. W przypadku dasiglukagonu nie ma wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa w ciąży, dlatego jego użycie należy rozważyć tylko wtedy, gdy korzyści przewyższają ryzyko16.

Obie substancje mogą być stosowane podczas karmienia piersią, ponieważ są szybko usuwane z organizmu i nie wpływają na dziecko karmione mlekiem matki1517.

Jeśli chodzi o prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn, zarówno glukagon, jak i dasiglukagon nie mają istotnego wpływu na te zdolności. Jednak po przebyciu ciężkiej hipoglikemii pacjent powinien unikać prowadzenia pojazdów do czasu pełnego powrotu do zdrowia1819.

Ważne: Obie substancje, glukagon i dasiglukagon, mogą być stosowane u osób z zaburzeniami pracy nerek lub wątroby bez konieczności zmiany dawkowania. W przypadku kobiet w ciąży większe doświadczenie kliniczne dotyczy glukagonu. Stosowanie dasiglukagonu w ciąży powinno być ograniczone do przypadków, gdy spodziewane korzyści przewyższają potencjalne ryzyko. Po zastosowaniu leku i ustąpieniu objawów hipoglikemii zaleca się spożycie węglowodanów, by uniknąć nawrotu niskiego poziomu cukru.

Glukagon i dasiglukagon w praktyce – najważniejsze różnice i podobieństwa

Substancja czynna Najważniejsze wskazania Stosowanie u dzieci Stosowanie w ciąży Stosowanie u kierowców
Glukagon Ciężka hipoglikemia u dorosłych, młodzieży i dzieci od 2 lat Od 2. roku życia Można stosować Brak istotnego wpływu, ale po hipoglikemii nie prowadzić pojazdów do ustąpienia objawów
Dasiglukagon Ciężka hipoglikemia u dorosłych, młodzieży i dzieci od 6 lat Od 6. roku życia Stosować tylko, gdy korzyści przewyższają ryzyko Brak istotnego wpływu, ale po hipoglikemii nie prowadzić pojazdów do ustąpienia objawów

Glukagon i dasiglukagon – wybór zależny od wieku i sytuacji

Glukagon i dasiglukagon są skutecznymi lekami stosowanymi w leczeniu ciężkiej hipoglikemii u osób z cukrzycą. Obie substancje działają szybko i skutecznie podnoszą poziom cukru we krwi. Najważniejszą różnicą jest możliwość stosowania glukagonu u młodszych dzieci oraz większa ilość danych dotyczących bezpieczeństwa glukagonu w ciąży. Wybór odpowiedniej substancji zależy od wieku pacjenta, stanu zdrowia i indywidualnych wskazań lekarza56.

Pytania i odpowiedzi

Jaka jest różnica między glukagonem a dasiglukagonem?

Glukagon można stosować od 2 lat, dasiglukagon od 6 lat. Różnią się także dawkowaniem i doświadczeniem stosowania w ciąży.

Czy glukagon i dasiglukagon można stosować u dzieci?

Glukagon od 2 lat, dasiglukagon od 6 lat. Młodsze dzieci nie powinny otrzymywać dasiglukagonu.

Czy można stosować te leki w ciąży?

Glukagon można stosować w ciąży. Dasiglukagon tylko wtedy, gdy korzyści przewyższają ryzyko.

Czy po podaniu glukagonu lub dasiglukagonu można prowadzić samochód?

Nie powinno się prowadzić pojazdów bezpośrednio po przebytej hipoglikemii, aż do ustąpienia objawów.

Reklama
Reklama