Dawkowanie leku Ultravist: Szczegółowy przewodnik
Ultravist to środek kontrastowy stosowany w diagnostyce rentgenowskiej. W artykule omówimy szczegółowo, jak i kiedy dawkować ten lek, aby zapewnić jego skuteczność i bezpieczeństwo. Informacje zawarte w artykule pochodzą z dokumentów “Charakterystyka produktu leczniczego” oraz “Ulotka leku”.
Spis treści
- Ogólne informacje
- Dawkowanie donaczyniowe
- Dawkowanie do jam ciała
- Dawkowanie dla szczególnych grup pacjentów
- Możliwe działania niepożądane
- Słownik pojęć
- Podsumowanie
Ogólne informacje
Ultravist jest środkiem kontrastowym w postaci roztworu do wstrzykiwań, przeznaczonym do stosowania w rentgenodiagnostyce. Zawiera jod, który pochłania promienie rentgenowskie, co umożliwia wizualizację wewnętrznych struktur organizmu[1]. Przed podaniem leku Ultravist należy go ogrzać do temperatury ciała, co poprawia jego tolerancję i zmniejsza lepkość, ułatwiając wstrzykiwanie[2].
Dawkowanie donaczyniowe
Dawkowanie leku Ultravist zależy od wieku, masy ciała pacjenta, problemu diagnostycznego oraz techniki badania. Poniżej przedstawiono zalecane dawki dla różnych procedur diagnostycznych:
- Angiografia konwencjonalna: Angiografia łuku aorty: 50-80 ml Ultravist 300; Angiografia selektywna: 6-15 ml Ultravist 300; Aortografia piersiowa: 50-80 ml Ultravist 300/370; Aortografia brzuszna: 40-60 ml Ultravist 300[1].
- Angiokardiografia: Komory serca: 40-60 ml Ultravist 370; Tętnice wieńcowe: 5-8 ml Ultravist 370[1].
- Wenografia: Kończyny górne: 15-30 ml Ultravist 300; Kończyny dolne: 30-60 ml Ultravist 300[1].
- Tomografia komputerowa (TK): Ultravist należy podawać w jednorazowym wstrzyknięciu dożylnym, najlepiej przy użyciu automatycznej strzykawki. Zalecana dawka to 80-150 ml Ultravist 300[1].
- Urografia dożylna: Noworodki: 4,0 ml/kg mc. Ultravist 300; Niemowlęta: 3,0 ml/kg mc. Ultravist 300; Dzieci: 1,5 ml/kg mc. Ultravist 300; Młodzież i dorośli: 1,0 ml/kg mc. Ultravist 300[1].
Dawkowanie do jam ciała
Wstrzyknięcia środka kontrastowego podczas artrografii, histerosalpingografii oraz endoskopowej cholangiopankreatografii wstecznej (ERCP) należy wykonywać pod kontrolą fluoroskopową. Zalecane dawkowanie dla pojedynczego badania:
- Artrografia: 5-15 ml Ultravist 300/370[1].
- ERCP: Dawka zależy od problemu diagnostycznego oraz rozmiarów badanej okolicy[1].
- Mammografia ze wzmocnieniem kontrastowym: 1,5 ml/kg mc. Ultravist 300/370[1].
Dawkowanie dla szczególnych grup pacjentów
Niektóre grupy pacjentów wymagają szczególnej ostrożności przy ustalaniu dawki leku Ultravist:
- Noworodki i niemowlęta: Młodsze niemowlęta (w wieku <1 roku), a zwłaszcza noworodki, należą do grupy szczególnie zagrożonej występowaniem zaburzeń elektrolitowych i zmiennych warunków hemodynamicznych[1].
- Pacjenci z niewydolnością nerek: Jopromid, substancja czynna leku Ultravist, jest wydalany niemal wyłącznie przez nerki. U pacjentów z niewydolnością nerek eliminacja jopromidu jest wydłużona[1].
- Pacjenci z chorobami serca: Donaczyniowe podanie środka kontrastowego pacjentom z niewydolnością serca może wywołać obrzęk płuc[1].
Możliwe działania niepożądane
Jak każdy lek, Ultravist może powodować działania niepożądane. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to bóle głowy, nudności i rozszerzenie naczyń krwionośnych[2]. Najcięższymi działaniami niepożądanymi są wstrząs rzekomoanafilaktyczny, zatrzymanie oddechu, skurcz oskrzeli, obrzęk krtani, obrzęk gardła, astma, śpiączka, zawał mózgu, udar, obrzęk mózgu, drgawki, zaburzenia rytmu serca, zatrzymanie akcji serca, niedokrwienie mięśnia sercowego, zawał mięśnia sercowego, niewydolność serca, bradykardia, sinica, niedociśnienie tętnicze, wstrząs, duszność, obrzęk płuc, niewydolność oddechowa i aspiracja[2].
Słownik pojęć
- Środek kontrastowy – Substancja stosowana w diagnostyce obrazowej, która pochłania promienie rentgenowskie, umożliwiając wizualizację wewnętrznych struktur organizmu.
- Jopromid – Substancja czynna leku Ultravist, trójjodowy, niejonowy środek kontrastowy.
- Angiografia – Badanie diagnostyczne polegające na obrazowaniu naczyń krwionośnych za pomocą promieni rentgenowskich i środka kontrastowego.
- Tomografia komputerowa (TK) – Technika obrazowania medycznego, która wykorzystuje promienie rentgenowskie do tworzenia szczegółowych obrazów przekrojów ciała.
- Urografia dożylna – Badanie diagnostyczne układu moczowego, w którym środek kontrastowy jest podawany dożylnie.
- Encefalopatia – Zaburzenie czynności mózgu, które może powodować utratę pamięci, splątanie, omamy, trudności z widzeniem, utratę wzroku, napady drgawek, utratę koordynacji, niedowład po jednej stronie ciała, trudności z mową i utratę świadomości.
Podsumowanie
Ultravist to środek kontrastowy stosowany w diagnostyce rentgenowskiej. Dawkowanie leku zależy od wieku, masy ciała pacjenta, problemu diagnostycznego oraz techniki badania. Przed podaniem leku należy go ogrzać do temperatury ciała i upewnić się, że pacjent jest dobrze nawodniony. Ultravist może powodować działania niepożądane, w tym bóle głowy, nudności i rozszerzenie naczyń krwionośnych. Najcięższymi działaniami niepożądanymi są wstrząs rzekomoanafilaktyczny, zatrzymanie oddechu, skurcz oskrzeli, obrzęk krtani, obrzęk gardła, astma, śpiączka, zawał mózgu, udar, obrzęk mózgu, drgawki, zaburzenia rytmu serca, zatrzymanie akcji serca, niedokrwienie mięśnia sercowego, zawał mięśnia sercowego, niewydolność serca, bradykardia, sinica, niedociśnienie tętnicze, wstrząs, duszność, obrzęk płuc, niewydolność oddechowa i aspiracja.
| Angiografia konwencjonalna | 50-80 ml Ultravist 300 |
| Angiokardiografia | 40-60 ml Ultravist 370 |
| Wenografia | 15-30 ml Ultravist 300 |
| Tomografia komputerowa (TK) | 80-150 ml Ultravist 300 |
| Urografia dożylna | 1,0 ml/kg mc. Ultravist 300 |
| Artrografia | 5-15 ml Ultravist 300/370 |
| ERCP | Dawka zależna od problemu diagnostycznego |
| Mammografia ze wzmocnieniem kontrastowym | 1,5 ml/kg mc. Ultravist 300/370 |














