Wskazania do stosowania leku Siarczan protaminy 1%: Jakie schorzenia i dolegliwości leczy?
Spis treści
- Wprowadzenie
- Wskazania do stosowania
- Mechanizm działania
- Dawkowanie i sposób podawania
- Przeciwwskazania
- Działania niepożądane
- Słownik pojęć
- Podsumowanie
- Materiały źródłowe
Wprowadzenie
Siarczan protaminy 1% jest lekiem stosowanym głównie w celu neutralizacji działania heparyny, która jest stosowana jako środek przeciwzakrzepowy podczas różnych procedur medycznych, w tym operacji sercowo-naczyniowych. W artykule omówimy wskazania do stosowania tego leku, mechanizm jego działania, dawkowanie, przeciwwskazania oraz możliwe działania niepożądane.
Wskazania do stosowania
Siarczan protaminy 1% jest stosowany w celu zahamowania antykoagulacyjnego działania heparyny. Heparyna jest często używana w chirurgii, zwłaszcza podczas operacji na otwartym sercu, głównym systemie naczyniowym lub płucach, z zastosowaniem sercowo-płucnego krążenia pozaustrojowego[1]. Neutralizacja heparyny jest niezbędna, aby zapobiec nadmiernemu krwawieniu po zakończeniu operacji.
Mechanizm działania
Siarczan protaminy 1% działa poprzez tworzenie kompleksów z heparyną, neutralizując jej działanie antykoagulacyjne. Protamina jest mieszaniną małocząsteczkowych, silnie zasadowych peptydów bogatych w argininę, które wiążą się z heparyną, tworząc nieaktywny kompleks[2]. Działanie protaminy wobec heparyny występuje w ciągu pięciu minut po dożylnym podaniu leku.
Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie siarczanu protaminy zależy od ilości podanej heparyny oraz czasu, jaki upłynął od jej podania. Przyjmuje się, że 1 mg siarczanu protaminy neutralizuje antykoagulacyjne działanie około 100 jednostek heparyny[3]. Lek podaje się dożylnie, a jego działanie neutralizujące heparynę następuje w ciągu 5 minut. W razie potrzeby dawkę można powtórzyć w odstępach 10-15 minutowych.
Przeciwwskazania
Siarczan protaminy 1% nie powinien być stosowany u pacjentów, u których stwierdzono:
- Uczulenie na siarczan protaminy lub którykolwiek z pozostałych składników leku[4].
- Objawy nietolerancji po wstrzyknięciu leku[4].
- Obecność w surowicy krwi przeciwciał przeciwko protaminie[4].
- Uczulenie na ryby[4].
Lek nie powinien być również stosowany u pacjentów z cukrzycą, którzy otrzymują lub otrzymywali produkty insulinowe zawierające siarczan protaminy, ze względu na ryzyko wystąpienia ostrych reakcji niepożądanych, w tym anafilaktycznych[4].
Działania niepożądane
Po podaniu leku Siarczan protaminy 1% mogą wystąpić krótkotrwałe i o średnim nasileniu objawy niepożądane, zwykle ze strony układu sercowo-naczyniowego[5]. Najczęściej występują:
- Obniżenie ciśnienia krwi, z reguły nieznaczne i przemijające[5].
- Obniżenie ciśnienia krwi z bradykardią (wolną czynnością serca), nieznaczne i przemijające[5].
- Przemijające spowolnienie pracy serca[5].
- Zaczerwienienia, uczucie gorąca[5].
- Krótkotrwałe zaburzenia krążenia (hemodynamiki)[5].
Bardzo rzadko mogą wystąpić poważniejsze objawy, takie jak leukopenia, małopłytkowość, ból pleców, nudności, wymioty, duszności, skurcz oskrzeli, pokrzywka, zaczerwienienie skóry oraz reakcje anafilaktyczne[5].
Słownik pojęć
- Heparyna – Substancja o działaniu przeciwzakrzepowym, stosowana w celu zapobiegania tworzeniu się skrzepów krwi.
- Arginina – Aminokwas, który jest składnikiem protaminy i odpowiada za jej zasadowość.
- Bradykardia – Wolna czynność serca, czyli spowolnienie rytmu serca.
- Leukopenia – Zmniejszona liczba białych krwinek we krwi.
- Małopłytkowość – Zmniejszona liczba płytek krwi.
- Reakcje anafilaktyczne – Ciężkie reakcje alergiczne, które mogą być zagrażające życiu.
Podsumowanie
| Wskazania | Neutralizacja działania heparyny |
| Mechanizm działania | Tworzenie kompleksów z heparyną |
| Dawkowanie | 1 mg siarczanu protaminy na 100 jednostek heparyny |
| Przeciwwskazania | Uczulenie na protaminę, objawy nietolerancji, obecność przeciwciał, uczulenie na ryby |
| Działania niepożądane | Obniżenie ciśnienia krwi, bradykardia, spowolnienie pracy serca, zaczerwienienia, zaburzenia krążenia |














