Dawkowanie leku Calcium folinate Kalceks: Szczegółowy przewodnik
Calcium folinate Kalceks to lek stosowany w celu zmniejszenia toksyczności i neutralizowania działania antagonistów kwasu foliowego, takich jak metotreksat, oraz w terapii cytotoksycznej w połączeniu z 5-fluorouracylem. W artykule omówimy szczegółowo dawkowanie tego leku, w tym różne schematy dawkowania oraz sposób podawania.
Spis treści
- Wskazania do stosowania
- Dawkowanie i sposób podawania
- Przeciwwskazania
- Możliwe działania niepożądane
- Słownik pojęć
- Podsumowanie
Wskazania do stosowania
Calcium folinate Kalceks jest wskazany do:
- Zmniejszenia toksyczności i neutralizowania działania antagonistów kwasu foliowego, takich jak metotreksat, w terapii cytotoksycznej oraz w przypadku przedawkowania u dorosłych i dzieci[1].
- Stosowania jednocześnie z 5-fluorouracylem w terapii cytotoksycznej[1].
Dawkowanie i sposób podawania
Dawkowanie leku Calcium folinate Kalceks zależy od konkretnego zastosowania i stanu pacjenta. Poniżej przedstawiono szczegółowe schematy dawkowania:
Leczenie ochronne folinianem wapnia w terapii metotreksatem
Dawkowanie folinianu wapnia w terapii ochronnej zależy od dawkowania i sposobu podawania metotreksatu. Przykładowe schematy dawkowania to:
- Podanie pierwszej dawki folinianu wapnia wynoszącej 15 mg (6-12 mg/m² powierzchni ciała) w ciągu 12-24 godzin po rozpoczęciu infuzji metotreksatu. Dawka powtarzana co 6 godzin przez 72 godziny[1].
- W przypadku resztkowego stężenia metotreksatu we krwi po 48 godzinach od rozpoczęcia podawania metotreksatu, dawkowanie folinianu wapnia należy dostosować zgodnie z tabelą:
| Resztkowe stężenie metotreksatu | Dodatkowe dawki folinianu wapnia |
|---|---|
| ≥ 0,5 μmol/L | 15 mg/m² pc. co 6 godzin |
| ≥ 1,0 μmol/L | 100 mg/m² pc. co 6 godzin |
| ≥ 2,0 μmol/L | 200 mg/m² pc. co 6 godzin |
W połączeniu z 5-fluorouracylem w terapii cytotoksycznej
Stosowane są różne schematy dawkowania, w tym:
- Schemat dwutygodniowy: Folinian wapnia w dawce 200 mg/m² pc. w dwugodzinnej infuzji dożylnej, następnie 5-fluorouracyl w dawce 400 mg/m² pc. w szybkim wstrzyknięciu dożylnym (bolus) i w dawce 600 mg/m² pc. w 22-godzinnej infuzji przez dwa kolejne dni, co 2 tygodnie[1].
- Schemat tygodniowy: Folinian wapnia w dawce 20 mg/m² pc. w szybkim wstrzyknięciu dożylnym (bolus), lub 200 mg/m² pc. do 500 mg/m² pc. w 2-godzinnej infuzji dożylnej, oraz 5-fluorouracyl w dawce 500 mg/m² pc. w szybkim wstrzyknięciu dożylnym (bolus) w trakcie trwania lub pod koniec infuzji folinianu wapnia[1].
- Schemat miesięczny: Folinian wapnia w dawce 20 mg/m² pc. w szybkim wstrzyknięciu dożylnym (bolus) lub 200 mg/m² pc. do 500 mg/m² pc. w 2-godzinnej infuzji dożylnej i natychmiast podaje się 5-fluorouracyl w dawce 425 mg/m² pc. lub 370 mg/m² pc. w szybkim wstrzyknięciu dożylnym (bolus), przez pięć kolejnych dni[1].
Odtrutka na antagonistów kwasu foliowego
W przypadku toksyczności trimetreksatu, trimetoprymu i pirymetaminy, folinian wapnia stosuje się w następujący sposób:
- Toksyczność trimetreksatu: Folinian wapnia podaje się codziennie podczas stosowania trimetreksatu i przez 72 godziny po podaniu ostatniej dawki trimetreksatu. Może być podawany dożylnie w dawce 20 mg/m² pc. co 6 godzin lub doustnie w 4 dawkach po 20 mg/m² pc.[1].
- Toksyczność trimetoprymu: Po zakończeniu leczenia trimetoprymem stosuje się od 3 mg do 10 mg folinianu wapnia na dobę do powrotu liczby elementów morfotycznych krwi do wartości prawidłowych[1].
- Toksyczność pirymetaminy: W przypadku podawania dużych dawek pirymetaminy lub długotrwałego leczenia małymi dawkami, należy jednocześnie podawać folinian wapnia w dawce od 5 mg do 50 mg na dobę[1].
Sposób podawania
Calcium folinate Kalceks może być podawany dożylnie lub domięśniowo. W przypadku podawania dożylnego nie należy wstrzykiwać więcej niż 160 mg folinianu wapnia na minutę ze względu na zawartość wapnia w roztworze[1]. W przypadku infuzji dożylnej, produkt może być rozcieńczony przed użyciem[2].
Przeciwwskazania
Calcium folinate Kalceks nie powinien być stosowany w przypadku:
- Nadwrażliwości na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą[1].
- Niedokrwistości złośliwej lub innych rodzajów niedokrwistości wywołanych niedoborem witaminy B12[1].
Możliwe działania niepożądane
Jak każdy lek, Calcium folinate Kalceks może powodować działania niepożądane. Najczęściej występujące to:
- Reakcje alergiczne, w tym anafilaktoidalne/anafilaktyczne, pokrzywka[1].
- Bezsenność, pobudzenie i depresja po podaniu dużych dawek[1].
- Zwiększenie częstości napadów drgawkowych u chorych na padaczkę[1].
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe po podaniu dużych dawek[1].
- Zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka[1].
- Gorączka[1].
Słownik pojęć
- Folinian wapnia – Sól wapniowa kwasu folinowego, stosowana w celu zmniejszenia toksyczności antagonistów kwasu foliowego.
- Metotreksat – Lek przeciwnowotworowy, który działa jako antagonista kwasu foliowego.
- 5-fluorouracyl – Lek przeciwnowotworowy stosowany w terapii cytotoksycznej.
- Antagonista kwasu foliowego – Substancja, która hamuje działanie kwasu foliowego, co może prowadzić do zahamowania wzrostu komórek nowotworowych.
- Zespół Stevensa-Johnsona – Ciężka reakcja skórna, która może być wywołana przez leki.
- Toksyna nekroliza naskórka – Ciężka reakcja skórna, która może prowadzić do oddzielania się naskórka.
Podsumowanie
| Wskazania | Zmniejszenie toksyczności antagonistów kwasu foliowego, terapia cytotoksyczna z 5-fluorouracylem |
|---|---|
| Dawkowanie | 15 mg co 6 godzin przez 72 godziny, różne schematy w połączeniu z 5-fluorouracylem |
| Sposób podawania | Dożylnie lub domięśniowo |
| Przeciwwskazania | Nadwrażliwość, niedokrwistość złośliwa |
| Działania niepożądane | Reakcje alergiczne, bezsenność, pobudzenie, depresja, napady drgawkowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka, gorączka |














