Wirusowe i bakteryjne zapalenie spojówek charakteryzuje się wysoką zakaźnością i może łatwo rozprzestrzeniać się przez bezpośredni kontakt z wydzieliną lub skażonymi przedmiotami1. Dlatego też edukacja pacjenta w zakresie profilaktyki ma kluczowe znaczenie dla ograniczenia transmisji infekcji2.
Podstawowe zasady higieny rąk
Mycie rąk jest podstawowym i najskuteczniejszym sposobem zapobiegania rozprzestrzenianiu się infekcji1. Ręce należy myć mydłem i ciepłą wodą przez 15-30 sekund, zwłaszcza po dotknięciu oczu, kaszlu lub kichaniu1. Nie jest konieczne używanie antybakteryjnego mydła1.
Alternatywą dla mycia rąk są preparaty na bazie alkoholu, które stanowią dobrą opcję dezynfekcji, gdy zlew nie jest dostępny1. Środek należy rozprowadzić na całej powierzchni rąk, palców i nadgarstków do momentu wyschnięcia1.
Szczególnie ważne jest mycie rąk przed i po kontakcie z zakażonymi oczami, przed jedzeniem oraz po każdym kontakcie z osobą chorą lub przedmiotami, których używała3. Dzieci należy nauczyć prawidłowej techniki mycia rąk1.
Unikanie dzielenia się przedmiotami osobistymi
Pacjenci z bakteryjnym lub wirusowym zapaleniem spojówek nie powinni dzielić się chusteczkami, ręcznikami, kosmetykami do oczu ani pościelą z niezakażonymi członkami rodziny czy znajomymi1. Dotyczy to również poduszek, szmatek do mycia, ręczników kąpielowych i akcesoriów do makijażu3.
Wszystkie przedmioty, które miały kontakt z zakażonymi oczami, takie jak ręczniki, poszewki na poduszki i pościel, należy prać często w gorącej wodzie z detergentem4. Po manipulowaniu takimi przedmiotami należy dokładnie umyć ręce4.
Ważne jest także, aby nie używać wspólnych butelek z kroplami do oczu dla zakażonego i niezakażonego oka4. Okulary należy czyścić ostrożnie, uważając, aby nie skazić wspólnych przedmiotów, takich jak ręczniki4.
Postępowanie w środowisku domowym
W domu należy przestrzegać szczególnych środków ostrożności, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się infekcji na innych członków rodziny. Chore dzieci powinny być trzymane z dala od żłobka lub przedszkola do momentu ustąpienia wydzieliny z oczu5.
Poszewki na poduszki i prześcieradła należy zmieniać codziennie6. Wszystkie chusteczki, które miały kontakt z zakażonymi oczami, należy wyrzucić, a ręczniki, które ich dotknęły, uprać6.
Należy unikać dotykania oczu rękami6 oraz zaprzestać używania soczewek kontaktowych do momentu powrotu oczu do normalnego stanu6. Także makijaż do oczu należy odłożyć do czasu wyleczenia6.
Zasady postępowania w pracy i szkole
Najbezpieczniejszym podejściem do unikania rozprzestrzeniania się wirusowego i bakteryjnego zapalenia spojówek jest pozostanie w domu do momentu, gdy z oka nie będzie już wydzielać się żadna wydzielina8. Jednak nie zawsze jest to praktyczne dla uczniów i osób pracujących poza domem8.
Większość żłobków i szkół wymaga, aby uczniowie otrzymywali antybiotykowe krople lub maść do oczu przez 24 godziny przed powrotem do szkoły8. Młodsze dzieci, które mogą nie pamiętać o myciu rąk lub unikaniu dotykania oczu, prawdopodobnie nie powinny uczęszczać do szkoły do momentu ustąpienia wydzieliny9.
Dorośli, którzy mają kontakt z bardzo młodymi, bardzo starymi lub osobami z osłabionym układem odpornościowym, powinni unikać tych wrażliwych osób9. W miejscach pracy należy regularnie dezynfekować powierzchnie, których często się dotyka, takie jak klamki i wyłączniki światła10.
Szczególne środki ostrożności dla opiekunów
Osoby opiekujące się pacjentem z zapaleniem spojówek powinny rozważyć noszenie maski i jednorazowych rękawiczek podczas kontaktu z chorym lub manipulowania jego rzeczami11. Po każdym kontakcie z zakażoną osobą lub przedmiotami, których używała, należy dokładnie umyć ręce3.
Ważne jest, aby nie dotykać własnych oczu nieumytymi rękami3 oraz unikać dzielenia się przedmiotami używanymi przez zakażoną osobę3. Wszystkie powierzchnie i sprzęt, które miały kontakt z chorym, należy regularnie dezynfekować12.
Edukacja i świadomość
Pacjenci powinni zostać dokładnie poinstruowani o zakaźnym charakterze choroby oraz o tym, jak ważne jest utrzymanie dobrych praktyk higienicznych2. Edukacja powinna obejmować informacje o tym, że objawy ustąpią w ciągu tygodnia oraz o konieczności dokończenia przepisanego leczenia13.
Szczególnie ważne jest regularne planowanie wizyt kontrolnych, ponieważ niektóre rodzaje zapalenia spojówek mogą, jeśli nie są leczone, prowadzić do bliznowacenia rogówki, a nawet utraty wzroku2. Pacjenci powinni być świadomi objawów wymagających natychmiastowej konsultacji medycznej14.





















